Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 26 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 350/10

Uzasadnienie

1. I. Stan faktyczny
2. 1. Pismem z dnia 12 października 2007 r. K. M. (obecnie S.) - dalej zwana skarżącą, wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 772 ze zm.) - dalej zwana ustawą z 1998 r., decyzji stwierdzającej nabycie przez Skarb

Państwa i Gminę B. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [...] (dawna parcela[...]) zajętej pod drogę powiatową ul. [...] oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i nr [...], zajętej pod drogi miejskie.

1. 2. Zawiadomieniem z dnia 16 stycznia 2008 r. Wojewoda [...] poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w odniesieniu do parceli gruntowej nr [...].
2. 3. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 105 Kpa, umorzył postępowanie administracyjne w zakresie odnoszącym się do parceli gruntowej nr [...] wskazując, iż w obiegu prawnym pozostaje akt notarialny z dnia [...] października 1960 r. rep. A nr [...] -zawierający oświadczenie byłych właścicieli nieruchomości o zrzeczeniu się jej własności na rzecz Skarbu Państwa. W ocenie organu oznacza to, że K. M. (obecnie S.) - będąca jednocześnie spadkobierczynią byłych właścicieli nieruchomości, nie posiada interesu prawnego, w związku z czym nie może domagać się rozstrzygnięcia w sprawie.
3. 4. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Ministra Infrastruktury, podnosząc, że w Sądzie Najwyższym (sygn. akt III CSK 35/09) toczy się postępowanie sądowe mające na celu podważenie aktu notarialnego z dnia [...] października 1960 r.
4. 5. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że parcela [...] weszła w skład ulicy [...] stanowiącą drogę publiczną powiatową, co wynika z planu sytuacyjnego podziału parceli gruntowej [...], przyjętego do ewidencji w składnicy geodezyjnej w B. w dniu [...] maja 1960 r. za numerem [...]. Parcela ta zmieniła następnie oznaczenie na nr [...], co wynika z wypisu wykazu synchronizacyjnego z dnia [...] stycznia 2008 r. Zdaniem organu, wojewoda prawidłowo ocenił stan prawny nieruchomości i uznał, że właścicielem tej nieruchomości jest Skarb Państwa, z uwagi na pozostający w obiegu prawnym akt notarialny z dnia [...] października 1960 r. Dodatkowo organ wskazał, że Sąd Najwyższy w dniu [...] października 2009 r. oddalił złożoną przez skarżącą skargę kasacyjną (sygn. akt III CSK 35/09). W związku z powyższym bezspornym jest, że skarżąca, która nie jest ani byłym, ani obecnym właścicielem nieruchomości, nie posiada legitymacji prawnej do skutecznego żądania zastosowania art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
5. II. Zarzuty zawarte w skardze oraz stanowisko organu

1. 1. W dniu 9 lutego 2010r. skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury (uzupełnioną pismem z dnia 25 października 2010 r.) skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej; obrazę zasady legalizmu, błędne ustalenie okoliczności faktycznych, naruszenie konstytucyjnej ochrony własności, zatajenie istotnych dla sprawy dokumentów. Skarżąca przedstawiła jej zdaniem istotne dla sprawy dokumenty mające uzasadniać nieważność i wadliwość postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi strona wskazała m. in., że parcela nr [...] nie była nigdy ujawniona w ewidencji katastralnej m. B. Zdaniem skarżącej wątpliwa jest również prawidłowość ujawnienia w księdze wieczystej Skarbu Państwa. Jednocześnie skarżąca wskazała, że akt notarialny Rep. A. [...] został sfałszowany i przerabiany bez udziału stawających. Sąd Najwyższy w swym orzeczeniu sygn. akt [...], skupił się jedynie na interpretacji pełnomocnictwa Rep. A [...] wskazując, że może ono obejmować upoważnienie do zrzeczenia się własności nieruchomości przez W. M. imieniem S. M., uchylając się całkowicie od oceny oświadczenia o zrzeczeniu objętego aktem notarialnym Rep. A [...].
2. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
3. III. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

1. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W związki z takim zakresem jurysdykcji sąd administracyjny nie jest uprawniony do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

W myśl art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Kwestia prawa własności jest zatem jednym z bardzo istotnych kryteriów pozwalających na zastosowanie art. 73.

W przedmiotowej sprawie skarżąca kwestionuje głównie akt notarialny Rep. A [...], a w szczególności ważność oświadczeń woli poprzednich właścicieli nieruchomości o zrzeczeniu się praw do niej na rzecz Skarbu Państwa. Podkreślić jednak należy, że Sąd administracyjny, czy też organy administracji państwowej orzekające w sprawie stwierdzenia nabycia nieruchomości z mocy prawa zgodnie z ustawą z 1998 r., nie mogą być wykorzystywane do weryfikowania prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych i wyników innych postępowań, a także do stwierdzania nieważności umów zawartych w formie aktów notarialnych.

4. Wskazać należy, że zgodnie z jednoznaczną treścią art. 365 § 1 Kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to niedopuszczalność kontroli zasadności prawomocnego orzeczenia sądu w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli zatem w wyniku m. in. wydania przez Sąd Najwyższy orzeczenia sygn. akt [...], w obiegu prawnym nadal pozostaje akt notarialny o zrzeczeniu się własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, sąd administracyjny i organy orzekające w sprawie są tym orzeczeniem związane.

5. W sytuacji zatem, gdy brak jest dowodu w postaci prawomocnego wyroku sądu powszechnego, który uznałby czynność zrzeczenia za nieważną zgodzić się należy z organami, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie posiadała legitymacji prawnej do skutecznego żądania zastosowania art. 73 ustawy z 1998 r. Skarżąca nie była, ani też nie jest obecnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co oznacza że nie jest stroną postępowania, która mogłaby skutecznie domagać się ustalenia i wypłaty odszkodowania. Postępowanie winno być zatem umorzone.

6. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa. Pozostałe zarzuty skarżącej Sąd uznał za niezasadne lub wykraczające w zdecydowanej części poza granice przedmiotowej sprawy.

Mając powyższe na uwadze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.