Uzasadnienie
Skarżąca H. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 147/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. Nr hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Domagała się ponadto stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ, orzeczenia o istnieniu uprawnienia do otrzymania przez nią odszkodowania za pozostałe [...] m2 nieruchomości oraz obowiązku ustalenia tego odszkodowania przez organ argumentując, że pozwala na to zarówno charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego, które zostały ustalone w decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wniosła także o zasądzenia kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że odszkodowanie za pozostałą część nieruchomości stanowiącą własność Skarbu Państwa przyznane zostanie odrębną decyzją, a dla jego zakończenia konieczne jest zabezpieczenie środków finansowych.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd orzekający ustalił, że wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 147/13, tutejszy Sąd nakazał organowi rozpoznanie wniosku odszkodowawczego Skarżącej dotyczącego nieruchomości [...] i wydanie decyzji w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych. Wyrok stał się prawomocny w dniu 18 października 2013 r., wyznaczony termin nie został jednakże dotrzymany.
Wobec dalszej bezczynności organu, Sąd uwzględnił kolejną skargę H. P., wymierzając Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych, wyrokiem z dnia 10 września 2014r. sygn. I SA/Wa 1057/14.
W następstwie powyższego, Prezydent rozpoznał wniosek odszkodowawczy Skarżącej jedynie częściowo, orzekając w dniu [...] sierpnia 2015r. w odniesieniu do nieruchomości o powierzchni [...] m2.
Skarżąca wezwała w związku z tym Prezydenta w do wykonania całości wyroku tutejszego Sądu z dnia 13 sierpnia 2013 r., pismem z dnia [...] listopada 2015r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej P.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę.
Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności.
Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 147/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał ten organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za sporną nieruchomość warszawską, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Pomimo uprawomocnienia się tego orzeczenia oraz upływu terminu jego wykonania Prezydent nie wydał decyzji rozpoznającej całość wniosku, ograniczając się do rozstrzygnięcia w zakresie działki stanowiącej własność [...] o powierzchni [...] m2. Do dnia wydania niniejszego wyroku przez Sąd, Skarżąca nadal oczekuje bezskutecznie na decyzję, co do pozostałej części swojego żądania.
Stosownie natomiast do art. 154 § 6 powołanej ustawy, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (MP z 2016 r. poz. 145), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3899,78 zł.
Przy ocenie działania Prezydenta [...] na uwadze trzeba mieć fakt, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże organ, także w zakresie terminu wyznaczonego do dokonania określonej czynności. Z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany. W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, że wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą, funkcję spełni grzywna w wysokości [...] zł.
Na taką ocenę wpływa fakt wydania przez organ decyzji z dnia [...] sierpnia 2015r. oraz długość przekroczenia terminu wyznaczonego Prezydentowi wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r., na załatwienie całości sprawy.
Wskazać również należy, że w myśl przepisu art. 154 § 2 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy pozwalają na ocenę, że bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia długość trwającego postępowania, uprzednie dyscyplinowanie organu grzywną, zawarte w wyroku z dnia 10 września 2014r. oraz częściowe zignorowanie przez Prezydenta [...] orzeczenia sądowego z dnia 13 sierpnia 2013r.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia żądania Skarżącej opartego na art. 154 § 2 zd. pierwsze. Stosownie do jego treści Sąd, w przypadku wymierzenia organowi grzywny, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu określonego uprawnienia lub obowiązku strony, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Uregulowanie wskazane w tym przepisie ma charakter fakultatywny, tym samym sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, przy czym możliwość orzekania zaistnieje jedynie w przypadku kiedy zostaną łącznie spełnione trzy przesłanki:
- 1) sąd wymierzy organowi grzywnę na podstawie art. 154 § 1;
- 2) pozwoli na to charakter sprawy;
- 3) okoliczności faktyczne i prawne nie będą budziły uzasadnionych wątpliwości.
W sprawie niniejszej poza sporem jest, że jej charakter wynikający ze sformułowania przez Skarżącą żądania wydania decyzji odszkodowawczej nie pozwala na uwzględnienie żądania skargi w tym zakresie. Podobnie nie ma uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że okoliczności faktyczne i prawne dotyczące ustalenia kwoty odszkodowania za sporny grunt nie objęty rozstrzygnięciem zawartym w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015r., nie będą budziły uzasadnionych wątpliwości.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6, art. 151 oraz art. 200 i 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji