Uzasadnienie
S.R. wnioskiem z dnia 8 czerwca 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
Zaznaczyć należy, że wskazany wniosek z dnia 8 czerwca 2011 r. jest kolejnym (drugim) wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowym zakresie. Poprzedni wniosek z dnia 18 stycznia 2011 r. rozpoznany został odmownie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 437/10. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dniem 5 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 305/11.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 czerwca 2011 r. wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M.. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawcy oraz jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m².
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podkreślił, że sytuacja majątkowa rodziny jest trudna i nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Skarżący wskazał, że wraz z żona są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi, uzyskiwany dochód przeznaczany jest zaś na utrzymanie i leczenie. Wnioskodawca zaznaczył, że na lekarstwa i wizyty u lekarzy oboje z żoną przeznaczają co najmniej [...] zł miesięcznie, na utrzymanie mieszkania zaś [...] zł miesięcznie. Na życie pozostaje więc niewielka kwota i nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Zaznaczyć należy, że prawomocne postanowienie dotyczące prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej. Strona - jeżeli jej poprzedni wniosek załatwiony został negatywnie - może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając ponowny wniosek ocenia się czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie bowiem do treści art. 165 powołanej ustawy postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przez pojęcie zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu powołanego art. 165 należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Mają na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie kolejnego wniosku S.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zaznaczyć trzeba, że składając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, które uzasadniałyby odmienną ocenę możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania. Jak wynika z oświadczenia zawartego w ponownie złożonym wniosku wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M., posiadany majątek nadal obejmuje zaś mieszkanie o powierzchni [...] m². Na niezmienionym poziomie pozostaje również wysokość uzyskiwanego przez rodzinę dochodu ([...] zł miesięcznie), nie zwiększyły się też w zasadniczy sposób wykazane we wniosku wydatki. Co prawda w ponownie złożonym wniosku skarżący nie wskazał już, że część uzyskiwanego dochodu przekazywana jest wnukom oraz na cele kultu religijnego. Okoliczność powyższa nie wpływa jednak w negatywny sposób na sytuację finansową skarżącego (nie powoduje jej pogorszenia).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy od czasu rozpoznania wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie uległa zmianie (pogorszeniu). Ponownie złożony wniosek uzasadniony został analogicznie jak wcześniejszy. Do zmiany stanowiska i wydania pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia mogłoby dojść natomiast jedynie w razie zmiany okoliczności, związanych z pogorszeniem jego sytuacji materialnej i życiowej. Skoro zatem skarżący nie wykazał nowych okoliczności istotnych dla sprawy, to brak było podstaw do zmiany wcześniejszego stanowiska i uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.