Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 437/10 oddalił skargę S. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Powyższy wyrok uzyskał walor prawomocności w dniu 16 października 2010 r.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Z. W. – uczestniczka przedmiotowego postępowania, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt. I SA/Wa 437/10.
W dniu [...] listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw Z. W. od ww. postanowienia z dnia 17 listopada 2011 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku strona podkreśliła, że jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną oraz że uzyskiwany dochód przeznacza na opłaty związane utrzymaniem i leczeniem.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wezwano stronę do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji majątkowej. Powyższe wezwanie, pomimo prawidłowego doręczenia nie zostało jednak wykonane.
Wnosząc sprzeciw strona podniosła, że nie stać jej na opłacenie adwokata i wskazała na wysokie koszty ponoszone przez nią na leczenie. Podała również, że musi wynajmować osobę do opieki, co generuje dodatkowe wydatki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – Z. W. nie wykazała należycie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bowiem jak wynika z nadesłanej na wezwanie Sądu decyzji ZUS z dnia [...] marca 2011 r. świadczenie emerytalne skarżącej wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto). Wprawdzie wnioskodawczyni wskazała, iż ponosi wysokie koszty związane z leczeniem i utrzymaniem, jednak pomimo dwukrotnego wezwania (z dnia [...] sierpnia 2011 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r.), nie nadesłała dokumentów potwierdzających powyższe wydatki. Tym samym uznać należało, że Z. W. nie przedstawiła pełnej informacji pozwalającej na ocenę jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Dodatkowo wskazać należy, że zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, aż do uprawomocnienia wyroku z dnia 15 września 2010 r. uczestniczka postępowania reprezentowana była przez adwokata z wyboru.
Skoro zatem wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich żądanych przez Sąd dokumentów, pozwalających na ustalenie jej sytuacji majątkowej i ponoszonych wydatków, to nie ma usprawiedliwionych podstaw do uznania, że poniesienie przez nią kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, którego z resztą uprzednio ustanowiła samodzielnie, stanowić może zagrożenie dla jej ekonomicznego bytu. Jak wyżej wskazano rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się jedynie wykazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
W ocenie Sądu wnioskodawczyni do takiej kategorii osób nie należy. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.