Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 281/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skargą z 3 lutego 2016 r. E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 281/12. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż sąd przekazał akta organowi administracyjnemu, a pomimo tego organ nie załatwił sprawy. Pismem z 25 stycznia 2015 r. skarżący wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroku.
Prezydent W., odpowiadając na skargę przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. Podał również, że podjął starania o zwrot z Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa akt własnościowych dotyczących terenu objętego roszczeniami o przyznanie odszkodowania, jednak jego wystąpienie pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2014 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2012 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi W. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2012 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sadowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 19 października 2012 r. (k. 39 akt o sygn. I SAB/Wa 281/12). Powołując się na piśmiennictwo wskazać należy, iż niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu, ustalonego jak wyżej, wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub czynności. Przy czym podkreślić należy, że tak ustalony termin wyznaczony przez sąd administracyjny jest terminem dodatkowym w stosunku do ustawowego terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i z tego względu nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa (zob. J.P.
Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4. Warszawa 2010 r. s. 366). Uwzględniając więc zasadę obliczania terminu wyznaczonego przez sąd do załatwienia sprawy przez organ administracyjny stwierdzić należy, iż organowi w dniu 19 grudnia 2012 r. minął termin do załatwienia sprawy. Nie zakończenie w tym terminie postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] oznacza, że żądanie skarżącej o nałożenie grzywny znajduje materialno-prawną podstawę w art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten umożliwia wniesienie skargi wraz z żądaniem wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu, a więc pozostaje w bezczynności po wyroku sądu uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Omawiany przepis ma charakter nie tylko dyscyplinujący, ale i restrykcyjny. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa).
Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M.P.2016.145) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3899,78 zł. Górną granicą grzywny wymierzonej na podstawie art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi była w tej sprawie kwota 38 998 zł. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala Sądowi na miarkowanie jej wysokości w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności.
Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego ale i także prawnego sprawy. Jak wynika z akt sprawy I SAB/Wa 281/12, sprawa wynikająca z ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość jest skomplikowana. Ustalając wysokość grzywny Sąd zważył jednak i na fakt, że sprawa odszkodowań za tzw. grunty [...] jest bardzo skomplikowana pod względem historycznym, prawnym i finansowym. Faktem powszechnie znanym jest również duża ilość nierozpoznanych wniosków dotyczących przyznania odszkodowania za nieruchomości [...] oraz brak środków finansowych na ich zaspokojenie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wystarczającą grzywną - stanowiącą skutek niewykonania wyroku - będzie grzywna w wysokości [...] zł.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z dnia 13 sierpnia 2012 r. nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia przede wszystkim fakt, że po wydaniu wyroku z dnia [...] sierpnia 2012 r., postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] organ administracji zawiesił postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotowy grunt do czasu wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1971 r. nr [...]. Ustalającej odszkodowanie na rzecz H. W. i nieustalonych spadkobierców P. W. za nieruchomość położoną miedzy ulicami [...]. Postępowanie administracyjne zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. W okresie [...] listopad 2015 r. istniała zatem przeszkoda w prowadzeniu postępowania.
Sądowi również z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem, ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, a także obiektywne trudności Miasta W. związane z zabezpieczeniem środków finansowych umożliwiających realizację zgłaszanych z tego tytułu roszczeń, co przede wszystkim jest podstawowym czynnikiem determinującym zwłokę (niekiedy wręcz wieloletnią) w ich załatwianiu. Oczywiście te okoliczności nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.