Uzasadnienie
Pismem z 19 stycznia 2024 r. A. T. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej (dalej: "organ") z 15 marca 2023 r., nr DSZ-V.5321.1.764.2021.MK w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia.
Decyzja organu z 15 marca 2023 r. została doręczona skarżącej 20 marca 2023 r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru). Skarżąca, pismem z 13 kwietnia 2023 r., wniosła o ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z 2 czerwca 2023 r., sygn. I SPP/Wa 115/23 referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej adwokata. Pismem z 27 lipca 2023 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała, że pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej został adw. M. L. Z akt administracyjnych wynika, że pismem z 5 września 2023 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił z wnioskiem do organu o nadesłanie ww. decyzji z 15 marca 2023 r. Pismem z 8 grudnia 2023 r. (odebranym przez pełnomocnika 23 grudnia 2023 r.) organ przesłał ww. decyzję z 15 marca 2023 r.
Pismem z 19 stycznia 2024 r., nadanym 22 stycznia 2023 r. w placówce poczty (data stempla pocztowego - k. 22), ustanowiony w sprawie adwokat wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu z 15 marca 2023 r., nr DSZ-V.5321.1.764.2021.MK. Do skargi nie dołączono wniosku o przywrócenie terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało odrzucić jako wniesioną z uchybieniem terminu.
Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony w toku postępowania, jak i przed wszczęciem postępowania, czyli jeszcze zanim zostanie złożona skarga. Podmiot domagający się od sądu administracyjnego ochrony prawnej może dążyć do tego, aby jego skargę sporządził profesjonalny prawnik i w tym celu w terminie otwartym na wniesienie tej skargi zwrócić się do sądu administracyjnego o przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Należy jednocześnie zaznaczyć, że wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego, złożony zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. przed wszczęciem postępowania, nie wstrzymuje biegu terminu przewidzianego na złożenie skargi do sądu administracyjnego, ewentualnie może stanowić okoliczność, którą Sąd mógłby wziąć pod uwagę przy badaniu podstaw do przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2024 r. sygn. akt I OZ 5/24, postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OZ 315/23, źródło: Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA, dostępna pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl).
Jeżeli strona, po doręczeniu jej decyzji ostatecznej, zwróci się z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu odstępując przy tym od samodzielnego sporządzenia i wniesienia skargi na tę decyzję, natomiast okres realizacji tego wniosku przekroczy długość terminu do wniesienia skargi, wskutek czego do wyznaczenia pełnomocnika dla strony dojdzie już po upływie terminu do wniesienia skargi, wówczas wyznaczony pełnomocnik, wnosząc skargę w imieniu strony już po upływie terminu, zmuszony jest jednocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, od uwzględnienia którego uzależnione będzie nadanie skardze dalszego biegu. Zgodnie bowiem z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Przenosząc powyższe na stan niniejszej sprawy należy stwierdzić, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od ww. decyzji organu. Decyzja została doręczona skarżącej 20 marca 2023 r., w związku z czym termin do wniesienia skargi upłynął 19 kwietnia 2023 r., natomiast skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika wniosła skargę 22 stycznia 2024 r., a więc z przekroczeniem terminu ustawowego. Do skargi nie dołączono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.