Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 192/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. M., A. M., I. M. i M. M. na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z [...] lutego 2019 r. A. M., A. M., I. M. i M. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po raz kolejny skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r wnosząc o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny na podstawie art. 154 § 6 ppsa w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że pismem z [...] sierpnia 2018 r. wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroku. Podkreślili także, że z tytułu niewykonania wyroku z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 192/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzał już Prezydentowi W. grzywnę. Pomimo tego Prezydent nadal nie wydał decyzji a nawet nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie.
Prezydent W., w odpowiedzi na skargę wskazał, iż pewne opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych oraz waga tych spraw, stopień ich skomplikowania i złożoność okoliczności, skutkują długotrwałością działań niezbędnych w toku postępowania. Wskazał także, że akta niniejszej sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych, co implikuje brak możliwości prowadzenia przedmiotowych postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Wskazano, że w niniejszej sprawie organ zwrócił się do Archiwum Biura Organizacji Urzędu o udostępnienie dokumentacji dot. przedmiotowej nieruchomości i przy piśmie [...] z dnia [...] września 2018 r. Archiwum przekazało wnioskowane dokumenty. Pismem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Biuro Spraw Dekretowych Urzędu W. zwróciło się do Ministerstwa Finansów z prośbą o udzielenie informacji czy dawnej właścicielce lub jej następcom prawnym wypłacono odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość.
Wyżej wymieniony wniosek o udzielenie informacji został ponowiony w dniu [...] marca 2019 r. pismem nr [...]. Ponadto w niniejszej odpowiedzi na skargę, pełnomocnik stron pismem nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. został poinformowany, że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku przez urząd planowany jest na dzień 30 czerwca 2019 r. Z uwagi na powyższe organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi W. grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2018, poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 192/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. M. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 29 czerwca 2016 r. - zatem wyznaczony termin upłynął 29 sierpnia 2016 r.
Wyrokiem z 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 636/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 192/16 oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wyrokiem z 29 maja 2018 r. sygn.. akt I SA/Wa 187/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] złotych w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 192/16 oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia ponownej skargi z [...] lutego 2019 r - mimo ponownego uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku - Prezydent W. nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy.
W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów – niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Skład orzekający ocenił, iż w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia dotychczasowej już znacznej wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd.
Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy tej ocenie Sąd wziął pod uwagę znaczne przekroczenie terminu. Sąd zwraca uwagę, że przedstawione przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności nie usprawiedliwiają niedotrzymania przez organ terminów załatwienia sprawy. Organ winien bowiem ponaglać instytucje do których się zwraca o udzielenie stosownych informacji. Ponownie do Ministerstwa Finansów organ zwrócił się już po wniesieniu skargi przez skarżących.
Sąd zasądził na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.