Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 501/13 oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego.
W dniu 23 października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku, sporządzona przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej. W skardze kasacyjnej zawarty został jednocześnie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik oświadczył przy tym, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - w sześciokrotnej wysokości, powtórzony następnie został na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 28 listopada 2014 r.
W dniu 27 stycznia 2015 r. do Sądu wpłynęło z kolei pismo z dnia 26 stycznia 2015 r., w którym pełnomocnik ponownie wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości sześciokrotności minimalnej stawki wynagrodzenia adwokackiego podnosząc, że nakład pracy pełnomocnika był wyższy od przeciętnego, bowiem dwukrotnie zapoznawał się z aktami sprawy (zaraz po wyznaczeniu oraz kilka dni przed rozprawą przed NSA). Ponadto pozostawał w stałym kontakcie ze skarżącą, wywiódł obszerną skargę kasacyjną oraz stawił się na rozprawę przed NSA.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja czy też postanowienie Urzędu Patentowego - wynoszą 240 zł.
Stosownie zaś do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W myśl natomiast § 2 ust. 3 rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, stosownie do § 20 rozporządzenia, powinien ponadto zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
W rozpoznawanej sprawie została sporządzona i wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej uczestniczył również w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawiera ponadto oświadczenie, o którym mowa w § 20 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia według stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanego rozporządzenia (240 zł), podwyższonego o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania.
Przy czym zaznaczyć trzeba, że w ocenie referendarza sądowego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do przyznania przedmiotowego wynagrodzenia w wysokości żądanej przez pełnomocnika, tj. w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż w przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12 LEX nr 1244413).
W rozpoznawanej sprawie - zdaniem referendarza sądowego - charakter i stopień zawiłości sprawy, a także nakład pracy pełnomocnika uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w wysokości 100% stawki minimalnej, tj. 240 zł, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanego rozporządzenia, powiększonego o stosowną kwotę podatku od towarów i usług. Podkreślić bowiem trzeba, że wskazywane przez pełnomocnika czynności takie jak udział w rozprawie, kontaktowanie się ze stroną, analizowanie akt, czy też sporządzenie skargi kasacyjnej są typowymi czynnościami pełnomocnika niezbędnymi do prawidłowego udzielenia pomocy prawnej reprezentowanej osobie.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.