Uzasadnienie
A.W., B. J., I. J., M. J., M. J., M. C. i Z. C. (dalej: skarżący) pismem z dnia [...] września 2015 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą w związku z niewykonaniem przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 280/14.
Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi A. W., B. J., I. J., M. J., M. J., M. C. i Z. C. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. S. ozn. hip. jako "Kolonia [...] we wsi K.", rej. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi [...] lutego 2015 r.
Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] sierpnia 2015 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Wezwanie to okazało się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie przez wyżej wymienionych wskazanej na wstępie skargi, w której poza żądaniem wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, skarżący domagali się stwierdzenia, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała rażący charakter, przyznania od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] zostało zawieszone z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę sąd, w myśl art. 154 § 7 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przy czym w myśl art. 154 § 3 powołanej ustawy, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Tym bardziej zatem nie może stanowić podstawy oddalenia skargi – o co wnosił organ – fakt zawieszenia postępowania, a więc podjęcia aktu wpadkowego, który tego postępowania nie kończy.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 280/14, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. S. ozn. hip. jako "Kolonia [...] we wsi K.", rej. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi [...] lutego 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] kwietnia 2015 r.
Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez skarżących do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął co do istoty, a jedynie w dniu [...] kwietnia 2016 r. zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do jej rozstrzygnięcia, ale także do dokonania tego w określonym terminie - to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane [art. 7 Konstytucji RP, art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – dalej "k.p.a."] i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił jednak, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Do momentu zawieszenia postępowania zwłoka w wykonaniu przez Prezydenta [...] ww. wyroku wynosiła jeden rok, a obecnie wynosi rok i sześć miesięcy.
Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu, uprawniona jest więc ocena, że zwłoka ta przybrała w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy postać kwalifikowaną, a więc rażąco naruszającą prawo, w tym przede wszystkim naruszającą w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. oraz art. 12 k.p.a. Świadczy to o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. O niewłaściwym podejściu organu do prowadzenia przedmiotowego postępowania świadczy również okoliczność przekazania przez organ skargi do Sądu dopiero po upływie siedmiu miesięcy od jej otrzymania.
Sąd nie dostrzega także obecnie potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. W ocenie Sądu, jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu formułowane w tym względzie żądania skargi nie mogły zostać uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 5 powołanej ustawy.