Uzasadnienie
Skargę na niewykonanie przez Prezydenta. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 157/15 wniosły K. S. i J. B..
Wskazanym powyżej orzeczeniem Sąd zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 17 lutego 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hip. "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 orzeczenia).
Ponadto wcześniejszym wyrokiem z dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 9/15 na skutek skargi złożonej przez K. P. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 28 lutego 2014 r. o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako hip. "[...]", w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 orzeczenia).
W złożonej skardze skarżące wniosły o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Wskazały, że pomimo wezwania, wyrok nie został wykonany, a Prezydent nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Uzasadnił, że pełnomocnicy stron zostali poinformowani, że z uwagi na dużą liczbę spraw z zakresu odszkodowań oraz konieczność wykonania operatu szacunkowego nie było możliwe załatwienie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718. – powoływana dalej jako "ppsa."). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanej uprzednio normy wynikają dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 9/15, zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 28 lutego 2014 r. o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako hip. "[...]", w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie kolejnym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 157/15 zobowiązał ww. organ do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 17 lutego 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hip. "[...]", także w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odpisy prawomocnych wyroków z dnia 13 marca 2015 r. i 18 czerwca 2015 r., wraz z uzasadnieniem zostały doręczone Prezydentowi W. odpowiednio w dniach 11 czerwca 2015 r. i 23 września 2015 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 9/15 I SAB/Wa 157/15. Przy czym akta administracyjne sprawy wpłynęły do organu w dniu 23 września 2015 r. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 23 stycznia 2016 r., bowiem wówczas zostały zwrócone organowi akta administracyjne sprawy.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania skarżących z dnia 4 lutego 2016 r. do wykonania powołanego wyroku, organ nie wykonał wskazanych powyżej wyroków z dnia 13 marca 2015 r. i 18 czerwca 2015 r. W sprawie zaś, jak wynika z nadesłanych do Sądu akt sprawy, organ poinformował jedynie strony w pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r. o stanie sprawy, przyczynach niedotrzymania terminu oraz przewidzianym terminie do załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2016 r.
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zaś § 7 wskazanego art. stanowi, że uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2015 r. i w drugim półroczu 2015 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3.408,62 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy oraz to, że przedmiotowa grzywna może być wymierzana kilkakrotnie - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 500 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r.
Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Prawdą jest, że zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania, mimo otrzymania rozstrzygnięć podjętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, lecz wskazać należy, iż Sądowi znane są z urzędu okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw prowadzonych w tym trybie przez Prezydenta W. Postępowania te są niewątpliwie postępowaniami skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Powyższe powoduje, że zgromadzenie dokumentacji niezbędnej do wydania rozstrzygnięcia w terminie, określonym w kpa., jest często obiektywnie niemożliwe.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.