Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Miasta P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...], w części stwierdzającej nabycie przez Miasto P. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie[...] – utrzymał w mocy własną decyzję.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), Wojewoda [...] stwierdził, m.in., nabycie przez Miasto P. nieruchomości ozn. jako działka nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Wojewoda [...] przekazał wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej działki nr [...] złożony przez B. J., W. J. oraz M. J. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. w części stwierdzającej nabycie przez Miasto P. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...]. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją wystąpiło Miasto P., zarzucając naruszenie art. 7, art. 28, art. 77 § 1 i art. 156 § 1 kpa, oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...), natomiast Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2271/10 uchylił decyzję z dnia 13 września 2010 r.
Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], wskazując w uzasadnieniu, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności popartych dowodami, które mogłyby czynić zasadnym uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. i wydanie w sprawie innego rozstrzygnięcia. Zebrana dokumentacja, w tym odpis z założonej dla przedmiotowej nieruchomości księgi wieczystej, nie wskazuje na fakt ustanowienia na rzecz osób trzecich prawa do nieruchomości, co stanowiłoby o konieczności poszerzenia kręgu stron postępowania oraz stwierdzenia zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Wyjaśnił również, że nie jest możliwe orzekanie w stosunku do niewydzielonej geodezyjnie działki, gdyż nie byłoby ustalonych jej granic.
W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 kpa organ nie ma możliwości prowadzenia postępowania w przedmiocie podziału działek (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1704/04).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, iż był zobligowany do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. w części dotyczącej działki nr [...], ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), ponieważ nie wystąpiły w sprawie okoliczności uzasadniające zastosowanie tej normy prawnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2011 r. złożyło Miasto P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu pierwszej instancji jako niezgodnych z prawem, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jednakże w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy zaskarżona decyzja jest ważna.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
Jak wynika z akt sprawy, uczestnik postępowania administracyjnego B. J. zmarł w dniu [...] maja 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kierując decyzję z dnia [...] października 2011 r. do zmarłego w dniu [...] maja 2011 r. uczestnika postępowania B. J. – skierował ją w istocie do osoby nieżyjącej.
Stwierdzić należy, że osoba fizyczna może być stroną postępowania administracyjnego, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków - a zatem jeżeli ma zdolność prawną, którą należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie art. 8 § 1 kodeksu cywilnego, zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci.
Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego; w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, która w chwili wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia jej nieważności, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przy czym, co należy podkreślić, nie ma znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe i ustali strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej zgodności z prawem, gdyż byłoby to przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.