Uzasadnienie
A.S., W.S., M.K., E.P., S.A. pismem z [...] marca 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku tego Sądu z 17 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 595/14.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. B. zapisanej w księdze hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, o przyznanie od Prezydenta na ich rzecz sumy pieniężnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że prawomocnym wyrokiem z 17 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 595/14, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu 13 maja 2015 r., a zatem organ powinien wydać rozstrzygnięcie w sprawie do 13 lipca 2015 r.
Zaznaczyli, że z uwagi na nierozpoznanie sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie dwukrotnie, tj. pismem z [...] lipca 2015 r. oraz z [...] kwietnia 2016 r. wzywali Prezydenta W. do wykonania prawomocnego wyroku. Pomimo wezwań organ nie zakończył postępowania i nie wydał decyzji w sprawie. Z tego względu, wnieśli o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku.
Wyrokami z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1839/15 oraz z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1660/16 Sąd wymierzył Prezydentowi W. grzywny.
Zaznaczyli, że pomimo dwukrotnego wymierzenia organowi grzywny postępowanie nadal nie zostało zakończone poprzez wydanie decyzji. Pismem z [...] marca 2018 r. skarżący kolejny raz wezwali organ do wykonania wyroku Sądu.
Wskazali, że pomimo kolejnego wezwania i upływu wskazanego w wyroku terminu organ nie rozpoznał ich wniosku.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjął szereg czynności mających na celu skompletowanie całości materiału dowodowego niezbędnego do oceny, czy teren objęty roszczeniem spełnia przesłanki art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 595/14 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. B. zapisanej w księdze hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w 13 maja 2015 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 595/14 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 13 lipca 2015 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również trzykrotnego wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku, pismem z [...] lipca 2015 r., [...] kwietnia 2016 r. [...] marca 2018 r., Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
Z powodu niewykonania ww. wyroku z 17 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 595/14 Sąd wyrokami z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1839/15 oraz z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1660/16 wymierzył Prezydentowi W. grzywny w wysokości odpowiednio [...] i [...] zł jednocześnie stwierdzając, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pomimo powyższych dwóch orzeczeń Sądu Prezydent W. nadal nie wydał rozstrzygnięcia.
W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 17 lutego 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami z 10 grudnia 2015 r. oraz z 18 stycznia 2017 r., wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości [...] zł i [...] zł, lecz grzywny w takich wysokościach nie spełniły swej funkcji. Z tego względu, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 17 lutego 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz dwóch wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 17 lutego 2015 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Funkcją powyższego przepisu jest niewątpliwie zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to funkcja jedyna. Przepis ten ponadto ma kompensować, doznaną przez stronę postępowania krzywdę z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Strona skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej na podstawie omawianego przepisu powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana argumentacją strony skarżącej.
Omawiany przepis stwarza jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej, co wymaga do jego uwzględnienia, wykazania przez stronę występującą z wnioskiem, istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17).
W przedmiotowej skardze zawarto żądanie przyznania sumy pieniężnej, przywołując orzecznictwo dotyczące instytucji sumy pieniężnej. Skarżący nie przedstawili jednakże argumentacji uzasadniającej zrekompensowanie poniesionej krzywdy, w tym nie nawiązali do jej istnienia i rozmiaru. Wobec tego brak było podstaw do uwzględnienia ich wniosku. Dlatego Sąd w tej części skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.