Uzasadnienie
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], którą orzeczono o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość o powierzchni [...] m2, stanowiącą własność G. G. wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] lutego 1981 r., nr [...] na cele budowy osiedla mieszkaniowego [...]. Użyte w decyzji wywłaszczeniowej sformułowanie, iż wywłaszczono grunt pod budowę osiedla mieszkaniowego na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] było nieprecyzyjne, bowiem przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona zarówno pod budowę osiedla mieszkaniowego zgodnie z lokalizacją inwestycji nr [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. jak i pod budowę ulicy miejskiej zgodnie z lokalizacją inwestycji nr [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. Realizacja budowy osiedla mieszkaniowego [...] wraz z ulicami miejskimi traktowana była jako jedna inwestycja.
Dwie części powyższej wywłaszczonej nieruchomości, objęte lokalizacją inwestycji nr [...], oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...] zwrócone zostały na rzecz G. G. decyzjami wydanymi przez Starostę Powiatu [...] w dniu [...] kwietnia 2001 r., nr [...] oraz przez Prezydenta W. w dniu [...] sierpnia 2003 r., nr [...] na podstawie art. 136 i 137 powołanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
Będące przedmiotem odmowy zwrotu zaskarżoną decyzją nr [...] Prezydenta W. działki wykorzystane zostały pod budowę ulic miejskich niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania osiedla mieszkaniowego, w związku z czym brak jest podstaw do ich zwrotu na rzecz byłego właściciela. Fakt, iż na jednej z tych działek, tj. nr [...] realizowana była budowa ulicy [...] już po złożeniu przez byłego właściciela wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy jej zwrotu. Zarówno budowa osiedla mieszkaniowego jak też ulic miejskich są inwestycjami wieloletnimi realizowanymi sukcesywnie. Fakt zrealizowania na przedmiotowych działkach ulicy, tj. [...], [...] i [...] wyklucza możliwość zwrotu tych działek na rzecz byłego właściciela, w tym także działki nr [...] z obrębu [...], na której realizowano ulicę [...].
W skardze na decyzję Wojewody [...] G. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. zarzucając obrazę art. 6, 7, 77 i 107 kpa oraz art. 24 pkt 1 i 4 kpa, a także art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca zarzuciła, że decyzja została podjęta przez organ, który na mocy art. 24 pkt 1 i 2 kpa podlega wyłączeniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Ze znajdujących się w aktach administracyjnych wypisów z rejestru gruntów wynika, że objęta zaskarżonymi decyzjami nieruchomość stanowi własność Gminy W. Gmina W. jest zatem stroną postępowania administracyjnego, które dotyczy zwrotu tej nieruchomości. Ze względu na przysługujące tej gminie prawo własności nieruchomości, postępowanie w sprawie jej zwrotu poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom, dotyczy bowiem interesu prawnego Gminy W. Uprawnienia strony dla tego podmiotu wynikają z art. 28 kpa.
Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczanej nieruchomości jest starosta.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 102, poz. 1087), W. jest gminą mającą statut miasta na prawach powiatu. Prezydent W. wykonuje zadania starosty (art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym – Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm., w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy jak również jest organem uprawnionym do reprezentowania W. na zewnątrz, co wynika wprost z przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gmin, podejmuje on decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.
Prezydent sprawujący funkcję starosty nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strony w tej sprawie i jako organ rozpoznający tę sprawę. Zachodzi więc określona w art. 24 § 1 pkt 1 kpa przyczyna wyłączenia prezydenta miasta od udziału w postępowaniu w sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie sygn. akt OPS 1/03, w dniu 19 maja 2003 r. podjął uchwałę, w której uznał, że w sprawie o zwrot wywłaszczanej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta, jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4, co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta (ONSA z 2003 r. z. 4, poz. 115).
Nie będąc związanym powyższą uchwałą, stosowanie do treści ust. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w tej uchwale.
Wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa stanowi powód wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego taką decyzją, określony w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Wystąpienie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania skutkuje uchyleniem decyzji. Z tego względu zarówno zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
W tej sytuacji będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 kpa, zgodnie z którym sprawa będzie podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (w tym przypadku przez wojewodę) z tym, że organ ten może wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.