Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z [...] marca 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania Gminy P. od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2011 r. nr [...] uchylającej własną ostateczną decyzję z [...] września 2010 r. i odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności zajętej pod drogę publiczną nieruchomości położonej w gminie P., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2, uchylił decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę P. ww. nieruchomości i w tym zakresie orzekł o jej nabyciu z mocy prawa przez Gminę P. z dniem 1 stycznia 1999 r., zaś w pozostałym zakresie decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zapadła w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z [...] lutego 2010 r. W. S. wystąpiła do Wojewody [...] o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości położonej w gminie P., obręb [...], oznaczonej jako działki ew. nr [...] i nr [...], opisanej w księdze wieczystej nr [...], zajętej pod drogę publiczną, a stanowiącej współwłasność wnioskodawczyni oraz P. S. W następstwie rozpoznania tego wniosku decyzją z [...] września 2009 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] własności ww. nieruchomości jako zajętej pod drogę publiczną – wojewódzką. Decyzja ta wobec niewniesienia od niej odwołania stała się ostateczna.
Pismem z [...] listopada 2010 r. P. S., reprezentowany przez kuratora - M. S., wystąpił o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania w sprawie podnosząc, że ani on sam, ani jego kurator przed 8 października 2010 r. (dniu kiedy dowiedział się o decyzji Wojewody [...]) nie mieli możliwości zapoznania się ze sprawą, gdyż wszelka prowadzona w niej korespondencja przesyłana była na adres domowy jego żony W. S. w M. Tymczasem miejscem zamieszkania wnioskodawcy (jak również zameldowania) jest C. W tym stanie rzeczy Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją.
W toku postępowania organ ustalił, że w sprawie niewątpliwie zaistniały przesłanki wznowieniowe, określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż częściowo ubezwłasnowolniony P. S., będąc stroną postępowania, bez własnej winy nie brał w nim udziału. Prowadząc zaś postępowanie wyjaśniające co do istoty, w tym dokonując oględzin nieruchomości położonej w Gminie P., oznaczonej jako działki nr [...] i [...], organ ustalił, że w pierwotnym postępowaniu na skutek błędnego oznaczenia na przyjętej jako dowód w sprawie mapie geodezyjno wysokościowej numeru drogi posadowionej na ww. działkach ([...]), niewłaściwie zakwalifikowano ją do kategorii dróg wojewódzkich, podczas gdy jest ona drogą innej kategorii.
Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia nabycia własności tej nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przez województwo [...]. Zebrane zaś dowody nie potwierdzają by w dniu 31 grudnia 1998 r. droga ta miała charakter drogi gminnej. Wprawdzie w trakcie postępowania, Wójt Gminy P. poinformował organ wojewódzki, że stanowi ona ul. [...] w Z., która została zaliczona do kategorii dróg gminnych i wymieniona jest w załączniku nr [...] do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. w sprawie zaliczenia do kategorii dróg lokalnych miejskich i dróg gminnych w województwie [...] (Dz.Urz. woj. [...] Nr [...], poz. [...]), jako droga nr [...]. Jednakże weryfikując te informację Wojewoda stwierdził, że zgodnie z ww. załącznikiem do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C., na terenie Gminy P. w Z. nie ma ul. [...], a poza tym wykaz ten w ogóle nie zawiera dróg publicznych położonych w miejscowości D. Natomiast droga nr [...] położona jest w miejscowości M. W roku 1987 zaś (a więc w chwili podjęcia wspomnianej uchwały) wieś D. stanowiła odrębna miejscowość i gdyby na jej terenie znajdowała się droga publiczna, to winna ona zostać ujęta w tej uchwale.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Wojewody wątpliwe jest, czy sporna droga jest drogą publiczną. Organ wskazał w tym kontekście na treść art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. – o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. Zakwestionował ponadto istnienie w tej dacie faktycznego władania przez gminę nieruchomością zajętą pod drogę, wskazując, że złożone w toku postepowania w tym względzie oświadczenie Wójta Gminy P. z [...] maja 2011 r. jest niewystarczające i nie wynika z niego jakie konkretne czynności i w jakim czasie w ramach tego władania były na nieruchomości podejmowane. Wskazał również na nieprzedłożenie przez Gminę map z wyrysowanymi granicami pasa drogowego oraz granicami działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Oznacza to zdaniem Wojewody, że w sprawie nie zostały spełnione dwie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. warunkujące przejście własności tej nieruchomości z mocy prawa na jednostkę samorządu terytorialnego.
W tak ustalonym stanie faktycznym i ocenie prawnej sprawy Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r., uchylił swoją ostateczną decyzję z [...] września 2010 r. (pkt 1 sentencji) oraz odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności położonych w tej gminie działek nr [...] i [...] (pkt 2 sentencji).
Od decyzji tej Gmina P. wniosła odwołanie kwestionując w nim ocenę Wojewody, iż droga posadowiona na przedmiotowych działkach nie ma charakteru drogi publicznej – gminnej oraz, że nie zostało wykazane w sposób wystarczający władanie nieruchomością przez gminę na koniec grudnia 1998 r. Do odwołania Gmina dołączyła mapę zasadniczą z nakładką ewidencyjną z zaznaczonym przebiegiem pasa drogowego w obrębie przedmiotowych nieruchomości, opatrzoną adnotacją o zgodności uwidocznionego na niej przebiegu drogi ze stanem faktycznym na dzień 31 grudnia 1998 r., a także oświadczenie właściciela firmy "S." z siedzibą w P. z [...] października 2011 r. o wykonywaniu na terenie miejscowości M., D. i Z. w latach 1993 -1998 r. czynności związanych z zimowym utrzymaniem dróg gminnych, polegających na odśnieżaniu i posypywaniu.
W następstwie rozpoznania tego odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z [...] marca 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił rozstrzygnięcie Wojewody [...] w części objętej pkt 2 sentencji i orzekł o nabyciu przez Gminę P. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności położonej w gminie P. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, z obrębu D., a w pozostałym zakresie zakwestionowaną decyzję utrzymał w mocy.
Dokonując oceny zasadności wznowienia postępowania, Minister podzielił argumentacje Wojewody, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem ostateczna decyzja z [...] września 2010 r. była skierowana do strony (P. S.), która na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...] została częściowo ubezwłasnowolniona i dla której w dniu [...] sierpnia 2010 r. ustanowiono kuratora w osobie M. S. W sprawie dochowany został również określony w art. 148 § 2 k.p.a. miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postepowania. Zaistniały więc, w ocenie organu podstawy do zbadania sprawy co do jej istoty.
Przywołując zaś treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Minister wywodził, że nabycie z mocy prawa nieruchomości w trybie tego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości drogą publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, braku przysługiwania własności Skarbowi Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie organu odwoławczego, wbrew temu co stwierdził Wojewoda [...] wszystkie te przesłanki w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione. Nieruchomość stanowiła bowiem w ww. dacie własność prywatną i była zajęta drogą publiczną – nr [...] (obecnie jest to ul. [...]). Zajęcie nieruchomości drogą potwierdza przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] mapa geodezyjno wysokościowa, która obrazuje faktyczne zajętą część nieruchomości pod pas drogowy w ww. dacie, a także mapy dołączone do pisma Wójta Gminy P. z [...] maja 2011 r. Z dokumentów tych wynika, że działki nr [...] i [...] znajdowały się pasie drogowym drogi publicznej relacji Z. – D.- do granicy m. M. Droga ta zaś zaliczona została do kategorii dróg gminnych uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia [...] grudnia 1987 r. Organ wskazał przy tym, że zgodnie z tą uchwałą do kategorii dróg publicznych (gminnych) zostały wówczas zaliczone znajdujące się na terenie gminy P. m.in. ul. [...] (nr [...]) oraz wymieniona wyżej droga relacji Z.-D.-do granicy m. M. (nr [...]).
Zdaniem Ministra brak jest podstaw do twierdzenia, że wykaz dróg stanowiący załącznik do ww. uchwały, nie zawiera dróg publicznych położonych w miejscowości D. (jak twierdzi organ wojewódzki), skoro wymienia drogę relacji Z. do granicy m. M., ze wskazaniem, że przebiega ona przez D. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że skoro nazwę ulicy (przebiegającej przez przedmiotowe działki) nadano dopiero w uchwale Rady Gminy w P. z dnia [...] czerwca 1991 r., to niemożliwe było wskazanie tej nazwy w ww. uchwale z 1987 r.
W odniesieniu natomiast do kwestii publicznoprawnego władania nieruchomością Minister, powołał się na oświadczenie właściciela firmy, który w latach 1993 – 1998 wykonywała zlecone przez Gminę P. prace związane z zimowym utrzymaniem dróg, a także oświadczenie Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r. o utrzymywaniu przez gminę przedmiotowej drogi. Konkludując zaś, organ odwoławczy stwierdził, że wobec spełnienie w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 powołanej ustaw, był on zobligowany do wydania w niej rozstrzygnięcia reformatoryjnego o treści określonej w sentencji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. S. i P. S. Zdaniem skarżących rozstrzygnięcie Wojewody [...] było prawidłowe, gdyż Wójt Gminy P. nie udowodnił, że sprawował władztwo nieruchomości zajętych drogą, jak również nie zostało wykazane, że przebiegająca przez działki droga jest droga publiczną. Podkreślali oni, że jest ul. [...] (nr drogi [...]) położona we miasteczku L. przebiegająca od ul. [...] do ul. [...], a także jest druga droga, inna, niemalże przebiegająca równolegle do ul. [...], aktualnie położona we wsi Z. przebiegająca od ul. [...] do u. [...], do wsi D., przy czym w 1987 r. była to droga niepubliczna położona w oddzielnej wsi D., a nie należała ona wtedy do wsi Z. i to jest właśnie ta droga, która zajmuje ich nieruchomość.
Skarżący podnosili ponadto, że Wójt Gminy P. w swoim oświadczeniu wskazał, że dokumenty dotyczące ponoszenia nakładów i kosztów związanych z utrzymaniem drogi po upływie określonego czasu zostały zlikwidowane. W tej sytuacji, oświadczenia Wójta jak też S. K. załączone do akt są wątpliwe i nie stanowią wiarygodnego materiału dowodowego w sprawie.
W oparciu o tak sformułowane i uzasadnione zarzuty wnieśli oni o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego, orzeczenie o odszkodowaniu za przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania jak też wezwanie i przesłuchanie pod przysięgą w charakterze świadków Wójta Gminy P. i S. K., którzy napisali oświadczenia załączone do akt.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Wyjaśnić jednocześnie należy, że zgłoszony przez skarżących wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków – Wójta Gminy poraj oraz S. K., nie mógł zostać uwzględniony, gdyż przeprowadzenie przed sądem tego rodzaju dowodów wykracza poza granice dopuszczalnego postępowania dowodowego przewidzianego w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."). W myśl tego przepisu sąd może bowiem wyłącznie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. Nie jest więc uprawniony do przeprowadzenia dowodu z innych środków, a więc także dowodów z zeznań świadków. Z powyższych względów, wniosek ten został przez Sąd oddalony (vide protokół z rozprawy).
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej toczyło się w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, zainicjowanego wnioskiem P. S. z [...] listopada 2010 r., a jego przedmiotem była ostateczna decyzja Wojewody [...] z [...] września 2009 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Województwo [...], na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] własności zajętej pod drogę publiczną (wojewódzką) nieruchomości położonej w Gminie P., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność P. i W. małż. S. Przyczyną uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie i wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji Wojewody z [...] września 2010 r. wnioskodawca – reprezentowany przez kuratora, upatrywał w pozbawieniu go możliwości udziału, bez jego winy w tym postępowaniu, a to w związku z faktem kierowania korespondencji dla niego przeznaczonej z pominięciem kuratora i na niewłaściwy adres, co stanowi przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Po wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu w trybie art. 149 § 2 k.p.a. postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy organy obydwu instancji oceniły, że wskazywane przez stronę okoliczności wskazują na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a poza tym stan faktyczny sprawy w odniesieniu do kategorii drogi posadowionej na ww. działkach jest innych niż pierwotnie to ustalono. Mianowicie droga ta nie jest drogą wojewódzką, co wykluczało jej nabycie przez Województwo [...]. Z powyższych względów zaistniały podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W tym natomiast zakresie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w sposób odmienny od organu pierwszej instancji ocenił zaistnienie przesłanek do stwierdzenia nabycia ex lege przez Gminę P., na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. własności nieruchomości obejmujących działki nr [...] i [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. Wojewoda [...] bowiem decyzją z [...] października 2011 r. odmówił potwierdzenia nabycia własności tej nieruchomości przez Gminę, natomiast Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po uchyleniu w tym zakresie decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że własność tej nieruchomości z mocy prawa przeszła z dniem 1 stycznia 1999 r. na rzecz Gminy P. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak też dochowania terminu złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Bezsporne jest również to, że w pierwotnie wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] błędnie ustalono stan faktyczny w odniesieniu do kategorii drogi, która posadowiona jest na przedmiotowych działkach.
Okoliczności te nie budzą również wątpliwości Sądu. Zatem niewątpliwie zaistniała podstawa do uchylenia tej decyzji i wydanie ponownie rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Istotą sporu jest natomiast to, czy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące nabycie w trybie tego przepisu własności nieruchomości przez Gminę P. jak przyjął to Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, czy też te przesłanki nie zaistniały, jak ocenił to organ pierwszej instancji, z którą to oceną zgadzają się skarżący.
Zgodnie z tym unormowaniem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Jak trafnie zatem zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, powołany przepis określa trzy przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Są to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., władanie nią w tej dacie przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.
W sprawie poza sporem pozostaje to, że położone w Gminie P., w obrębie [...], działki nr [...] i [...], na których posadowiona jest droga (obecna ul. [...]), stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych – W. i P. małż. S. Potwierdza to treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla tej nieruchomości. Niekwestionowaną również okolicznością jest to, że droga ta urządzona na działkach była już w ww. dacie. Potwierdza to znajdująca się w aktach mapa wysokościowo geodezyjna opatrzona w adnotację potwierdzającą przebieg pasa drogowego wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Sporny natomiast pozostaje charakter drogi, a więc czy była ona wówczas drogą publiczną, a także czy sprawowane było na niej władztwo gminy. Skarżący bowiem kwestionują w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ odwoławczy, jak też wartość dowodową dokumentów, w oparciu, o które został on ustalony.
W tym stanie rzeczy wskazać należy, że powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym, jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, należy w tym względzie odnieść się do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) – Dz.U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60 ze zm. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg.
Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli zaś drogi publiczne na drogi krajowe, wojewódzkie, gminne i lokalne miejskie oraz zakładowe. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanej ustawy zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następowało w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej. W świetle zatem przepisów ustawy od drogach publicznych, kluczowe dla ustalenia statusu określonej drogi, jest stwierdzenie, czy objęta ona została aktem normatywnym, zaliczającym ją do określonej kategorii dróg. W przypadku dróg gminnych, istniejących w dniu 31 grudnia 1988 r., musiała być to stosowna uchwała wojewódzkiej rady narodowej.
W odniesieniu do drogi przebiegającej przez sporne działki taka uchwała wydana została przez Wojewódzką Radę Narodową w C. w dniu [...] grudnia 1987 r. (uchwała nr [...], opublikowana w Dz. Urz. woj. [...] Nr [...] poz. [...]). W załączniku do tej uchwały, zawierającym wykaz dróg gminnych, wskazano drogę oznaczoną nr [...] i opisaną jako "Z.-D.-do granicy m. [...]". Tak opisanej drodze uchwałą Rady Gminy P. Nr [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. w sprawie nadania nazw ulicom w miejscowości D., nadano nazwę ul. [...] (vide § 1 tej uchwały). Analiza treści znajdujących się w aktach map (wysokościowo-geodezyjnej, jak też odpisów z map zasadniczych przedłożonych przez Wójta Gminy P. oraz wydruków ze stron internetowych map złożonych przez stronę) i ich zestawienie z opisem przebiegu drogi zawartym w ww. uchwałach, w ocenie Sądu, potwierdzają jednoznacznie, że przebiegająca przez sporne działki droga, jest tożsama z drogą nr [...], która na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej uzyskała status drogi publicznej.
Bez znaczenia przy tym dla oceny statusu tej drogi jest fakt, umieszczenia tej drogi w wykazie dróg przyporządkowanych miejscowości M., a nie w odrębnej pozycji odnoszącej się do miejscowości D. (mającej wówczas status odrębnej wsi). Nie mają więc racji skarżący, że drogą, o której stanowi uchwała jest inną droga (oznaczona nr [...]), nosząca również nazwę ul. [...], położona równolegle do drogi przebiegającej przez ich działki, po zachodniej stronie torów kolejowych uwidocznionych na mapach znajdujących się w aktach. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do kwestionowania charakteru publicznego przedmiotowej drogi.
Odnosząc się zaś do przesłanki publicznoprawnego władania przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r., skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego, że także w tym zakresie władztwo to, wbrew temu co twierdzą skarżący jak też nietrafnie podnosił organ wojewódzki, zostało wykazane w sposób wystarczający. Wyjaśnić bowiem należy, że dla spełnienia tej przesłanki istotne jest jedynie to by jednostka samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne wykonywała faktyczne czynności w doniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności naprawami, remontami i.t.p., a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnie użytego w ww. przepisie zwrot normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21.08.2002 r. sygn. akt I SA 1441/00 Lex nr 137831; wyrok WSA w Warszawie z 22.05.2006 r. sygn. akt I SA/Wa 375/09, Lex nr 563402).
Przy czym co należy podkreślić w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym istnieje domniemanie, że zarządca drogi rzeczywiście wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. W niniejszej sprawie domniemanie to dodatkowo znajduje potwierdzenie w oświadczeniu Wójta Gminy P. z [...] maja 2011 r., wskazującym na wykonywanie przez gminę prac związanych z utrzymaniem drogi, a także oświadczeniu właściciela firmy wykonującego w latach 1993-1998 na zlecenie gminy prace związane z zimowym utrzymaniem na obszarze, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość. Skoro zatem droga publiczna została urządzona i w części obejmującej działki nr [...] i [...] należące 31 grudnia 1998 r. do W. i P. małż. S. nie była ona wyodrębniona w sposób wykluczający bieżące jej utrzymywanie przez zarząd drogi, np. poprzez odgrodzenie tej części przez właścicieli (a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi) to, nie ma w ocenie składu orzekającego podstaw do kwestionowania istnienia władztwa publicznoprawnego tejże drogi.
Prowadzenie zaś dodatkowego postępowania na okoliczność potwierdzenia władztwa publicznoprawnego sporną nieruchomością, czego oczekują skarżący, stanowiłoby tak naprawdę prowadzenie sztucznego postępowania, mającego na celu ustalenie czy utrzymanie drogi stanowi władanie nieruchomością. Samo zaś kwestionowanie przez nich tego władania stanowi, zdaniem Sadu, wyłącznie nieznajdującą oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie polemikę z ustaleniami stanu faktycznego dokonanymi przez organ.
Skoro zatem przedmiotowe działki, stanowiły w dniu 31 grudnia 1989 r. własność osób fizycznych oraz zajęte były w tej dacie drogą publiczną – gminną i pozostawały we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stały się one z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością gminy, na terenie której są położone – w tym wypadku Gminy P. W tej sytuacji, prawidłowo Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzje organu wojewódzkiego w części odmawiającej stwierdzenia nabycia przez tę gminę własności przedmiotowych działek i wydał w tym zakresie reformatoryjne rozstrzygnięcie, stwierdzające nabycie przez gminę ich własności w trybie określonym w art. 73 ust. 1 ww. ustawy.
To zaś oznacza, że kwestionowana przez skarżących decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów procedury administracyjnej. Umożliwiające bowiem właściwe zastosowanie norm praw materialnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zostały dokonane przez Ministra w sposób prawidłowy oraz zgodny z ustanowioną w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej i znajdują oparcie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, przy ocenie którego organ nie uchybił dyspozycji normy zawartej w art. 80 k.p.a.
Poza przedmiotem rozpoznania Sądu pozostają natomiast zarzuty odnoszące się do ewentualnej przewlekłości prowadzonego postępowania odwoławczego jak też żądania ustalenia z tego tytułu odszkodowania. Zwalczaniu stanu zwłoki w rozpoznaniu sprawy służy bowiem odrębna skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania, przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Natomiast kwestia ewentualnego odszkodowania za szkody wyrządzone opieszałości organu, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ale sądów powszechnych, na zasadach określonych w art. 4171 § 3 k.c.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.