Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 maja 2016 r. A. B.-A. wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 699/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej jako: ugn) wniosku z dnia 20 sierpnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną "[...]" dz. [...]. W wyroku tym Sąd, stwierdził jednocześnie, iż Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 24 lutego 2016 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 25 kwietnia 2016 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonania ww. wyroku, jednak Prezydent [...] nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stała się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ugn. Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r., zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznania odszkodowania za powołaną na wstępie nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ wyjaśnił, że do uzyskania kompletu dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji merytorycznej rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość pozostaje wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość tej nieruchomości.
Podał również, że przed wydaniem decyzji konieczne jest także zabezpieczenie środków pieniężnych na jej realizację. Organ wyjaśnił, że z uwagi na powyższe nie było możliwe wydanie decyzji we wcześniejszym terminie określonym w wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r. Ponadto organ wskazał, że pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. strona została poinformowana o aktualnym stanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016, poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola taka polega m.in. na rozpoznawaniu skarg na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: ppsa), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa).
Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 699/15, skarżąca wezwała Prezydenta [...] do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469).
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).
Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął przedmiotowego wniosku o ustalenie odszkodowania. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2015 r. pozostawał zatem w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie grzywny organowi Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 500 zł. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd miał na uwadze okoliczność, iż sprawy prowadzone w oparciu o przepis art. 215 ugn mają historyczny charakter i są sprawami szczególnie skomplikowanymi, uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa.
Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa
Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.
Zgodnie z art. 154 § 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 699/15, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ppsa Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 ppsa.