Uzasadnienie
Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 7.913 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że nie posiada środków na ich opłacenie.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryki dotyczące stanu rodzinnego oraz zobowiązań i stałych wydatków zostały zakreślone. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Dochody uzyskuje z tytułu zatrudnienia na ¼ etatu w wysokości 393,58 zł netto (zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem).
Wraz z wnioskiem złożone zostało wypowiedzenie pełnomocnictwa doradcy podatkowemu, prof. dr hab. W. M., który dotychczas zastępował skarżącego wnosząc w jego imieniu skargę.
W wyniku wezwania wnioskodawca oświadczył, że mieszka u syna, A. M., z żoną pozostaje w separacji. Syn prowadzi działalność gospodarczą, jednak wnioskodawcy nie są znane jego dochody. Wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów utrzymania, w tym na opłaty, wyżywienie, środki higieny – wszystkie koszty pokrywa jego syn. Nie spłaca też żadnych kredytów ani innych zobowiązań ze względu na blokadę środków na rachunkach bankowych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. Oświadczył, że nie posiada lokat, kart kredytowych i aktywnych rachunków bankowych. Nie ma żadnych środków transportu. Dotychczas korzystał z usług profesjonalnego pełnomocnika na podstawie polisy ubezpieczeniowej, której już nie posiada. Nie jest właścicielem nieruchomości położonych pod adresami zamieszkania wskazanymi w skardze i w odpowiedzi na skargę przez organ podatkowy.
Z przedłożonych na wezwanie dokumentów wynika, że wnioskodawca w 2015 r. uzyskał przychód z działalności gospodarczej w wysokości 14.126.800,98 zł i dochód w kwocie 178.556,71 zł. Obecnie jest zatrudniony (od 30 kwietnia 2015 r.) na stanowisku doradcy handlowego w B Sp. z o.o. z/s w W., Zakład w L. przy u. [...].
Przedłożone zostały również liczne dokumenty potwierdzające zajęcia egzekucyjne.
W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika z powyższych przepisów, to na wnioskodawcy ciąży wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości – stosownie do treści art. 255 p.p.s.a.
W takich warunkach – danych budzących wątpliwości – zostało skierowane wezwanie do skarżącego. Mimo udzielonej odpowiedzi na wezwanie, faktyczna sytuacja wnioskodawcy co do jego zdolności płatniczych nadal budzi wątpliwości.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że wnioskodawca w 2015 r. uzyskał przychody z działalności gospodarczej w wysokości ponad 14.000.000 zł i dodatkowo odnotował z niej niemały zysk. Przy czym nawet jeżeli poniesiona byłaby strata, to jest to tylko skutek ponoszenia znacznych kosztów uzyskania przychodów. Z kolei wartości takie jak koszty podatkowe, dochód i strata są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym, a zwykle nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Dlatego też przede wszystkim to wartość przychodów jest najbardziej wymiernym wyznacznikiem.
Poza tym wnioskodawca pominął we wniosku o przyznanie prawa pomocy fakt, że działalność ta jest dalej prowadzona. Tymczasem zgodnie z danymi Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, działalność jest aktywna, a siedziba firmy o nazwie C znajduje się pod tym samym adresem co Zakład pracodawcy (ul. [...] w L.).
Skoro powyższa okoliczność nie została ujawniona we wniosku, wnioskodawca nie został wezwany do przedłożenia dokumentacji finansowej z bieżącej działalności. Powtórzenia wymaga, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej w sposób jasny i niebudzący wątpliwości już w momencie wnoszenia o przyznanie prawa pomocy. Urzędowy formularz wniosku i pouczenia w nim zawarte są na tyle jasno sformułowane, że nie powinno budzić wątpliwości, jakie informacje należy w nim zamieścić. W związku z powyższym referendarz odstąpił od ponownego kierowania wezwania w tym zakresie.
Odnośnie zajęć egzekucyjnych, to jakkolwiek wnioskodawca wykazał egzekucję znacznych kwot m.in. z rachunku bankowego, a także z wynagrodzenia za pracę, to jednak nie jest to równoznaczne z tym, że faktycznie środki pieniężne o takich wartościach zostały przejęte przez organ egzekucyjny. Egzekucji mogą podlegać tylko te pieniądze, które znajdują się na rachunkach bankowych. Wszystkie poza rachunkami nadal pozostają do dyspozycji zobowiązanego. Wnioskodawca natomiast nie przedłożył żadnego dokumentu (wydruków rachunków bankowych), z którego wynikałoby, że środki te faktycznie zostały zablokowane na jego rachunkach.
Wskazać też wypada, że w spółce z o.o., w której wnioskodawca jest zatrudniony na ¼ etatu z najniższym wynagrodzeniem (wolnym od potrąceń), jedynym wspólnikiem jest A. M., syn skarżącego, ur. w 1993 r. – co zostało ustalone z ogólnodostępnych danych Krajowego Rejestru Sądowego. Zakład spółki natomiast – jak to zostało już wyżej zauważone – znajduje się pod adresem firmy prowadzonej jednoosobowo przez wnioskodawcę. Nadto ten sam adres został wskazany we wniosku o przyznanie prawa pomocy jako jego miejsce zamieszkania.
Dotychczasowe ustalenia podważają wiarygodność oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę zarówno co do jego faktycznych dochodów, jak i oświadczeń co do pozostawaniu na utrzymaniu 23-letniego syna.
W tym stanie rzeczy nie była możliwa ocena rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.