Uzasadnienie
W sprawie, przedmiotem skargi A z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest oznaczona w sentencji postanowienia decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2007 r.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej spółdzielni prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie doradcy podatkowego.
Krajowa Izba Doradców Podatkowych wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego M. P. Ustanowiony z urzędu doradca podatkowy występował w imieniu skarżącej w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji zakończonym wyrokiem Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r. oddalającym skargę. Sporządził również opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia, którą doręczył skarżącej oraz przedłożył do akt sprawy.
W dniu 26 marca 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej w sprawie w kwocie 386,85 zł, na którą składają się kwota 240 zł tytułem wynagrodzenia za prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, kwota 120 zł – za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz kwoty 26,85 zł tytułem poniesionych kosztów pocztowych, której wysokość potwierdza treść załączonych kserokopii potwierdzeń nadania przesyłek. W piśmie tym pełnomocnik zawarł oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 poz. 270) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Natomiast na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 213, dalej powoływana jako ustawa o doradztwie podatkowym) koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ponosi Skarb Państwa. Szczegółowe zasady ponoszenia tych kosztów, z uwzględnieniem sposobu ustalania tych kosztów, wydatków stanowiących podstawę ich ustalania oraz maksymalnego wynagrodzenia doradcy podatkowego za udzieloną pomoc Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Radcy Doradców Podatkowych (ust. 2 art. 41b ustawy o doradztwie podatkowym).
W tym miejscu powołać należy unormowanie § 4 ust. 1 - wydanego na podstawie wyżej wskazanej delegacji - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 31 poz. 153, dalej powoływane jako Rozporządzenie), na mocy którego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 3 (pkt 1)) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego (pkt 2)).
Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w pierwszej instancji w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł - 60 zł (lit. a), powyżej 500 zł do 1.500 zł - 180 zł (lit. b), powyżej 1.500 zł do 5.000 zł - 600 zł (lit. c), powyżej 5.000 zł do 10.000 zł - 1.200 zł (lit. d), powyżej 10.000 zł do 50.000 zł - 2.400 zł (lit. e), powyżej 50.000 zł do 200.000 zł - 3.600 zł (lit. f), powyżej 200.000 zł - 7.200 zł (lit. g); natomiast w pozostałych sprawach - 240 zł (pkt 2) ust. 1 § 3 Rozporządzenia).
Sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. zaliczana jest do kategorii spraw określonych w wyżej powołanym przepisie pkt 2) ust. 1 § 3 Rozporządzenia. Dlatego stawka wynagrodzenia ustanowionego w sprawie doradcy podatkowego za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynosi 240 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia).
Kolejno, w § 3 ust. 2 pkt 1) – 4) Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej doradca podatkowy sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje § 3 ust. 2 pkt 2) Rozporządzenia, zgodnie z którym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy - 75% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§3 ust. 2 pkt 2)) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia doradcy podatkowego działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której doradca podatkowy, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 3 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia.
Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 3 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia.
Z uwagi na fakt, że w sprawie doradca podatkowy, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, występował postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie doradcy podatkowego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r. wynosi 120 zł (50% kwoty 240zł).
Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, opłatę, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tej opłacie. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie doradcy podatkowego za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, wynosi w sprawie 55,20 zł (23% kwoty 240 zł), natomiast za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 27,60 zł (23% kwoty 120 zł).
Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu doradcy podatkowemu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w łącznej kwocie 442,80 (słownie: czterysta czterdzieści dwa 80/100) zł, na które składają się kwoty wynagrodzenia w kwocie odpowiednio 240 zł i 120 zł powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie odpowiednio 55,20 zł i 27,60 zł. Orzeczenie w tym zakresie zawarte zostało w pkt 1. sentencji postanowienia.
Dalej, referendarz sądowy uznał poniesione w sprawie koszty pocztowe w łącznej kwocie 26,90 (słownie: dwadzieścia sześć 90/100) zł za niezbędne i udokumentowane wydatki doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu, i na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia w pkt.
- 2. sentencji postanowienia orzekł o ich zwrocie na jego rzecz.
Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.