Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].09.2012 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W. określił A. J. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości 188.308 zł.
W skardze na tę decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu przeprowadzenia sądowej kontroli jego legalności.
W uzasadnieniu tego wniosku (uzupełnionym w piśmie procesowym z dnia 14.11.2012 r.) skarżąca, powołując się na przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków podniosła, że organ podatkowy wydał już tytuł wykonawczy odnośnie objętej skargą decyzji a skarżąca nie posiada środków pieniężnych na natychmiastową spłatę wymierzonego jej zobowiązania podatkowego. Powołując się na trudną sytuację materialną przedstawioną szczegółowo w złożonym w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podkreśliła, że samotnie wychowuje dwóch synów (w wieku 12 i 14 lat), a w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym skarżąca obawia się o warunki bytowe i przyszłość swojej rodziny.
Zdaniem wnioskodawczyni, za zasadnością wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd przemawia również rozbieżność orzecznictwa w interpretacji przepisów prawa, które legły u podstaw określenia skarżącej zobowiązania podatkowego.
Z dokumentów złożonych przez stronę na etapie prawa pomocy wynika, że skarżąca jest współwłaścicielem w udziale 8/10 nieruchomości o powierzchni 231 m2, w którym mieszka wspólnie z synami (do nich należy pozostała część mieszkania) oraz w ½ nieruchomości rolnej, która prawdopodobnie zostanie sprzedana z uwagi na wypowiedzenie byłemu mężowi skarżącej kredytu bankowego za który poręczyła skarżąca. Zasądzone na rzecz synów oraz skarżącej alimenty nie są płacone regularnie, a sama skarżąca nie osiąga stałych dochodów. W bieżącym utrzymaniu oraz spłacie rat kredytowych pomagają skarżącej rodzice. Niezbędne koszty utrzymania częściowo pokrywane są również ze świadczeń alimentacyjnych oraz ze sprzedaży rzeczy używanych na portalu internetowym Allegro.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zawarta w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.: dalej – p.p.s.a.) instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma celu objęcie strony skarżącej ochroną przed negatywnymi skutkami, jakie może wywołać jej wykonanie na etapie przedsądowym. Chodzi tutaj o tymczasowe (do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny) ukształtowanie stosunków prawnych w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.10.2007 r., sygn. akt II FSK 1490/07 oraz z dnia 14.09.2007 r., sygn. akt I OSK 522/07).
Jako odstępstwo od generalnej zasady wykonalności ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji, możliwość orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego aktu nie znajdzie jednak zastosowania w każdym przypadku zgłoszenia stosownego wniosku przez skarżącego (wynikającego z subiektywnego przekonania wnioskodawcy o racjonalności wydania takiego orzeczenia), lecz tylko w tych przypadkach, gdy występując z takim żądaniem strona jednocześnie uprawdopodobni, że ryzyko wystąpienia negatywnych następstw o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest w jej sytuacji faktycznie realne i nieuchronne. Ponieważ przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowią tzw. zwroty niedookreślone, obowiązkiem procesowym wnioskodawcy jest wskazanie we wniosku - po pierwsze, w czym upatruje owego niebezpieczeństwa, po drugie, wykazanie (stosowną argumentacją), że to niebezpieczeństwo ma ścisły i nieuchronny związek ze skierowaniem ostatecznej decyzji do przymusowego wykonania, a sam rozmiar negatywnych następstw jest porównywalny w swych skutkach z przesłanką wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W stanie faktycznym sprawy, zasadność wniosku skarżąca opierała zasadniczo na dwóch przesłankach.
Pierwsza wynikała z jej obawy, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego – wobec niedysponowania przez skarżącą środkami pieniężnymi na zaspokojenie zobowiązania podatkowego - skutkować będzie egzekucją z nieruchomości, którą wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie z dziećmi, pozbawiając w ten sposób rodzinę niezbędnych warunków bytowych.
Druga przesłanka nawiązywała do zasadności samej decyzji i odnotowanej w orzecznictwie rozbieżności w wykładni zastosowanych w sprawie przepisów prawa podatkowego.
Dokonując oceny uzasadnianego w ten sposób żądania strony w zakresie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził podstaw do jego uwzględnienia. Na wyrażoną ocenę Sądu zaważył przede wszystkim fakt, że skarżąca sygnalizowanego we wniosku niebezpieczeństwa w zakresie pozbawienia jej i dzieci dotychczasowego miejsca zamieszkania w żaden sposób nie uprawdopodobniła, poprzestając jedynie na wyrażeniu obawy co do takiego toku wydarzeń. Przesłanek do takiego niebezpieczeństwa Sąd nie stwierdził także na podstawie analizy akt sprawy, z których wynika, że jedyną czynnością egzekucyjną jakiej podjął się organ egzekucyjny w sprawie jest zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego. Wymaga w tym miejscu przypomnienia, że formułując przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wnioskodawca nie może ograniczać się jedynie do wyrażenia obawy co do negatywnych następstw jego wykonania, lecz winien przedstawioną we wniosku argumentację poprzeć konkretnymi okolicznościami, które nie pozostawiają wątpliwości co do realnych podstaw do takiej obawy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.11.2006 r., sygn. akt II FZ 585/06 oraz z dnia 02.04.2009 r., sygn. akt II OZ 308/09.
Tymczasem, dowodów na to, że skarżącej istotnie grozi egzekucja z nieruchomości w której mieszka, wnioskodawczyni nie przedstawiła (np. postanowienia organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości).
Nawiązując do drugiej z przesłanek w oparciu o którą skarżąca wywodziła o zasadności wniosku należy podkreślić, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonalności aktu zaskarżonego do sądu administracyjnego, sąd ten nie bada zasadności samej skargi. Z tych też powodów, ten rodzaj argumentacji pozostawał bez wpływu na ocenę samego wniosku.
Odnosząc się do pozostałych argumentów sygnalizowanych we wniosku, tj. trudnej sytuacji osobistej i majątkowej skarżącej należy podkreślić, że sytuacja rodzinna i majątkowa strony stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy, nie ma natomiast wpływu na zasadność wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu, albowiem przesłanki zastosowania tej instytucji ustawodawca zawarł wyczerpująco w treści art. 61 § p.p.s.a. Przepis ten w żaden natomiast sposób nie odnosi się do sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, lecz do potencjalnych skutków wykonania aktu administracyjnego, które – jak już to zostało podkreślone – wnioskodawca ma obowiązek odpowiednio uprawdopodobnić. Z tych względów, okoliczność, że skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 100 zł, także i w tym przypadku pozostaje bez znaczenia dla oceny zasadności samego wniosku o wstrzymanie wykonania - objętej skargą - decyzji.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.