Uzasadnienie
Skarżący, po wezwaniu go do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że postanowieniem z dnia [...]organ kontroli skarbowej wszczął postępowanie kontrolne, które nie zostało jeszcze zakończone. 27 marca 2008 r. organy podatkowe dokonały zabezpieczenia na wszystkich rachunkach bankowych na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego. Spowodowało to, że A wypowiedział umowę franszyzy i zażądał zapłaty 432.277,30 zł za niezapłacone faktury za dostarczone paliwo i łącznie 600.000 zł z tytułu kary umownej. Bank wypowiedział umowę kredytu i wystawił weksel do wykupu na kwotę 500.000 zł. Obroty firmy wnioskodawcy spadły w 2008 r., co spowodowało, że zmuszony został zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej i jedynym źródłem utrzymania jest dzierżawa nieruchomości, które również zostały zabezpieczone. Poza tym wszczęto postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania bieżących należności podatkowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i trzema córkami (ur. w 1989, 1991 i 2004 r.). Posiada mieszkanie w Ś. (50 m2) i działkę ze stacją paliw w M. (0,41 ha). Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jako jedyne źródło dochodu skarżący wymienił dzierżawę z dochodem miesięcznym netto 2.000 zł.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: zeznanie podatkowe wnioskodawcy za 2009 r., dokumenty do celów podatkowych z wykazanym przychodem za grudzień 2010 r. oraz do końca tego roku, pismo do Urzędu Skarbowego o omyłkowym wypełnieniu PIT-36L, gdy korzystał z opodatkowania stawką 19%, pisma komornika o zajęciu wierzytelności, umowy dzierżawy stacji paliw w L.G. i samochodu ciężarowego, wyrok Sądu Rejonowego w Ś. w Wydziale Karnym oraz świadczenia wnioskodawcy i jego żony.
Z dokumentów tych wynika, że w 2009 r. skarżący uzyskał przychód z działalności gospodarczej w wysokości 92.939,48 zł i dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu) – 32.945,96 zł. W grudniu 2010 r. jego przychód wyniósł 1.000 zł, a za cały 2010 r. -14.000 zł. Poniósł przy tym stratę 13.685,60 zł. Na podstawie ww. umów dzierżawy, umowa dotycząca stacji paliw została zawarta do 5 maja 2013 r., a czynsz miesięczny ustalony na 500 zł. Na taka samą kwotę ustalono czynsz za dzierżawę samochodu ciężarowego, a umowę zawarto do 31 grudnia 2010 r. Zgodnie z pismami komornika, obie wierzytelności zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym – czynsz z dzierżawy stacji paliw – od lutego 2010 r., natomiast z dzierżawy samochodu – od czerwca 2010 r. Przedłożonym wyrokiem Sądu Rejonowego wnioskodawca został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa uporczywego niewpłacania podatku VAT.
Ponadto skarżący oświadczył, że wszystkie rachunki bankowe, osobiste i firmowe, zostały zajęte przez Urząd Skarbowy i nie ma do nich dostępu. Żona wnioskodawcy oświadczyła, że pozostaje na utrzymaniu męża i nie dysponuje jakimikolwiek rachunkami bankowymi. Skarżący podał, że jego rodzina wydatkuje na utrzymanie 1.000 zł – 500 zł na energię, ogrzewanie, usługi wodno-kanalizacyjne i 500 zł na żywność, środki higieny na wszystkich członków rodziny.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej wynika, ze to ubiegający się o przyznanie pomocy zobligowany jest do wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Przy czym powinny one być logiczne i wiarygodne.
Tymczasem dane przedstawione przez wnioskodawcę zawierają sprzeczne informacje. Po pierwsze, w uzasadnieniu wniosku zostało wskazane, że w 2008 r. spadły obroty i skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei z zeznania podatkowego wynika, że w 2009 r. uzyskiwał znaczne przychody. W istocie w 2010 r. podany przychód był już wielokrotnie niższy, ale tu budzą się wątpliwości co do rzeczywistych dochodów. Wynikają one z następujących danych. Jak wynikało z treści formularza wniosku, jedynym dochodem rodziny wnioskodawcy jest kwota 2.000 zł z dzierżawy.
Dalej, z przedłożonych umów wynika, że dochód z dzierżaw wynosi 1.000 zł. Nie wydaje się natomiast możliwe, aby nastąpiła tak znaczna omyłka w podawaniu wysokości jedynego dochodu rodziny. Zauważyć też trzeba, że wnioskodawca podał, iż cała kwota 1.000 zł jest wydatkowana na niezbędne potrzeby rodziny. Jednakże oba czynsze w całości zostały przejęte przez komornika. Nie wiadomo zatem, z jakich źródeł w rzeczywistości utrzymuje się rodzina wnioskodawcy, jakie posiada dodatkowe dochody i w jakiej wysokości. Należy nadto zwrócić uwagę, że mało jest prawdopodobne, aby przy obecnych cenach żywności 5-osobowa rodzina była w stanie z kwoty 500 zł pokryć wydatki i na wyżywienie, i na środki czystości.
Nie można też dać wiary w to, aby nie ponosiła kosztów przejazdu jakimikolwiek środkami transportu, czy kosztów związanych z nauką córek. Podkreślić trzeba w tym miejscu, że w wezwaniu na podstawie art. 255 p.p.s.a. zobowiązano do przedłożenia szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, co nie powinno sprawiać trudności w sytuacji niskich dochodów i konieczności liczenia się z wydatkami, co zamierzał skarżący wykazać. Informacja w tym zakresie była natomiast zbyt lakoniczna, co dodatkowo czyni oświadczenia wnioskodawcy mało wiarygodne.
W tym stanie rzeczy nie było możliwe dokonanie oceny rzeczywistych zdolności płatniczych wnioskodawcy. w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.