Uzasadnienie
Na urzędowym formularzu złożonym w sprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu trzykrotnie, w dniu 13 grudnia 2011 r., w dniu 3 stycznia 2012r. i 17 stycznia 2012 r., skarżący R. Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu podał wnioskodawca, że z powodu choroby stracił posiadany majątek, natomiast jego renta "ledwie" wystarcza na opłacenie mieszkania i leków.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał skarżący, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i pełnoletnim, uczącym się synem, przysługuje mu spółdzielcze prawo własności mieszkania o powierzchni 63,03 m², natomiast ich źródłem dochodu jest renta skarżącego w kwocie 842,49 zł (brutto) i wynagrodzenie za pracę jego żony w kwocie 1.940 zł (brutto).
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przesłał do akt sprawy kserokopie dokumentów, z których ponad wcześniej podane informacje, wynika, że w roku 2010 jego zona uzyskała przychód w kwocie 30.297,84 zł. W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2012 r. R. Ł. podał koszty miesięcznego utrzymania swojego gospodarstwa domowego w kwocie 2.648 zł.
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę R. Ł. na wyżej oznaczoną decyzję.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1)) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku R. Ł. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą dysponuje wnioskodawca miesięcznie na utrzymanie swojego trzyosobowego gospodarstwa domowego – 2.764,49 zł, a z drugiej, kwota wydatków związanych z tym utrzymaniem, oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.