Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy.
12 listopada 2015 r. Przewodniczący Wydziału zarządził doręczenie stronie urzędowego formularza PPF celem jego wypełnienia przez skarżącego, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2016 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o prawo pomocy bez rozpoznania. Referendarz zauważył, że przesyłka listowa zawierająca wezwanie do złożenie formularza PPF została doręczona stronie w trybie prawnej fikcji doręczeń ze skutkiem na dzień 11 grudnia 2015 r. Termin do wykonania wezwania upłynął zatem bezskutecznie w dniu 18 grudnia 2015 r. W tak zakreślonym terminie strona skarżąca nie przesłała wypełnionego formularza urzędowego.
Zarządzenie referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2016 r. zostało doręczone skutecznie stronie w dniu 29 stycznia 2016 r.
Pismem z 5 lutego 2016 r. strona wniosła sprzeciw na zarządzenie referendarza sądowego, w którym zażądała uchylenia zarządzenia. W treści sprzeciwu skarżący wyjaśnił, że nie otrzymała przesyłki listowej zawierającej formularz urzędowy. Podkreślił, że w listopadzie i grudniu 2015 r. były mu doręczane różne przesyłki z urzędów i instytucji. Potwierdził, że jedna z przesyłek została zwrócona, lecz operator pocztowy nie poinformował go, skąd ta przesyła została nadana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Sąd po ponownym, dogłębnym zbadaniu akt sprawy, stwierdził, że zasadnie pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z treścią art. 67 § 1 p.p.s.a., jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście. Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie – art. 69 p.p.s.a. Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma – art. 72 § 1 p.p.s.a.
W myśl art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób opisany w akapicie powyżej, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Paragraf ten stanowi, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej– art. 73 § 3 p.p.s.a. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 - art. 73 § 4 p.p.s.a.
Z powyższego wynika, że zastosowanie w postępowaniu normy z art. 73 § 4 p.p.s.a. wymaga kumulatywnego zaistnienia kilku przesłanek. Po pierwsze, w przypadku adresatów pism będących osobami fizycznymi instytucja ta może być stosowana dopiero w sytuacji, gdy doręczenie właściwe bezpośrednio adresatowi lub doręczenie zastępcze okazały się niemożliwe. Po drugie, konieczne jest pozostawienie pisma na przechowanie przez okres czternastu dni w placówce pocztowej, w przypadku doręczania pisma przez pracownika operatora pocztowego. Po trzecie, wymagane jest zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w placówce pocztowej.
Po czwarte, konieczne jest, w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym terminie, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dnia od daty pierwszego zawiadomienia.
Wszystkie powyższe przesłanki zostały w sprawie spełnione. Przesyłka zawierająca formularz PPF została zaadresowana prawidłowo na adres wskazany w skardze, nie została doręczona ani bezpośrednio do rąk adresata ani w sposób zastępczy, wynikający z art. 72 § 1 p.p.s.a. Pierwsze awizowanie nastąpiło 27 listopada 2015 r. a zwrot do nadawcy nastąpił 15 grudnia 2015 r., czyli przechowywana była w placówce pocztowej przez wymagany okres czternastu dni. W skrzynce oddawczej adresata umieszczono zawiadomienie, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w W.. Przesyłka była powtórnie adresowana 7 grudnia 2015 r.
Kumulatywne spełnienie powyższych przesłanek spowodowało, że doręczenie należało uznać za skuteczne – w świetle treści art. 73 § 4 p.p.s.a. – z dniem 11 grudnia 2015 r. Od tego dnia skarżący zobowiązany był w terminie siedmiu dni, czyli do 18 grudnia 2015 r., złożyć wypełniony formularz. Ponieważ tego nie uczynił, wniosek o prawo pomocy należało pozostawić bez rozpoznania, o czym słusznie rozstrzygnął referendarz sądowy. W myśl bowiem art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Art. 257 p.p.s.a. stanowi zaś, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Wobec powyższego, Sąd postanowił – na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. –utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 5 stycznia 2016 r., o czym orzekł w sentencji.