Uzasadnienie
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 15 lutego 2018 r., pismem z dnia 20 lutego 2018 r. Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej doradcę podatkowego P. S. do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi
W odpowiedzi na ww. wezwanie, w piśmie z dnia 28 lutego 2018 r. pełnomocnik poinformował, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy. Przesłano jednocześnie podpisany przez skarżącą uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Następnie, pismem z dnia 14 marca 2018 r., Sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie lub nadesłanie odpisu podpisanej skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia tego środka zaskarżenia. Doręczenie rzeczonego wezwania nastąpiło w trybie prawnej fikcji doręczenia. Strona skarżąca nie wykonała obowiązku wynikającego ze skierowanego do niej wezwania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu.
Skuteczne zainicjowanie postępowania sądowego w celu kontroli legalności zaskarżonego aktu, jest uzależnione od spełnienia m.in. wymogów formalnych pisma procesowego jakim jest skarga, określonych w art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Przepis ten stanowi w pkt. 4), że każde pismo strony powinno zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Ponadto, w myśl dyspozycji art. 37 § 1 p.p.s.a., w przypadku skargi wnoszonej przez pełnomocnika procesowego, dodatkowym wymogiem formalnym skargi jest dołączenie do niej dokumentu pełnomocnictwa procesowego, wykazującego umocowanie wnoszącego skargę do działania w imieniu strony.
Braki formalne skargi podlegają sanowaniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a ich nieuzupełnienie pomimo wezwania sądu, skutkuje odrzuceniem skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a.
W stanie faktycznym sprawy, po stwierdzeniu, że wniesiona i podpisana przez doradcę podatkowego P. S. skarga obarczona jest brakiem formalnym, gdyż nie dołączono do niej dokumentu pełnomocnictwa procesowego, Sąd wezwał wymienionego pełnomocnika do przedłożenia w terminie 7 dni stosownego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik nie przedłożył żądanego pełnomocnictwa, lecz poinformował, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy. Nie ulega jednak wątpliwości, że oświadczenie to nie ma potwierdzenia w zawartości akt sądowych.
Mając na uwadze okoliczność niewykazania przez pełnomocnika umocowania do reprezentowania strony skarżącej w niniejszym postępowaniu sądowym, przywołać należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II OSK 597/11; LEX nr 992608), wedle którego: "wykładnia art. 49 § 1 p.p.s.a., analizowana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa do sądu, winna prowadzić do rozumienia tego przepisu w ten sposób, że skuteczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez osobę, która nie spełnia warunku uznania jej pełnomocnikiem procesowym zależy od zatwierdzenia tej czynności przez stronę".
Sąd uznał zatem za zasadne wezwanie strony skarżącej do podpisania skargi (lub nadesłania podpisanego odpisu skargi), co uczynił pismem z dnia 5 marca 2018 r., które doręczono w trybie prawnej fikcji doręczenia.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że wskazaną fikcję doręczenia przyjmuje się w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. pod warunkiem, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej.
Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.
Wedle § 2 tego przepisu, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Z kolei, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Zgodnie natomiast z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Podkreślić należy, że rzeczona fikcja prawna doręczenia jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, bowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata.
Jak wynika z adnotacji zawartych na niepodjętej przez skarżącą przesyłce, pierwsze zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej nastąpiło w dniu 20 marca 2018 r., drugie zaś w dniu 28 marca 2018 r. Nieodebranie przez skarżącą przesyłki w terminie 14 dni od dnia pierwszego awizo skutkowało zatem, na mocy art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjęciem fikcji doręczenia w ostatnim dniu tego terminu, tj. 3 kwietnia 2018 r. Od tego dnia rozpoczął bieg termin do usunięcia wymienionego w wezwaniu braku formalnego skargi, który upłynął bezskutecznie w dniu 10 kwietnia 2018 r., gdyż w zakreślonym terminie, skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu.
W tym stanie rzeczy, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt. I sentencji.
Jednocześnie w pkt. II sentencji, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak bowiem stanowi art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, m.in. gdy są podstawy do odrzucenia skargi przewidziane w art. 58 § 1 p.p.s.a. (vide np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 700/14).
Skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a., uznać należało, że zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która w myśl art. 247 p.p.s.a., wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznania prawa pomocy.