Uzasadnienie
Skarżąca wraz ze skargą wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oświadczając, że mieszka wspólnie z trzema córkami (ur. 1990, 1991 i 2005 r.), posiada dom o powierzchni 200 m2, o wartości około 200.000 zł, poza tym nie ma żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej. 5.000 zł. Wskazała, że od maja 2014 r. jest po rozwodzie i sama wychowuje dzieci. Utrzymuje się z wynagrodzenia, które jest obecnie zajęte przez komornika – otrzymuje najniższą krajową w kwocie 1.370,16 zł. Strona podała, że jej miesięczne wydatki na dom obejmują koszty wody (150-200 zł), prądu (300 zł), telefonu (60 zł), telewizji (70 zł) węgla na opał (500 zł), wywozu śmieci (45 zł). Do wniosku załączyła dokument potwierdzający zajęcie komornicze wynagrodzenia.
Z dokumentów i oświadczeń złożonych w wyniku wezwania, skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że dzieci skarżącej mają przyznane alimenty, przy czym starsza córka (ur. w 1991 r.) otrzymuje świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego. Zgodnie z przedłożonymi dokumentami alimenty na młodszą córkę wynoszą 600 zł, a świadczenie starszej córki 500 zł. Skarżąca od 19 stycznia 2016 r. jest zatrudniona na okres próbny w sklepie A na stanowisku sprzedawca, z wynagrodzeniem brutto 2.040 zł. Zgodnie z treścią umowy o pracę, wynagrodzenie jest przelewane na konto bankowe.
Skarżąca wskazała, że nie ma jakichkolwiek wolnych środków, a nieruchomości obciążone są hipotekami, co powoduje, że nie może zaciągnąć żadnego kredytu. Załączyła szczegółowe zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, które łącznie wynoszą 2.463 zł.
Strona na wezwanie nie przedłożyła dokumentu dotyczącego dochodu najstarszej córki ani wydruków rachunków bankowych należących do niej i córek za listopad i grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 2.000 zł.
W ocenie referendarza sądowego, tak udostępnione przez skarżącą dane nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika z powyższych przepisów, to na wnioskodawcy ciąży wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a.
W takich warunkach – niewystarczających informacji – zostało skierowane wezwanie do skarżącej. Dopiero w wyniku wezwania ujawnione zostały dodatkowe dochody w budżecie jej gospodarstwa domowego – alimenty i świadczenie alimentacyjne o łącznej wartości 1.100 zł. Nadal jednak strona skarżąca nie podała jakichkolwiek informacji na temat dochodów najstarszej córki (ur. w 1990 r.) lub jej braku, statusie bezrobotnej, itp. Skarżąca również nie przedłożyła wydruków posiadanych rachunków bankowych, z pewnością zaś posiada przynajmniej jedno konto bankowe, co wynika z treści umowy zawartej z obecnym pracodawcą.
Nie zostały również przedłożone wydruki rachunków należących do córek ani oświadczenie, że takich rachunków nie mają.
Zauważyć też wypada, że strona nie ma zajętego rachunku bankowego, w każdym razie nie wynika to z udzielonych przez nią danych. Nie wyklucza to zatem, że posiada oszczędności na koncie. Kwestia ta jednak nie została wyjaśniona.
W tym stanie rzeczy referendarz nie był w stanie dokonać oceny rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącej i jej możliwości partycypowania w ponoszeniu kosztów sądowych w niniejszej sprawie choćby w części.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.