Uzasadnienie
Skarżąca, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł, na skutek odmowy przyznania prawa pomocy, ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując na pogorszenie sytuacji. Samotnie wychowuje dziecko, na które alimenty są płacone przez ojca nieregularnie – co dwa miesiące. Mąż po rozwodzie pozostawił znaczne długi, które strona musi spłacać w miarę swoich możliwości.
Wynagrodzenie za pracę oraz nieruchomość, w której strona zamieszkuje wraz z córką, są objęte zajęciem egzekucyjnym. Strona nie posiada jakichkolwiek oszczędności, nie ma też możliwości pożyczenia kwoty na opłacenie wpisu od skargi.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje tylko z jedną córka (ur. w 2005 r.), posiada dom o powierzchni 150 m2, zajęty przez komornika i przygotowany do licytacji, a także nieruchomość rolną zajętą przez Urząd Gminy na poczet zaległości, w związku z czym nie ma możliwości jej sprzedaży celem pozyskania środków pieniężnych. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł.
Strona dodała, że od lipca 2016 r. została całkowicie bez środków do życia, gdyż całe wynagrodzenie zajął komornik. Dochody uzyskuje z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.390 zł netto oraz alimentów 600 zł. wymieniła jako zobowiązania zaległości pozostawione po mężu, a także za gaz 4.395 zł, za prąd 1.560 zł, za wodę 340 zł, komornika 4.647 zł. Jej miesięczne wydatki wynoszą: prąd prognozowany i rozliczony łącznie 955,49 zł, woda ok 100 zł, telewizja kablowa 69,90 zł, wywóz śmieci 30 zł, wydatki na wyżywienie 30-40 zł dziennie, środki czystości 100 zł. Na zimę na ogrzewanie potrzebne jest 3 tony węgla, 1 tona kosztuje około 600 zł.
W wyniku wezwania strona przedłożyła dokumenty potwierdzające zajęcia komornicze i ciążące na niej zobowiązania, zestawienie miesięcznych wydatków, zeznanie podatkowe za 2015 r. z wykazanym przychodem ze stosunku pracy w wysokości 29.642,77 zł oraz wydruk historii rachunku bankowego za wybrane okresy w miesiącach od stycznia do września 2016 r., na którym odnotowane są wpływy – poza wynagrodzeniem – z tytułu zasiłku 500+.
Dodatkowo z akt sprawy wynika, że na dzień złożenia poprzedniego wniosku (17 listopada 2015 r.) strona mieszkała wspólnie jeszcze z dwiema córkami (ur. w 1990 i 1991 r.), a młodsza do 31 sierpnia 2016 r. miała przyznane świadczenie w kwocie 500 zł z Funduszu Alimentacyjnego. Pozostałe dane nie uległy zmianie.
W ocenie referendarza sądowego wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zwrócić należy uwagę, że powyższa regulacja przewiduje, iż to wnioskodawca ma obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Wskazuje na to również treść art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Rozpoznający wniosek referendarz sądowy wzywa jedynie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy uzna, że informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku są niewystarczające dla oceny stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy lub budzą one wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie strona już raz wnosiła o przyznanie prawa pomocy, a wniosek nie został uwzględniony z uwagi na nieustosunkowanie się strony do wezwania i pominięcie informacji, które miały wpływ na jej możliwości płatnicze – skarżąca nie przedłożyła wydruków historii rachunku bankowego i nie złożyła oświadczeń co do dochodów najstarszej córki.
Obecnie z wniosku wynika, że dwie starsze córki ze skarżącą już nie mieszkają, a pensja i dochody z alimentów pozostały bez zmian. Dodatkowo z wydruków rachunku bankowego wynika, że strona otrzymuje co miesiąc 500 zł zasiłku w ramach programu 500+. Zaś średnia córka nie pobiera już świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego w wysokości 500 zł.
Nie uszło jednak uwadze referendarza, że przedłożone wydruki rachunku bankowego, które miały odzwierciedlać historię transakcji od stycznia do lipca 2016 r., zostały wygenerowane tylko za wybrane okresy: 7 stycznia, 4-29 lutego, 1-31 marca, 8 kwietnia, 29-30 kwietnia, 10-31 maja, 10-13 czerwca, 17-30 czerwca, 10 sierpnia -19 września. Salda po transakcjach nie zachowują ciągłości.
Ponadto skarżąca pominęła istotne informacje dotyczące jej stanu majątkowego, które są dostępne na oficjalnej stronie Krajowego Rejestru Sądowego. Mianowicie z zapisów KRS wynika, że strona jest jedynym wspólnikiem spółki z o.o. A, z 146 udziałami o łącznej wartości 7.300 zł, zaś jedynym członkiem zarządu jest jej były mąż, M. D. Zaznaczyć tutaj trzeba, że na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w rubryce dotyczącej posiadanych papierów wartościowych i innych praw majątkowych, np. udziałów, polis inwestycyjnych, strona złożyła oświadczenie, że takich brak.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że skarżąca nadal podaje dane, które mogą kształtować jej możliwości płatnicze, w sposób wybiórczy, ograniczając się tylko do takich, które mogłyby uzasadniać jej żądanie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy jednak nie jest możliwa ocena zasadności przedmiotowego wniosku.
W związku z tym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.