Uzasadnienie
W. G. (dalej jako: wnioskodawca) zawarł w skardze z dnia 04 grudnia 2012 r. wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podał, że pozostaje osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych źródeł dochodu. Tworzy gospodarstwo domowe z konkubiną oraz małoletnim synem w lokalu mieszkalnym należącym do dziadków wnioskodawcy.
Rodzina utrzymuje się z pracy konkubiny w gospodarstwie rolnym jej rodziców (1.500 zł brutto). Uzyskiwane z tego tytułu środki finansowe nie wystarczają, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, na zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że jest właścicielem domu jednorodzinnego w budowie, zabezpieczonego hipoteką na poczet natychmiast wymagalnego kredytu w wysokości 690.000 zł. Nie posiada innych nieruchomości.
Zarówno wnioskodawca jak i jego rodzina nie posiadają jakichkolwiek oszczędności, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro.
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.
Po wniesieniu przez wnioskodawcę sprzeciwu od powyższego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał go do przedłożenie dodatkowych dokumentów.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przedłożył:
- - zeznania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2010-2011 oraz zeznanie konkubiny za 2010 r. z zastrzeżeniem, że nie składała ona zeznania za 2011 r.;
- - deklaracje VAT-7 za okres od grudnia 2012 r. do lutego 2013 r.;
- - zestawienie kosztów utrzymania rodziny;
- - wydruki historii posiadanych kont;
- - zaświadczenie z przedszkola; oraz
- - oświadczenie, że rodzina nie korzysta z Pomocy Społecznej.
Zgodnie z tymi dokumentami wnioskodawca nie wykazał VAT należnego ani naliczonego w okresie od grudnia 2012 r. do lutego 2013 r. W tym okresie nie posiadał żadnych środków na ujawnionych przez siebie rachunkach bankowych.
Przychód ewidencjonowany wnioskodawcy wyniósł w 2010 r. 29.685,12 zł, zaś w 2011 r. 91.702,44 zł.
Natomiast miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 1505 zł miesięcznie.
Z urzędu należy wskazać, że wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosi 24.520 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek W. G. zasługuje na uwzględnienie.
Należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi § 3 art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z treści art. 246 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Rozwiązanie takie jest podyktowane tym, że tylko osoba ubiegająca się o prawo pomocy może znać w pełni swoją sytuację majątkową i faktyczną.
Instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem bądź też ich zgromadzenie byłoby związane z uszczerbkiem dla utrzymania własnej rodziny. Jest to zatem wyjątek od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., że strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Należy pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników.
Jednocześnie nie wolno zapominać, że Konstytucja RP zapewnia także każdemu prawo do sądu.
Stąd też, zwłaszcza w niniejszej sprawie, mamy do czynienia z koniecznością wyważenia racji pomiędzy tymi dwoma zasadami.
Biorąc pod uwagę aktualną sytuację wnioskodawcy, a zwłaszcza jego status bezrobotnego, wysokość ciążących na nim zobowiązań oraz znaczną wysokość wpisu w sprawie, należy stwierdzić, że nie będzie on w stanie uiścić wpisu w niniejszej sprawie. Wynika to już z samego porównania aktualnych miesięcznych przychodów rodziny wnioskodawcy do wysokości wpisu w niniejszej sprawie – 24.520 zł. Oczywistym jest, że kwota ta wielokrotnie przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy.
Wobec czego w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.