Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., na podstawie 162 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika D. Urzędu Celno-Skarbowego we W. z [...] listopada 2019 r., nr [...], określającej Z.W. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że dnia 6 lutego 2020 r. Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji. Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
Dalej organ wskazał, że Strona powołała się, na trwanie "w upojeniu alkoholowym" od 22 grudnia 2019 r. do 30 stycznia 2020 r. - przy braku wskazania jakiejkolwiek innej przyczyny uchybienia terminowi. Natomiast w ocenie Organu za datę skutecznego doręczenia decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego przyjąć należy 10 grudnia 2019 r., czyli 12 dni przed wystąpieniem przyczyn, na które powołuje się Strona we wniosku.
Wobec tego organ uznał, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Ponadto organ stwierdził, że Strona w swoim wniosku zawarła sprzeczne informacje rzutujące na ocenę tego, czy ów wniosek złożony został w terminie określonym w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Strona podała bowiem, że do 30 stycznia 2020 r. była w stanie upojenia alkoholowego, by następnie stwierdzić, że 30 stycznia 2020 r. była w stanie rozpoznać swoje działanie. W tym drugim przypadku 7-dniowy termin, o który mowa upływał 5 lutego 2020 r. Zatem nadanie przez Stronę wniosku w placówce pocztowej w dniu 6 lutego 2020 r. nastąpiło już po ustawowym terminie dla dokonania tej czynności.
W skardze strona wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie: art. 162 Ordynacji podatkowej przez nieuznanie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu; art. 120 Ordynacji podatkowej i zasady praworządności, przez wydanie zaskarżonego postanowienia, pomimo nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wskazywała również na naruszenie zasady legalizmu, co świadczy o przedwczesności postępowania oraz zasady in dubio pro tributario, przez nie przyjęcie argumentacji skarżącego.
W uzasadnieniu skarżący podnosił brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przyczyny doręczenia decyzji na adres w L.. Zdaniem strony, w związku ze zmianą adresu i poinformowaniu o tym fakcie organu, korespondencja winna być doręczona na aktualny adres. Skarżący podkreślał, że z uwagi na przeniesienie swojego centrum życiowego do L., o czym informował organ podatkowy, tam winno się doręczać pisma. Dowody na te okoliczności znajdują się w aktach sprawy. Zatem argumentacja o nieuprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu jest całkowicie chybiona. Choć Strona ocenia, że udowodniła w/w okoliczność braku winy w uchybieniu terminu.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem w z dnia 30 lipca 2020 r. w sprawie o sygn. I SA/Wr 283/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2167 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325. ze zm. dalej: p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Nadto wskazać trzeba na art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Spór miedzy stronami dotyczy zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej stronie wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 r.
Zdaniem organu podatkowego doręczenie decyzji, dokonane w trybie art. 150 O.p. uznać trzeba za skuteczne, zaś Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu.
Innego zdania jest skarżący, który podnosi, że przeniósł swoje centrum życiowe do L., o czym poinformował organ podatkowy, zatem doręczenie winno nastąpić pod tym adresem, a nie w L. Wskazał, że informował o tym organ podatkowy, który nie uwzględnił tego faktu. Nadto zarzucał braki w ustaleniach faktycznych oraz pominięcie okoliczności odnoszących się do przywrócenia terminu.
Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy."
Jak wynika z powyższego, instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania przez stronę czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Instytucja ta ma więc zastosowanie jedynie w sytuacji uchybienia terminowi, czyli dokonania czynności procesowej już po upływie przewidzianego prawem terminu do jej dokonania, a więc gdy termin procesowy rozpoczął swój bieg i uwzględniając jego długość w określonym dniu swój bieg również zakończył. Termin do wniesienia odwołania od decyzji zaczyna swój bieg od momentu jej doręczenia stronie. Ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest więc możliwe wtedy, gdy decyzja została prawidłowo (skutecznie) doręczona. W takim przypadku koniecznym jest uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania liczonego od dnia doręczenia decyzji (poza przypadkiem ogłoszenia decyzji), nastąpiło bez jej winy.
Jak wskazał w jednym z najnowszych wyroków Naczelny Sąd Administracyjny (z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 238/18): "To przesądzenie skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i uchybienia w związku z tym terminowi do wniesienia odwołania jest warunkiem rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie. Tylko prawidłowo dokonane doręczenie wywołuje zatem związane z tą czynnością skutki prawne. Jeżeli więc nie doszło do doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, to nie rozpoczął biegu termin na wniesienie od niej odwołania, co wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia czyni bezprzedmiotowym. Instytucja przywrócenia terminu ma bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie kwestionuje tego, że nie złożyła odwołania w ustawowym terminie, twierdząc jedynie, że uchybienie to nie zostało przez nią zawinione (zob. art. 58 § 1 k.p.a.)." Przy ustalaniu powyższej okoliczności nie można natomiast pominąć oceny kwestii skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji.
Kwestia skuteczności doręczenia decyzji, a tym samym upływu terminu do wniesienia odwołania była przedmiotem odrębnego rozpoznania w sprawie o sygn. I SA/Wr 283/20. Wyrokiem z dnia 30 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie w tym przedmiocie, uznając, że organy winny "ustalić adres strony, pod którym należy dokonywać doręczeń pism procesowych, mając na uwadze, że w powołanych pismach (K- 130 i K - 133 akt administracyjnych) wskazała ona inny adres, tj. ul. [...], niż pierwotnie przyjmowany. Po dokonaniu tych czynności należy ponowić doręczenie decyzji wymiarowej pod właściwy adres."
Wobec wyeliminowania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przedwczesne jest orzekanie o przywróceniu terminu do tej czynności. Nie można bowiem orzekać o przywróceniu terminu skoro nie stwierdzono że upłynął on.
Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Wobec czego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 i art. 210 § 2 p.p.s.a.