Uzasadnienie
Skarżący G. F. (dalej: skarżący, strona) złożył skargę na opisaną w sentencji decyzję.
W dniu 24 kwietnia 2019 r. Przewodniczący Wydziału wydał zarządzenie o wezwaniu strony do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Przesyłka sądowa zawierająca przedmiotowe wezwanie do uiszczenia wpisu oraz opatrzona numerem nadawczym: [...], po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 30 kwietnia 2019 r. oraz 7 maja 2019 r., została wydana adresatowi w placówce pocztowej w dniu 16 maja 2019 r. (datę drugiego awiza Sąd ustalił na podstawie informacji z http://emonitoring.poczta-polska.pl).
W dniu 23 maja 2019 r. (data nadania: 22 maja 2019 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęło pismo procesowe skarżącego, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ewentualnie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Po myśli art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jeśli skarga dotknięta jest powyższym brakiem strona wzywana jest do jego uzupełnienia, a nie usunięcie braku w wyznaczonym terminie powoduje odrzucenie skargi (art. 220 § 3 p.p.s.a).
Ponadto w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie jest złożenie w tym terminie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprawdzie wprost regulacji takiej nie zawiera, lecz jak wynika z licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd ten zgadza się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w orzeczeniu z dnia 2 listopada 1962 r. II CZ 121/62 (OSNC 1963, nr 7-8, poz. 182) zgodnie z którym, jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci moc.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 73 p.p.s.a., regulującego zasady doręczania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).
Mając na uwadze reguły doręczania pism w postępowania sądowoadminstracyjnym, określone wskazanym powyżej przepisem, przyjąć należy, że dla przyjęcia skutku doręczenia, bez znaczenia pozostaje data faktycznego odebrania przesyłki sądowej przez adresata, która została dwukrotnie awizowana. Późniejsze wydanie pisma, tj. po upływie czternastodniowego terminu, podczas którego przesyłka oczekiwała na jej odebranie przez adresata, nie może być bowiem uznawane za doręczenie w znaczeniu prawnym, gdyż przepisy prawne regulujące tryb doręczeń, skutki prawne łączą z doręczeniem w przepisanej formie, a nie tylko z faktycznym otrzymaniem pisma przez adresata (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt I FZ 223/16, dostępny w internetowej bazie orzeczeń na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Odbiór przesyłki przez adresata po upływie czternastu dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2018 r. sygn. akt II FZ 838/17, CBOSA).
W okolicznościach faktycznych sprawy nie ulega wątpliwości, że wymóg dwukrotnego awizowania omawianej przesyłki sądowej, został spełniony. Przyjąć zatem należało, że skutek doręczenia wedle powyższych reguł, nastąpił w dniu 14 maja 2019 r., a nie w dniu 16 maja 2019 r. kiedy to wydano adresatowi przesyłkę w placówce pocztowej. Wobec tego siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego rozpoczął swój bieg w dniu 15 maja 2019 r. i upłynął z dniem 21 maja 2019 r. Tymczasem, skarżący wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nadał w dniu 22 maja 2019 r., co oznacza, że dokonał tej czynności po upływie wyznaczonego terminu.
Na marginesie należy dodać, że wydanie przesyłki po upływie czternastu dni, o których mowa w art. 73 p.p.s.a., niewątpliwie było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Toteż wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia, co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie tak uchybionego terminu. Przy czym skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Taki zaś wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie, rzeczony termin rozpocznie swój bieg od daty zgodnego z przepisami p.p.s.a., doręczenia odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.