Uzasadnienie
Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie sprzedaży detalicznej i hurtowej paliw i produktów pochodnych, działalność rachunkowo-księgową oraz w zakresie wynajmu nieruchomości, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r. wykazywała stratę w wysokości 4.795.653,64 zł. Wskazała, że skutki kryzysu, który rozpoczął się w 2008 r. negatywnie wpłynął na wyniki oraz możliwość generowania dodatnich przepływów pieniężnych. Główną przyczyną pogorszenia wyników była gorsza koniunktura w branżach, w których prowadzi działalność. Na rynku paliw Spółka jest wypierana przez duże koncerny paliwowe, co wpływa na sprzedaż i uzyskiwaną z niej marżę, która spadła z 6,09% w 2008 r. do 5,8% w 2009 r. Powyższe czynniki zmuszają do zmiany profilu działalności.
Ponadto Spółka zwróciła uwagę, że salda rachunków bankowych nie przekraczają średnio 2.000 zł. Natomiast analiza bilansu załączonego do wniosku wskazuje na bardzo niski wskaźnik bieżącej płynności, co oznacza, że spłata krótkoterminowych zobowiązań, zapewniających kontynuowanie podstawowej działalności Spółki ze wszystkich zasobów obrotowych, jest bardzo niska. Wyjęcie z obrotu środków pogorszy możliwość spłaty zobowiązań bieżących oraz zakupu podstawowych usług i grozi możliwością sparaliżowania działalności i utratą dotychczas pozyskanych klientów.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że na dzień 31 grudnia 2009 r. kapitał zakładowy Spółki wynosił 6.468.100,00 zł, wartość środków trwałych 5.564.921,34 zł, natomiast strata wyniosła 4.898.988,24 zł. Na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku saldo wskazywało kwoty 15.956, 3.867,03 i 5,00 (nie podano waluty wymienionych kwot).
Do skargi załączony został wydruk Videotel odzwierciedlający transakcje dokonane na rachunkach Spółki oraz bilans za 2009 r. Z dokumentów tych wynika, że wnioskująca dysponuje sześcioma rachunkami bankowymi, w tym jednym w USD. Rachunki, których salda zostały podane we wniosku, są prowadzone w PLN i tylko na tych wykazane są operacje. Na pozostałych trzech operacje wynoszą 0 zł lub 1,00 zł. Bilans potwierdza informacje podane na urzędowym formularzu.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji wynika – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.).
W przypadku wnioskującej Spółki nie było konieczne żądanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, bo już informacje podane na urzędowym formularzu wniosku nie budziły wątpliwości, że strona dysponuje środkami na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Przede wszystkim wskazać należy, że w sprawie wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 500 zł. Co do zasady, jest to najwyższy koszt, jaki strona skarżąca ponosi w sprawie toczącej się przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Tym samym może stanowić punkt odniesienia przy dokonywaniu oceny zdolności płatniczych wnioskującej o przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca natomiast ma możliwość opłacenia kosztów sądowych – dysponuje bowiem dostatecznymi środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych. Ich uszczuplenie z kolei nie powinno wpływać na funkcjonowanie Spółki. Zauważyć trzeba, że w 2009 r. poniosła stratę na kwotę ponad 4.000.000 zł, a w ubiegłych latach strata wyniosła (według danych z bilansu) ponad 9.000.000 zł. Mimo to, nie wynika z przedstawionych okoliczności faktycznych, że działalność Spółki została sparaliżowana, czy też została utracona płynność finansowa. Tym bardziej nie wydaje się, aby wartość wpisu i ewentualnych pozostałych kosztów miała jakikolwiek wpływ na stan finansowy strony skarżącej.
Dodać wypada, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną, co do której Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek jej ponoszenia, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Dlatego też nie można dawać pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnym przed zobowiązaniami o charakterze publicznym, na co wskazywała Spółka w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku.
Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.