Uzasadnienie
W dniu 23 stycznia J. sp. z o. o. z siedzibą we W. (dalej jako Strona, Skarżąca, Spółka), wniosła pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Psie Pole, datowane na ten sam dzień. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 lutego 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław – Psie Pole poinformował Skarżącą, że charakter wniesionego przez spółkę pisma budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji jednocześnie wzywając do jednoznacznego sprecyzowania podania, tj. złożenia oświadczenia czy Strona wnosi ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie na podstawie art. 37 KPA bądź czy pismo dotyczy innego zakresu żądania – ze wskazaniem jakiego. W piśmie organ wskazał, że w przypadku braku odpowiedzi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pismo z dnia 23 stycznia 2023 r. zostanie zakwalifikowane jako ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pismem z dnia 27 lutego 2023 r. Spółka uznała wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Psie Pole za bezprzedmiotowe. W związku z tym pismo Skarżącej z dnia 23 stycznia 2023 r. zostało zakwalifikowane jako ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS we Wrocławiu) rozpoznając przedmiotową sprawę, postanowieniem z dnia 16 marca 2023 r. uznał ponaglenie za bezzasadne. W postanowieniu tym zawarte zostało pouczenie, że nie służy na nie zażalenie.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. postanowienie.
W odpowiedzi na skargę DIAS we Wrocławiu wniósł o oddalenie skargi.
Ponadto w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I z dnia 5 czerwca 2023 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 zł oraz do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis z KRS), w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono Stronie w dniu 14 czerwca 2023 r. (vide: k. 41 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie Strona w zakreślonym prawem terminie uiściła wpis w stosownej wysokości i przedłożyła niekompletny odpis z KRS (wydruk zawiera stronę 1 oraz strony od 4 do 7).
Dodatkowo w wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 21 sierpnia 2023 r., pismem z dnia 1 września 2023 r. wezwano Skarżącą do wyjaśnienia czy pismo z dnia 27 kwietnia 2023 r. zakwalifikowane przez DIAS we Wrocławiu jako skarga na postanowienie organu z dnia 16 marca 2023 r., nr 0201-IEW2.7113.7.2023.AK, w przedmiocie uznania za bezzasadne ponaglenia na czynność w toku postępowania egzekucyjnego, należy traktować jako skargę na ww. postanowienie czy też jest ono w istocie skargą na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Psie Pole w sprawie z pisma z 28 listopada 2022 r. zatytułowanego "SPRZECIW", w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem potraktowania pisma jako skargi na bezczynność organu podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 7 września 2023 r. Strona wskazała, iż skarga dotyczy postanowienia jednocześnie wnosząc o cofnięcie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako p.p.s.a.), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do treści art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z kolei z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Ponadto, zgodnie z art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie DIAS we Wrocławiu z dnia 16 marca 2023 r. w przedmiocie uznania za bezzasadne ponaglenia na bezczynność w toku postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego. Jest to bowiem rozstrzygnięcie dokonane w ramach nadzoru organu odwoławczego nad organem I instancji. Rozstrzygnięcie to nie może być wobec tego zaskarżone do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2001 r., I SAB 177/01, LEX nr 84483, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 października 2007 r., II SAB/Wa 66/07, LEX nr 420139). Postanowienie wydane na skutek wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne, nie rozstrzyga sprawy co do istoty a także nie podlega zażaleniu.
Należy również zaznaczyć, że Skarżąca nie wykonała w całości wezwania Sądu z 5 czerwca 2023 r., mimo pouczenia o skutku w postaci odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona przedłożyła niekompletny wydruk odpisu pełnego z KRS, co nie daje możliwości ustalenia umocowania do reprezentowania Skarżącej przez osobę która podpisała skargę.
W tym stanie rzeczy, zaskarżone postanowienie jako niemieszczące się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, nie może zostać poddane kontroli Sądu. W konsekwencji przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku Spółki o wycofanie skargi należy wskazać, że badanie merytorycznej strony skargi, w tym wniosków stron postępowania po wniesieniu skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Sąd z urzędu bada najpierw dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. Postanowienie NSA z 3 stycznia 2008 r., I OSK 1829/07, LEX nr 335007). Pierwszą z tych przesłanek jest ustalona w niniejszym postępowaniu niewłaściwość sądu (pkt 1). Jak stanowi art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi bądź wniosku o umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu może mieć zatem miejsce tylko wówczas, gdy skarga została wniesiona skutecznie, tj. gdy strona skutecznie wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne.
Ponieważ badanie dopuszczalności skargi w niniejszym postępowaniu zakończyło się stwierdzeniem jej niedopuszczalności z powodu niewłaściwości sądu a sama skarga okazała się niedopuszczalna, Sąd nie mógł rozpoznać merytorycznego wniosku o umorzenie tego postępowania. Umorzyć można tylko takie postępowanie sądowoadministracyjne, które zostało najpierw skutecznie wszczęte, tzn. skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu (por. wyrok WSA w Opolu, I SA/Op 155/13, LEX 1344362).
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, jak w pkt II sentencji postanowienia.