Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 czerwca 2020 r. odmawiające skarżącym A. i T. M. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr SM [..]; SM [...].
Jak wynikało z akt sprawy wobec skarżących wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2005 i 2006. W jego toku podjęto szereg czynności egzekucyjnych szczegółowo opisanych w zaskarżonym postanowieniu, m.in. w dniu 17 września 2013 r. skierowano zajęcie do rachunku bankowego skarżących w PKO [...] (dalej PKO [...]), o czym strony poinformowano w dniu 27 września 2013 r. Dłużnik zajętej wierzytelności przekazał, że na rachunku bankowym stron brak środków na realizację zajęcia.
Ponadto na wniosek organu podatkowego w dniu 6 sierpnia 2013 r. zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi zostały zabezpieczone na majątku skarżących poprzez wpis hipoteki przymusowej na lokalu mieszkalnym podłożonym we Wrocławiu przy ul. [...]. Ponadto w dniu 15 stycznia 2015 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za prace skarżącej, pismo w tej sprawie doręczono zobowiązanej w dniu 9 lutego 2015 r.
W wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych od dnia 13 kwietnia 2011 r. na poczet należności objętych tytułami wykonawczymi wyegzekwowano łącznie kwotę 727.174,39 zł.
Następnie w dniu 4 grudnia 2019 r. organ egzekucyjny skierował zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych dla skarżącego w A S.A. (dalej: A) oraz PKO [...]. Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych zostały wysłane na adres skarżącego – [...], Stany Zjednoczone Ameryki Północnej. Pismem z dnia 2 marca 2020 r., w związku z reklamacją złożoną przez organ egzekucyjny, Poczta Polska S.A. powiadomiła, że przesyłka została doręczona prawidłowo zgodnie z Konwencją Pocztową dnia 3 stycznia 2020 r. Pismem z dnia 4 grudnia 2019 r. A powiadomił organ egzekucyjny, że saldo na zajętym rachunku wynosi 0 zł, brak kwoty wolnej od zajęcia. Pismem z dnia 5 grudnia 2019 r. PKO [...] powiadomił, że saldo zajętego rachunku bankowego wynosi 0,26 zł i brak kwoty wolnej od zajęcia.
Skarżący pismem z 16 stycznia 2020 r. złożył skargi na czynności egzekucyjne dokonane zawiadomieniami z dnia 4 grudnia 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada rachunków bankowych ani w A ani w PKO [...]. Wszystkie konta zostały zamknięte w 2014 r. zgodnie z dyspozycją zamknięcia rachunków bankowych w obu Bankach. Pismem z 15 stycznia 2020 r. A powiadomił, że sprawa nieterminowego zamknięcia rachunku bankowego strony jest wyjaśniana. Niezależnie od tego organ egzekucyjny wystąpił do ww. Banku z wnioskiem o wskazanie okoliczności złożenia dyspozycji zamknięcia rachunku oraz daty dokonania tej czynności. W odpowiedzi z dnia 1 czerwca 2020 r. Bank powiadomił, że rachunek skarżącego został zamknięty w dniu 26 lutego 2020 r., po uprzednio rozpoznanej na korzyść klienta reklamacji. Z pisma wynikało, że podstawą zamknięcia rachunku bankowego była indywidualna decyzja biznesowa – na rachunku skarżącego od momentu jego założenia nie prowadzono żadnych transakcji gotówkowych, jak również bezgotówkowych. Skarżący złożył dyspozycję zamknięcia rachunku bankowego w dniu 6 listopada 2014 r.
Pismem z dnia 12 stycznia 2020 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie dochodzonych roszczeń. W opinii skarżącej ostatnim skutecznym środkiem egzekucyjnym było zajęcie jej wynagrodzenia za pracę, o czym stronę powiadomiono w dniu 9 lutego 2015 r. Natomiast pismem z dnia 27 kwietnia 2020 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie czynności egzekucyjnych z uwagi na prowadzone postępowanie wyjaśniające dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2020 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne na żądanie wierzyciela do czasu wyjaśnienia sprawy zajęcia rachunku bankowego w A. W tym samym dniu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego powiadomiono pracodawcę skarżącej oraz PKO [...], uchylając to zajęcie, gdyż rachunek ten podlegał już zajęciu na mocy czynności dokonanych w dniu 17 września 2013 r.
Organ egzekucyjny złożone przez stronę pisma z dnia 12 lutego 2020 r. i dnia 27 lutego 2020 r. potraktował jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Natomiast skarga z dnia 16 stycznia 2020 r. na czynności egzekucyjne została rozpoznana odrębnie.
Rozpoznając wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2020 r. organ egzekucyjny, powołując się na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.), odmówił żądaniu strony. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania stwierdzając, że po zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącej i powiadomieniu jej o tym fakcie w dniu 9 lutego 2015 r., dokonano kolejnej czynności, tj. zajęcia rachunku bankowego skarżącego w A w dniu 4 grudnia 2019 r., o czym skarżącego powiadomiono w dniu 3 stycznia 2020 r. Zatem bieg terminu przedawnienia został ponownie przerwany. Z pozyskanych od ww. Banku informacji wynikało, że rachunek skarżącego został zamknięty w dniu 26 lutego 2020 r. Organ egzekucyjny stwierdził przy tym, że nie jest uprawniony do oceny prawidłowości działań dokonanych przez inne podmioty, w tym Bank.
To strona może dochodzić szkody wyrządzonej jej przez ww. Bank. Końcowo organ egzekucyjny stwierdził, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, zaś dochodzone wobec skarżących kwoty zostały w ten sposób zabezpieczone, poprzez wpis hipoteki przymusowej.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu zażaleniowym organ nadzoru utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając zawartą tam argumentację. W uzasadnieniu szeroko opisał przebieg postępowania egzekucyjnego, zwracając uwagę na zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych w A w dniu 4 grudnia 2019 r. Podkreślał, że informacja o dokonaniu tej czynności została wysłana na adres rejestracyjny skarżącego w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Poczta Polska S.A. potwierdziła, że przesyłka została doręczona prawidłowo w dniu 3 stycznia 2020 r. zgodnie z Konwencją Pocztową. Taki adres skarżący wskazał w Urzędzie Skarbowym jako adres rejestracyjny, zatem nie jest istotne, że przesyłka nie została odebrana osobiście przez skarżącego.
Ponadto skarżący złożył skargę na ww. czynność, a zatem wbrew podnoszonym zarzutom zawartość przesyłki była mu znana. Odnosząc się do kwestii związanej z istnieniem rachunku bankowego organ nadzoru podzielił zapatrywania wyrażone w orzeczeniu I instancji, że nie jest uprawniony do oceny prawidłowości postępowania Banku w zakresie zawarcia i rozwiązania ze stroną umowy o prowadzenie rachunku bankowego.
Organ nadzoru wskazał również, że skarżącemu umknął fakt wszczęcia wobec niego postępowania karno - skarbowego. Postępowanie było prowadzone od 9 stycznia 2011 r. do 13 maja 2014 r., tj. do uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego IV Wydział Odwoławczy we Wrocławiu. Odnosząc się do tych faktów organ nadzoru wskazał, że termin przedawnienia dochodzonych w trybie egzekucji należności podatkowych zasadniczo przypadał na koniec 2011 r. i 2012 r., jednakże doszło do wydłużenia jego trwania na podstawie opisanych czynności przerywających i zawieszających bieg tych terminów. Końcowo zaś zwracał uwagę na art. 70 § 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i ustanowioną na nieruchomości skarżących hipotekę, wyłączającą przedawnienie zabezpieczonych nią należności, ograniczającą jednak możliwość ich dochodzenia wyłącznie do przedmiotu hipoteki.
Organ nadzoru zwracał też uwagę, że sprawa przedawnienia tych zobowiązań była przedmiotem oceny przez organy egzekucyjne, zaś wydane w tym zakresie orzeczenia poddane weryfikacji Sądu, który wyrokiem z dnia 26 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1012/15 oddalił skargę strony. Skarga kasacyjna od tego rozstrzygnięcia została oddalona w dniu 1 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 410/16.
W skardze na opisane postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji w sytuacji naruszenia art. 7 § 1 i § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. oraz art. 70 § 1 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych i odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego gdy: brak podstaw do prowadzenia egzekucji z uwagi na przedawnienie dochodzonych nim zobowiązań; brak przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego poprzez wadliwe zastosowania środka egzekucyjnego, tj. zajęcia rachunku w A oraz PKO [...]; braku prawidłowego powiadomienia skarżącego o zastosowanym środku egzekucyjnym w postaci zajęcia rachunku bankowego oraz nie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia na skutek innych czynności organu egzekucyjnego. Ponadto organ egzekucyjny naruszył art. 107 § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieustosunkowanie się do stawianych przez stronę zarzutów i brak pełnego uzasadnienia prawnego.
Strona domagała się uchylenia orzeczeń organów obu instancji, przeprowadzenia przez Sąd dowodu z załączonego do skargi dokumentu A z dnia 2 września 2020 r. w postaci rozpoznania reklamacji na okoliczność daty rozwiązania umowy rachunku bankowego.
W uzasadnieniu skarżący dowodzili, że wobec bezskuteczności ostatnich czynności egzekucyjnych (brak zawiadomienia skarżącego o zajęciu rachunku bankowego) zobowiązanie uległo przedawnieniu z dniem 9 lutego 2020 r. i podlega umorzeniu, a dalsza egzekucja może być prowadzona wyłączenie z przedmiotu hipoteki. W opinii strony organ nadzoru nie wykazał aby postępowanie karno- skarbowe oprowadziło do wydłużenia biegu przedawnienia od dnia 9 lutego 2015 r., gdyż w tym dniu nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Zatem ważące jest czy doszło do kolejnego przerwania biegu przedawnienia w dniu 4 grudnia 2019 r. Istotny jest zatem załączony do skargi dokument Banku z dnia 2 września 2020 r. W opinii skarżącego wadliwie został powiadomiony o zastosowanym środku egzekucyjnym. Organy egzekucyjne powołały się na przepis Konwencji Pocztowej, nie wskazując ani czy ma ona zastosowanie ani też żadnego przepisu tego aktu.
Nie wskazano także, czy jest to doręczenie zastępcze czy właściwe. W opinii strony ww. Konwencja nie uchyla ani nie modyfikuje art. 39 i nast. kodeksu postępowania administracyjnego, co potwierdza przywołane w skardze orzecznictwo. W aktach sprawy brak informacji, czy doręczenie nastąpiło zgodnie z przepisami prawa wewnętrznego USA, tak jak i tego na jakiej podstawie przesyłkę wydano osobie nieupoważnionej w miejscu gdzie strona nie przebywa i nie zamieszkuje. Brak informacji kim jest odbiorca, czy strona miała możliwość zapoznania się z treścią przesyłki w rozumieniu przepisów prawa amerykańskiego. W aktach sprawy brak pokwitowania odbioru przesyłki, a załączony wydruk Product Tracking & Reporting z pewnością wymagań tych nie spełnia.
Skarżący podkreślał, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 40 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż skarżący ma miejsce zamieszkania w Polsce na ul. [...], na który to adres organ administracji powołuje się swych postanowieniach. Dalej strona wywodziła, że osobą, która podpisała odbiór przesyłki był prawdopodobnie P.T., zaś z dokumentów nie wynika kim był i czy był uprawniony do odbioru pism oraz czy podjął się przekazania jej adresatowi. Skarżący podkreślał, że o zajęciu rachunku dowiedział się od pracownika Banku w grudniu 2019 r. Podkreślał, że adres w Stanach Zjednoczonych Ameryki podał w urzędzie skarbowym w marcu 2014 r. jako adres do korespondencji jedynie w zakresie złożonej deklaracji PIT za 2013 r. Późniejsza korespondencję organ przesyłał na adres krajowy. Zatem wskazany sposób doręczenia miał celowo udaremnić odbiór pisma przez skarżącego, co narusza zasady wskazane w art. 6, art.7, art.8 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego.
Wskazując na pismo Poczty Polskiej S.A. dotyczące reklamacji doręczenia spornej przesyłki skarżący zarzucał, że wbrew twierdzeniom organu nadzoru nie potwierdza ono poprawności doręczenia. Zarzucał, że ww. pismo doręczono z pominięciem pełnomocnika bezpodstawnie wywodząc, że część pism jest doręczana bezpośrednio zobowiązanym. W opinii strony nie doszło do skutecznego zajęcia rachunku w A ponieważ w 2019 r. nie istniał, umowa rachunku została wypowiedziana przez skarżącego w dniu 6 listopada 2014 r. co potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty oraz załączone do skargi pismo Banku, co jest przez organ nadzoru lekceważone. Organ nadzoru pomija przy tym charakter umowy rachunku bankowego zależnej od woli stron. Niezrozumiale utożsamia istnienie umowy z techniczną czynnością zamknięcia rachunku rozumianej jako likwidacja zapisów w elektronicznym systemie bankowym. Na poparcie swych racji strona przywołała poglądy piśmiennictwa dotyczące rozwiązania umowy rachunku bankowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, choć Sąd nie podziela wszystkich zgłoszonych w niej zarzutów.
Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325. ze zm. dalej: p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Jedocześnie wskazać trzeba, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, co ma umocowanie prawne w przepisie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Spór miedzy stronami dotyczy zasadności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku ze zgłaszanym przez strony zarzutem przedawnienia dochodzonych w trybie egzekucyjnym roszczeń.
W opinii stron zobowiązania uległy przedawnieniu z dniem 9 lutego 2020 r. wobec nieskuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w A. W opinii stron nie doręczono zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, tu skarżący wskazuje na wysłanie korespondencji pod błędny adres, brak prawidłowego potwierdzenia odbioru przesyłki i niewykazanie przez organ egzekucyjny prawidłowego doręczenia oraz doręczenie ww. pisma z pominięciem pełnomocnika. Ponadto wobec złożonego przez stronę w dniu 6 listopada 2014 r. wypowiedzenia umowa rachunku bankowego nie istniała, nie było przedmiotu zajęcia, zaś dokonane 26 lutego 2020 r. przez Bank czynności technicznej likwidacji tego rachunku w systemach elektronicznych nie są równoznaczne z rozwiązaniem umowy rachunku bankowego. Zdaniem strony zobowiązania uległo przedawnieniu, co organ egzekucyjny pomija nie uwzględniając, że po zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z uwagi na postępowanie karne skarbowe doszło do jego przerwania w dniu 9 lutego 2015 r., co wydłużyło przedawnienie do 9 lutego 2020 r. Wobec nieskutecznej czynności zajęcia rachunku bankowego w dniu 4 grudnia 2019 r. zobowiązania wygasły i obecnie mogą być egzekwowane wyłącznie z przedmiotu hipoteki.
W opinii organu egzekucyjnego doszło do wydłużenia biegu przedawnienia na skutek jego zawieszenia w wyniku wszczęcia postepowania karno – skarbowego, wskazano także na ustanowienie hipoteki. Poza tym organ nadzoru wywodził, że pismo prawidłowo doręczono zobowiązanemu. Ten rodzaj pism jest kierowany wyłącznie do zobowiązanych. Właściwie skierowano je na wskazany przez stronę adres rejestracyjny, a prawidłowość doręczenia zgodnie z Konwencją Pocztową potwierdziła Poczta Polska. Ponadto z zebranego materiału dowodowego wynika, że Bank prowadził w dacie zajęcia rachunek bankowy skarżącego, który został zlikwidowany w dniu 26 lutego 2020 r. Zaś wszelkie wątpliwości czy spory w tym zakresie winny być przez stronę wyjaśniane wyłącznie z Bankiem.
Badając legalność zaskarżonego aktu w nakreślonych na wstępie granicach kognicji, należy wskazać na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.) stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo nie istniał. Stosownie do art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej O.p.) zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Regulacje dotyczące przedawnienia zawarte są w Rozdziale 8 Działu III O.p. Co do zasady - dla zobowiązań o charakterze określającym - termin przedawnienia wynosi pięć lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.). Bieg terminu przedawnienia może być zawieszany i przerywany, na co istotny wpływ mają czynności podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym – stosowane środki egzekucyjne.
Ich skuteczność wpływa zatem na bieg terminu przedawnienia, a w konsekwencji na zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W sytuacji zgłoszenia przez zobowiązanego okoliczności wskazujących na przedawnienie zobowiązania organ egzekucyjny zobowiązany jest do wnikliwej analizy tej kwestii i dokonanych w postepowaniu egzekucyjnym czynności. Pojęte w tym względzie ustalenia i wnioski winny zostać udokumentowane i opisane w treści orzeczenia dotyczącego zgłoszonych przez zobowiązanego argumentów,
Badając okoliczności niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że rozstrzygnięcie podjęte przez organ nadzoru nie spełnia tych wymogów, a w efekcie uchyla się spod kontroli. Twierdzenia organu nadzoru dotyczące poprawności przyjętego adresu do doręczenia spornego w sprawie pisma informującego zobowiązanego o dokonanym zajęciu rachunku bankowego nie mogą zostać w żaden sposób ocenione wobec braku w aktach sprawy materiałów źródłowych wskazujących, że istotnie strona wskazała taki adres - przyjmowany przez organ nadzoru adres rejestracyjny.
Zgodnie z art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Zatem wszelkie twierdzenia organów administracji muszą mieć umocowanie w zebranym materiale dowodowym. Tymczasem w aktach rozpoznawanej sprawy brak dokumentów potwierdzających fakt, na który powołuje się organ administracji, z których wynika, że skarżący zgłosił we właściwym trybie nowy adres (w Stanach Zjednoczonych Ameryki). Analiza akt dowodzi, że niewątpliwe istniały problemy związane z ustaleniem miejsca zamieszkania skarżącego, brak jednak jakiejkolwiek informacji dotyczącej złożonej przez skarżącego deklaracji czy informacji (trudno ocenić charakter zgłoszenia, wszak organ nadzoru kwestii tej nie przybliża) o adresie w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Co w sprawie istotne organ nadzoru nie wskazuje na jakiej podstawie uznaje, że takie zgłoszenie (informacja) jest skutecznie prawnie, kiedy i jak nastąpiło i jaka była jego treść. W zaskarżonym akcie stwierdzono wyłącznie, że skarżący ww. adres wskazał w Urzędzie Skarbowym jako adres rejestracyjny.
Stosownie do przepisu art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.) jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje kwestii doręczeń pism, zatem należy sięgnąć do przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a). Zgodnie z treścią art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).
Istotny jest również zapis art. 44 k.p.a. stwierdzający, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego (§ 1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).
Ponieważ dochodzone w spornym postępowaniu egzekucyjnym należności dotyczą zobowiązań podatkowych pomocne będą zapisy ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2020 r. poz. 170 ze zm., dalej: ustawa o ewidencji podatników). Wobec braku wskazania daty dokonania owego zgłoszenia nie sposób odnieść do tej kwestii właściwych przepisów, które jednak w zakresie spornych zagadnień pozostają w zasadzie niezmienne od wskazywanego przez stronę okresu tj. 2014 r. w każdy razie zmiana nie ma istotnego znaczenia dla omawianego zagadnienia. Chodzi w nim o obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym, obejmujących m.in. miejsce zamieszkania (art. 5 ust. 2 ustawy o zasadach ewidencji). Zgodnie z art. 9 ww. ustawy podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1, 1a i 10, oraz zarządca sukcesyjny mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.
W okresie od dnia śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, a także w okresie od dnia, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję, do dnia powołania kolejnego zarządcy sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego obowiązek aktualizowania danych za przedsiębiorstwo w spadku wykonują osoby, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. poz. 1629 oraz z 2019 r. poz. 1495), dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy. Podmioty wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego dokonują zgłoszenia aktualizacyjnego wyłącznie w zakresie danych uzupełniających wskazanych w art. 5 ust. 2b pkt 2.
Przepis art. 9 ust. 1d ustawy o ewidencji podatników stanowi zaś, że w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5.
Niewątpliwie zatem dokonanie przez stronę takiego zgłoszenia stanowiłoby dla organu egzekucyjnego informację o zmianie miejsca zamieszkania, pod którym doręczenie pism stronie byłoby skuteczne. Teza ta jest utrwalona w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1506/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że dopełnienie obowiązku zgłoszenia aktualizacyjnego na podstawie art. 9 ust. 1d ustawy z 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oznacza, że doręczenie dokonane pod starym adresem nie powinno być uznane za skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a. (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). W innym orzeczeniu Sąd stwierdził, że zaniechanie podatnika poinformowania organu podatkowego o aktualnych danych adresowych (danych dotyczących miejsca zamieszkania) oznaczać musi, iż negatywne konsekwencje braku odbioru przesyłki obciążają tego podatnika.
Nie można bowiem tolerować sytuacji, gdy obowiązki informacyjne przewidziane w ustawie z 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników są ignorowane bez żadnych konsekwencji prawnych. Dokonanie aktualizacji danych zgodnie z tą ustawą, tj. np. na podstawie jej 9 ust. 1d ustawy z 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, skutkuje obowiązkiem organu kierowania korespondencji na zaktualizowany adres - organ nie może bazować na danych widniejących w zbiorach informatycznych, jeśli pomimo zaktualizowania przez podatnika adresu zamieszkania w zbiorach tych nie ujęto danych aktualnych. Jeśli w wyniku takiej aktualizacji lub w wyniku wiedzy pozyskanej w inny sposób, w związku z czynnościami danego postępowania, organ zna lub powinien znać dane rzeczywiste, kierowanie korespondencji procesowej powinno być dokonywane na te rzeczywiste, faktyczne dane adresowe.
Przemawiają za tym nie tylko przepisy ustawy o zasadach ewidencji (art. 9 ust. 1, ust. 1d ustawy z 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników), ale też sens i cel tej ustawy oraz zasady ogólne postępowania podatkowego, tj. zasada zaufania i praworządności (art. 120 o.p. i art. 121 § 1 o.p.). Niedopuszczalna jest sytuacja, w której podatnik informuje organ o swoim nowym miejscu zamieszkania, ale mimo tego organ wszczynając postępowanie oraz doręczając poszczególne pisma w toku postępowania powołuje się na swoje dane ewidencyjne i stosuje nieaktualny adres (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1506/18, dostępny w CBOSA).
Organ nadzoru powołuje się na "adres rejestrowy" jednakże w treści zaskarżonego postanowienia kwestii tej w wyjaśnia, nie wskazuje kiedy, gdzie i jak dokonano zmiany adresu. W aktach sprawy zaś, jak wspomniano, brak dokumentów źródłowych, które mogłyby usunąć ww. wątpliwości. Zatem na ten moment nie sposób przyjąć, że doręczenie pisma skarżącemu na adres w Stanach Zjednoczonych Ameryki stanowiło czynność prawnie skuteczną. Zaistniałe wątpliwości pogłębia fakt, że skarżący zgłasza w tym zakresie wątpliwości wywodząc, że dokonane zgłoszenie w deklaracji PIT za 2013 r. nie stanowiło informacji o zmianie miejsca zamieszkania ale dotyczyło wyłącznie rozliczenia za 2013 r. w tymże podatku i wskazywało na adres do doręczeń.
Jednakże zagadnieniem, które budzi większe implikacje, w kontekście stawianych przez skarżącego zarzutów, jest wyjaśnienie czy wskazywana przez organy administracji zmiana adresu jest związana ze zmianą miejsca zamieszkania. Ustalenie i wyjaśnienie w treści zaskarżonego postanowienia tej okoliczności ma istotne znaczenie dla oceny skutku doręczenia pisma, co jest trudne do zweryfikowania na podstawie przedłożonego materiału dowodowego. Nie jest bowiem wiadomym jaki stan faktyczny w zakresie doręczeń przyjmują organy administracji, nie wskazują bowiem co rozumieją pod pojęciem, którego używają w treści zaskarżonego aktu – "adresu rejestracyjnego", czy jest to miejsce zamieszkania, pobytu, adres do korespondencji czy też inny adres strony. Jak wskazano ma to istotne znaczenie dla oceny prawidłowości dokonywanych doręczeń w kontekście m.in. art. 40 § 4 k.p.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu zagadnienia te winny zostać wyjaśnione, zaś materiał aktowy uzupełniony o brakujące dokumenty. Niedostatki w tym zakresie nakazują postawienie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.,
Mając na uwadze opisane uchybienia, które winny być ustalone i ocenione w ponownie prowadzonym postępowaniu, w kontekście zarzutów strony Sąd za uzasadnione uznał odniesienie się do zagadnienia prawidłowości doręczenia pisma zawierającego zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego skarżącego. W tym zakresie wypowiedź organu nadzoru co do stosowanych przepisów i zasad jest nader lakoniczna, co w istocie uzasadnia zarzuty skarżącego w zakresie niedostatków uzasadnienia. Brak wskazania na jakiej podstawie prawnej dokonywane są doręczenia, w jaki sposób organ egzekucyjny ocenia ich skuteczność. W treści zaskarżonego aktu i poprzedzającego go orzeczenia wskazano na Konwencję Pocztową nie powołując ani dalszych informacji na jej temat (daty, miejsca podpisania), ani podstawy jej zastosowania w tej sprawie, ani jakiejkolwiek jednostki redakcyjnej. W szczególności brak wskazania na jakiej podstawie organ egzekucyjny przyjmuje, że zwrotne potwierdzenie odbioru pisma jest prawidłowe, w tym zakresie brak wskazania podstaw prawnych dla wyrażonej w zaskarżonym akcie oceny przyjętego poglądu.
Te uchybienia niewątpliwie świadczą o naruszeniu przepisów dotyczących wymogów stawianych orzeczeniom organów administracji w zakresie zasady przekonywania i wyjaśnienia przesłanek działania (art. 11 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.). Wskazane niedostatki uzasadnienia zaskarżonego niewątpliwe powodują, że uchyla się ono spod oceny jego legalności.
Jak wskazano na wstępie rozważań Sąd powołany jest badania legalności zaskarżonych aktów, a nie do zastępowania organów administracji publicznej w zakresie dokonywanego rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, przy założeniu, że przyjęty adres jest prawidłowy organ nadzoru będzie zobowiązany do wyjaśnienia ww. kwestii. W tych okolicznościach jedynie wskazać należy, że na gruncie polskiego postępowania administracyjnego nie istnieje żadna regulacja w przedmiocie doręczeń pocztowych przesyłek w postępowaniu administracyjnym, w przeciwieństwie do doręczeń w sprawach cywilnych, handlowych i karnych. Nie ma też podstaw, aby stosować w postępowaniu administracyjnym rozporządzenie nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r., dotyczące doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000.
Natomiast w ocenie Sądu zastosowanie może znaleźć Konwencja o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, sporządzonej w Strasburgu 25 stycznia 1988 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 141, poz. 913, dalej Konwencja). Zgodnie z art. 17 ust. 3 Konwencji strona może dostarczyć dokumenty w drodze bezpośredniej przesyłki pocztowej pod adresem osoby na terytorium drugiej Strony. Wedle natomiast art. 17 ust. 4 Konwencji żadne postanowienie konwencji nie będzie rozumiane jako powodujące nieważność dostarczenia dokumentów przez Stronę, dokonanego zgodnie z jej ustawodawstwem. Z zapisów tych wprost wynika zatem, że zgodne z prawem jest doręczanie pism przez organy jednego państwa na terytorium drugiego państwa w sposób bezpośredni wynikający z prawodawstwa państwa, którego organy dokonują doręczenia. Z tym korespondują dalsze regulacje, w szczególności przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2012r.- Prawo pocztowe (tj.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1041, dalej Prawo pocztowe) Zgodnie z art. 4 ustawy do świadczenia usług pocztowych w obrocie zagranicznym stosuje się przepisy ustawy, jeżeli międzynarodowe przepisy nie stanowią inaczej.
Za międzynarodowe przepisy pocztowe, zgodnie z art. 3 pkt 7 - Prawo pocztowe uznaje się wiążące Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowe dotyczące świadczenia usług pocztowych oraz wiążące regulaminy Światowego Związku Pocztowego, w tym Regulaminu poczty listowej Światowego Związku Pocztowego. Organ nadzoru będzie zatem zobowiązany do oceny i wyjaśnienia jakie regulacje (ewentualne umowy) będą miały zastosowanie i w ich świetle ocenić i przedstawić właściwą argumentację uzasadniającą przyjętą ocenę.
W aspekcie prawidłowości doręczania zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego strona stawia jeszcze jeden zarzut, dotyczy on pominięcia pełnomocnika przy tej czynności. Odpowiadając na ten zarzut organy egzekucyjne wskazały na poglądy judykatury wskazujące, że czynność ta może być adresowana wyłącznie do zobowiązanego.
Odnosząc się do tego zarzutu trzeba przyznać rację stronie, że argumentacja przedstawiona przez organy egzekucyjne nie odpowiada wymogom prawa. Pomijając nawet aspekt merytoryczny, to powołanie się na wyłącznie na orzecznictwo bez wskazania konkretnych orzeczeń jest niedopuszczalne, gdyż organ egzekucyjny winien działać na podstawie przepisów prawa. Zatem rozstrzygnięcie winno wskazywać podstawy prawne i faktyczne podejmowanych czynności. Odnosząc się zaś do warstwy merytorycznej trzeba wskazać, że w orzecznictwie zarysowały się dwa poglądy, przy czym dominujący jest zgodny z zapatrywaniem strony.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela to właśnie zapatrywanie, stwierdzające, że jeżeli doręczenie zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym nie następuje równocześnie z doręczeniem tytułu wykonawczego winno być doręczone do rąk pełnomocnika jeśli ten został ustanowiony w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1331/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1016/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 2 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 651/16, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2004 r. sygn. akt FSK 296/04, wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt III SA 332/01, z dnia 11 września 2007 r. sygn. akt II FSK 991/06 dostępne w CBOSA).
Ponownie wskazać trzeba na art. 18 u.p.e.a. odsyłający do odpowiedniego stosowania w sporach nieuregulowanych przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowi on podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów k.p.a. m.in. w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczenia mu pism, zgodnie z art. 32 k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. W myśl przepisu art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie natomiast do art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
Z przepisów tych jasno wynika, że, strona w postępowaniu egzekucyjnym może działać przez pełnomocnika, z zastrzeżeniem jednak wykazania na odpowiednim etapie tego postępowania umocowania za pomocą dokumentu pełnomocnictwa (bądź w inny sposób przewidziany przepisami prawa). Ustanowienie pełnomocnika w sprawie ma na celu przede wszystkim ochronę strony przed skutkami nieznajomości prawa. Zakres udzielonego przez stronę pełnomocnictwa wskazuje, czy wolą strony było objęcie ochroną przez konkretnego pełnomocnika wszelkich postępowań wiążących się ściśle z daną sprawą i świadczy o staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna uzyskać w państwie prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r., sygn. akt III ARN 45/93, OSNC 1994/5/112). Znaczenie dla oceny, czy pełnomocnictwo wywiera odpowiednie skutki prawne mają okoliczności faktyczne związane z ustanowieniem przez stronę pełnomocnika, co obejmuje ocenę treści udzielonego pełnomocnictwa, którym organ egzekucyjny dysponuje oraz okoliczności jego przedłożenia.
Tak więc dokonanie doręczenia bezpośrednio do rąk strony z pominięciem pełnomocnika, co do zasady stanowi naruszenie powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Taki pogląd prawny należy bowiem wyprowadzić z brzmienia powołanych przepisów. Jednakże czy ma on zastosowanie na gruncie tej sprawy musi zostać rozważone w ponownie prowadzonym postępowaniu, gdyż zaskarżony akt w żaden sposób nie odnosi się do tego zagadnienia. W zaskarżonym orzeczeniu i poprzedzającym go akcie organy egzekucyjne, poza wskazaną na wstępie tych rozważań argumentacją nie czynią żadnych ustaleń faktycznych. Dotyczy to kwestii ustalenia czy w sprawie działał wówczas pełnomocnik czy też nie. W aktach sprawy co prawda znajduje się pełnomocnictwo i notatka służbowa o przedłożeniu w dniu 16 października 2015r. pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego doradcy podatkowemu. Jednakże brak wskazania, czy organ egzekucyjny uznaje, że w sprawie działał pełnomocnik czy też nie, gdyż w tym zakresie jak wskazano brak jakiejkolwiek oceny i stwierdzeń w zakresie ustalonego i przyjętego przez organy egzekucyjne stanu faktycznego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ nadzoru będzie zobowiązany do wyjaśnienia tej kwestii i rozważenia wpływu wadliwego doręczenia na wynik sprawy.
Przedstawione uwagi są istotne, gdyż organy obu instancji nie wykazały aby istniały okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia. Z pewnością nie będzie to fakt ustanowienia hipoteki na nieruchomości skarżących, gdyż nie jest to żadna z przesłanek wpływających na termin biegu przedawnienia. Co więcej w opinii Sądu po przedawnieniu zobowiązania nią zabezpieczone wygasają. Wprawdzie art. 70 § 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej O.p.) stanowi, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu, jednak przepis ten jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.
Sąd wywodzi to z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1313), który co prawda dotyczył art. 70 § 6 O.p., ale wobec tożsamego brzmienia treści art. 70 § 8 O.p. uwagi wypowiedziane na gruncie art. 70 § 6 O.p. w pełni rozciągają się na omawiany przepis. Pogląd ten wynika wprost z brzmienia wskazanego przepisu Konstytucji RP i wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz wskazanych tam zasad. Z punktu widzenia Konstytucji RP nie jest bowiem dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Nie powinno więc budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 40/12 cecha niekonstytucyjności odnosi się także do art. 70 § 8 O.p. Skoro ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania podatkowego, zasadny jest wniosek, że w takim przypadku termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych wynikających z art. 70 § 1 O.p., chyba że został przerwany lub zawieszony z powodów określonych w dalszych jednostkach redakcyjnych art. 70 lub art. 70a O.p. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 1523/17; z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3295/15 oraz sygn. akt II FSK 3366/15; z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1597/17, dostępne CBOSA).
Zatem ustanowienie hipoteki jest obojętne z punktu widzenia przedawnienia spornych należności podatkowych. Odmienny skutek mógłby wynikać z dalszych powoływanych przez organy egzekucyjne okoliczności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia, tj. wszczęcia postępowania karno - skarbowego. Jednakże organ egzekucyjny nie wskazał w jaki sposób wszczęcie i zakończenie tego postępowania wpływa na przyjęcie tezy, że nawet jeśli sporna czynność egzekucyjna dokonana w dniu 4 grudnia 2019 r. nie była skuteczna to nie doszło do przedawnienia. Brak wskazania sposobu dokonania tych ustaleń powoduje, że orzeczenie uchyla spod kontroli także i w tym względzie. Z dokonanych przez Sąd – na podstawie akt sprawy - wyliczeń wynika, że pomimo zawieszenia biegu terminu przedawnienia (pominąwszy czynność egzekucyjną dokonaną w dniu 4 grudnia 2019r.) zobowiązanie uległoby przedawnieniu. Niewątpliwie postępowanie karne skarbowe wydłużyło – poprzez zawieszenie – bieg terminu przedawnienia, który po jego zakończeniu był kontynuowany.
Skoro jednak zawieszenie zakończyło się w dacie prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego z dnia 13 maja 2014 r. i po tej dacie było kontynuowane z uwagi na wydłużenie jego biegu, to zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego w dniu 15 stycznia 2015 r. (doręczenie skarżącej w dniu 9 lutego 2015 r. zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę) przerwało bieg zawieszenia na kolejne pięć lat, czyli do 9 lutego 2020 r. jak to obliczają skarżący. Była to ostatnia czynność podjęta przed zajęciem rachunku bankowego w dniu 4 grudnia 2019 r. Organ nadzoru wskazując na zawieszenie terminu biegu przedawnienia poprzez wszczęcie postępowania karno - skarbowego nie wyjaśnia w jaki sposób wpływa on na ocenę zaistniałych w sprawie okoliczności.
W dalszej części rozważań konieczne jest odniesienie się do zagadnienia skuteczności dokonanego zajęcia rachunku bankowego z uwagi na fakt, że umowa z bankiem wygasła w 2014 r., kiedy to skarżący złożył dyspozycje zamknięcia tego rachunku. W tym zakresie Sąd przyznaje rację organom egzekucyjnym, że kwestie związane z istnieniem wiążącej skarżącego z Bankiem umowy muszą być wyjaśnione przez strony tej umowy. Jeśli istotnie okaże się, że w dacie dokonania czynności skarżącego nie łączyła już z Bankiem umowa o prowadzenie rachunku bankowego, to jego zajecie nie może być skuteczne. W tym jednak zakresie obowiązek wykazania tego faktu obciąża stronę a nie organy egzekucyjne. Znajdujące się w aktach sprawy i załączone do skargi pisma Banku nie są jednoznaczne w tym zakresie.
Skarżący winien przedstawić dowód, z którego bezsprzecznie wynika, że taka umowa w dacie zajęcia rachunku już nie wiązała, dokument taki musi jednoznacznie wskazywać stanowiska stron i być przez nie podpisany. Rzecz jasna takim dowodem może być również wyrok sądowy, ugoda lub inny tego typu dokument stwierdzający ww. fakty. Wymogów tych nie spełnia pismo podpisane przez pracownika Banku będące odpowiedzią na reklamację strony.
Uznając, że zaskarżone postanowienie narusza wskazane w rozważaniach Sądu przepisy prawa procesowego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie. Orzeczenie o kosztach wsparto na art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687 ze zm.).
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ nadzoru będzie zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego o wskazane w rozważaniach dokumenty, dokonanie wskazanych ustaleń i ocen oraz przedstawienie ich w treści podjętego rozstrzygnięcia.