Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 27 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 61/20

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi A. N. (dalej: Skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, organ odwoławczy) z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z [...] lutego 2018 r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2018 r.

W stanie faktycznym sprawy Prezydent Miasta W. (dalej: Prezydent Miasta) postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości podatku od nieruchomości za 2018 r. względem nieruchomości położonych w W. przy ul. P., przy ul. W. przy ul. W. oraz przy ul. W.. Skarżący pismem z [...] lutego 2018 r. wniósł o zawieszenie tego postępowania do czasu:

1. – prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego sprostowania wpisów w ewidencji gruntów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [WSA] we Wrocławiu z 7 marca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wr 818/16);
2. – rozpoznania skarg kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie decyzji za lata 2011-2016 i rozstrzygnięcia ważności postępowań przed organem podatkowym I i II instancji.

Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 201 § 1 oraz art. 216 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej: OP), odmówił Skarżącemu zawieszenia postępowania podatkowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego sprostowania wpisów w ewidencji gruntów. Uzasadniając rozstrzygnięcie powołał się na fakty znane mu z urzędu. Wskazał, że Skarżący złożył wniosek o zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków oznaczenia działki nr [...] przy ul. W. z dotychczasowego użytku Bi na użytek rolny o symbolu B/RIIb i B/RIVa. Wobec negatywnego rozpoznania tego wniosku w trybie administracyjnym, Skarżący złożył skargę do WSA we Wrocławiu, który wyrokiem z 7 marca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wr 818/16 uchylił decyzję odwoławczą. Prezydent Miasta wyjaśnił, że na dzień rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania - wyrok nie jest prawomocny.

Uzasadniając odmowę zawieszenia postępowania wskazał natomiast, że wniosek Skarżącego o zmianę danych w rejestrze gruntów nie jest zagadnieniem (o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 OP), od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, a sama zmiana w rejestrze nie nastąpiła.

W pouczeniu o środkach odwoławczych Prezydent Miasta podał, że na to postanowienie Skarżącemu służy zażalenie do SKO. Skarżący złożył zażalenie, żądając uchylenia postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. i argumentując, że przyczyną zawieszenia postępowania nie jest zagadnienie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków, lecz sprostowanie wpisu i przywrócenie oznaczenia działki sprzed 2004r. w związku z jej pierwotnym oznaczeniem i takim korzystaniem z niej przez cały czas od jej nabycia.

Po rozpatrzeniu zażalenia SKO – zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2018 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sprawa administracyjna dotycząca wpisów w ewidencji gruntów i budynków i sprawa sądowo-administracyjna z nią związana, nie pozostają w takim związku z postępowaniem w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2018 r., by nie było możliwe rozpatrzenie sprawy podatkowej. Wskazując na brzmienie art. 201 § 1 OP, SKO wyjaśniło, co należy rozumieć pod pojęciem zagadnienia wstępnego i uznało, że chodzi o przeszkodę, uniemożliwiającą rozstrzygniecie sprawy podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji określonej treści.

Ponadto, zdaniem SKO, pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć jako sytuację, w której istnieje bezpośredni związek pomiędzy wydaniem orzeczenia merytorycznego od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, które należy do kompetencji innego organu. Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza wiec, że rozstrzygniecie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowe w ogóle. Na poparcie poglądu organ odwoławczy przywołał wyroki sądów administracyjnych, w tym odwołał się do uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu z 24 października 2017 r. o sygn. akt I SA/Wr 410/17, który zapadł w stosunku do Skarżącego. Wyrokiem tym Sad uznał, że wszczęcie postepowania w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków pozostaje bez wpływu na podatkowe postępowanie wymiarowe, ponieważ zmiana w ewidencji wywołuje skutki podatkowe na przyszłość.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. postanowienia SKO i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty zażalenia.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wyrokiem z 8 listopada 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 716/18 WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie SKO w Wałbrzychu z [...] kwietnia 2018 r. Wyjaśnił, że skarga jest uzasadniona, lecz nie z uwagi na zarzuty podniesione w skardze ale z przyczyn procesowych. Sąd uznał bowiem, że zaskarżone postanowienie narusza art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 OP.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w toku postępowania podatkowego w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2018 r. Skarżący złożył wniosek o jego zawieszenie. Jako przyczynę zawieszenia wskazał toczące się postępowanie administracyjne w zakresie sprostowania wpisów w ewidencji gruntów, którego wynik uważa za zagadnienie wstępne względem decyzji podatkowej. Prawidłowo, zarówno Prezydent Miasta jak i SKO zakwalifikowały tę okoliczność jako podlegającą ocenie w granicach regulacji art. 201 § 1 pkt 2 OP. Bezpodstawnie natomiast (zdaniem Sądu) organy te uznały, że od wydanego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania służy środek odwoławczy. Według Sądu, postanowienie Prezydenta Miasta odmawiające zawieszenia postępowania ma niezaskarżalny charakter.

Sąd uznał, że ustawodawca objął środkami zaskarżenia jedynie te postanowienia, które tamują postępowanie podatkowe. W konsekwencji, Strona może żalić wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania lub o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. W opinii Sądu, w sprawie wystąpiła niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania z przyczyn przedmiotowych. Ponieważ na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego nie przysługuje zażalenie, to zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło skargę kasacyjną i zaskarżyło powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi.

Wyrokiem z 25 października 2019 r. sygn. akt II FSK 1044/19 - Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Uchylając w całości zaskarżony wyrok WSA we Wrocławiu z 8 listopada 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 716/18 Sąd kasacyjny stwierdził, że w dotychczasowym orzecznictwie NSA – w Izbie Finansowej – nie kwestionował prawa strony postępowania podatkowego do zaskarżenia zażaleniem postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 3 OP, zaś przepis ten nie został do czasu orzekania w rozpoznanej sprawie znowelizowany. W sprawach dotyczących przywołanego postanowienia NSA orzekał zasadniczo ad meritum, badając podstawy do zawieszenia bądź do odmowy zawieszenia postępowania podatkowego.

Sąd kasacyjny wyjaśnił, że odnośnie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, inaczej kształtowało się orzecznictwo NSA w Izbie Ogólnej – na podstawie art. 101 § 3 k.p.a., co NSA uzasadnił zmienioną z dniem 11 kwietnia 2011 r. treścią tego przepisu. Sąd szeroko uzasadnił rozbieżność regulacji przyjętej w art. 101 § 3 k.p.a. od uregulowania obowiązującego w tym zakresie w art. 201 § 3 Ordynacji podatkowej. W konkluzji wyroku Sąd kasacyjny stwierdził na podstawie przedstawionych regulacji prawnych oraz dotyczących ich analiz i rozważań że "aktualną treść art. 201 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) należy interpretować w ten sposób, że na wymienionej podstawie prawnej zażalenie przysługuje również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego". Z przepisu art. 201 § 3 OP nie wynika nadal, by ustawodawca ograniczał prawo wniesienia zażalenia tylko do niektórych rodzajów postanowień w sprawie zawieszenia postępowania.

Nie może ulegać wątpliwości, że gdyby taka była wola ustawodawcy, to wprost unormowałby to we wskazanym przepisie, bądź też dokonał jego nowelizacji. Skoro zatem w przepisie tym nie ma żadnych ograniczeń co do zaskarżalności postanowień w sprawie zawieszenia postępowania, to stronom służy zażalenie na każde z postanowień możliwych do wydania w sprawie zawieszenia postępowania. Odmowa zawieszenia postępowania, tak z nazwy, jak i z pojęcia oraz normatywnego sposobu unormowania, należy nadal do obszaru sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego, a w każdy razie nie zastała z niego jednoznacznie ustawowo wyłączona. Z powyższych względów nieuprawnione byłoby akceptowanie takiej wykładani zwrotu "w sprawie zawieszenia postępowania", która prowadziłaby do wniosku, że chodzi tu tylko o zażalenie na te rozstrzygnięcia, które dotyczą zawieszenia postępowania i odmowy podjęcia zawieszonego postępowania podatkowego. Z tych powodów, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje

Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2019 r. sygn. akt II FSK 1044/19, wydanym na skutek skargi kasacyjnej organu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 listopada 2018 r.

Zgodnie z art. 190 p. p. s. a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p. p. s. a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie, nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo-administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Rozpoznając niniejszą sprawę, wedle powyższych kryteriów – Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi uznał, że skarga jest uzasadniona.

W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 OP w toczącym się postępowaniu w przedmiocie wymiaru Stronie skarżącej podatku od nieruchomości za 2018 r. z tytułu nieruchomości położonych w W. przy ul. P., ul. W., ul. W.i przy ul. W.. Podstawę zastosowania wymienionej w tym przepisie przesłanki zawieszenia postępowania Podatnik upatruje w toczącym się z Jego wniosku postępowaniu dotyczącym kwalifikacji w ewidencji gruntów i budynków działki gruntu nr [...] przy ul W.– czy jest to użytek o symbolu Bi (inne tereny zabudowane), czy też użytek rolny o symbolu B/RIIb i B/RIVa. Stosownie do treści art. 201 § 1 pkt 2 OP organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na zagadnienie wstępne składają się więc następujące elementy konstrukcyjne: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 2011 r. II GSK 627/10; z 8 grudnia 2008 r. II OSK 1559/07; z 28 maja 2008 r. II OSK 1698/07; z 22 grudnia 2011 r., II FSK 189/11).

Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy w związku z tym rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Inaczej mówiąc, zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (por. wyrok NSA z 22 lipca 2008 r., II FSK 634/08).

Zagadnienie wstępne oraz postępowanie podatkowe w sprawie głównej muszą pozostawać ze sobą w związku. Ustalenie tego związku i przesądzenie, czy dana kwestia jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy głównej, należy do oceny organu podatkowego. Ocena organu w tym zakresie podlega jednak kontroli sądu. Organ podatkowy nie może przy tym swobodnie decydować, czy zawiesić postępowanie, czy nie, jeżeli istnienie zagadnienia wstępnego zostało ustalone. Zawieszenie postępowania ma bowiem charakter obligatoryjny, gdy zachodzi jedna z okoliczności wskazanych w art. 201 § 1 OP.

Rozpatrując kwestię "zagadnienia wstępnego" należy również podkreślić, że pomiędzy tym rozstrzygnięciem a prowadzonym postępowaniem musi zachodzić związek bezpośredni, a więc bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (por. wyroki NSA: z 22 grudnia 2011 r., II FSK 1891/11; z 14 czerwca 2011 r., II GSK 627/10). Jeżeli zaś powstałe w toku postępowania zagadnienie wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrywaną sprawą, wówczas nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego i jego powstanie nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2010 r., I FSK 536/09). Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2014 r., II FSK 2011/13). Zagadnienie wstępne wiąże się zatem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego.

W sprawie niniejszej bezsporne jest, że toczyło się stosowne postępowanie dotyczące danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków – klasyfikacji działki gruntu nr [...] przy ul. W.oznaczonego jako użytek Bi, poprzez które Skarżący dążył do wykazania, że prawidłowym oznaczeniem jest użytek rolny o symbolu B/RIIb i B/RIVa. Podkreślić zatem należy, że organy podatkowe, odmawiając zawieszenia postępowania (Prezydent Miasta [...] lutego 2018 r. i SKO [...] kwietnia 2018 r.) rozstrzygały w sprawie, gdy nie zapadło jeszcze istotne dla rozstrzygnięcia sprawy prawomocne orzeczenie dotyczące zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków działki gruntu nr [...] przy ul. W..

Przypomnieć bowiem należy, że NSA wyrokiem z 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1554/17 oddaliło skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z 7 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 818/16, który uchylał decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z [...] września 2016 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków –do ponownego rozpatrzenia z uwagi na istotne wady procesowe. Organy podatkowe – odmawiając Stronie wnioskowanego zawieszenia postępowania nie miały jeszcze prawomocnego, merytorycznego stanowiska właściwego organu w przedmiocie dokonania zmiany w operacie ewidencyjnym gruntów i budynków.

Zatem dopiero prawomocne rozstrzygnięcie zapadłe w wyniku tego ponownego rozpatrzenia wniosku Strony o zmiany w ewidencji gruntów może stanowić podstawę do przyjęcia ustaleń faktycznych w kwestii podatku od nieruchomości za 2018 r. w zakresie spornej nieruchomości.

W dotychczasowym orzecznictwie, odwołującym się do art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., – dalej: u.p.g.k.), Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji (wyroki NSA z: 14 czerwca 2013 r., II FSK 1950/11; 11 lipca 2012 r., II FSK 2632/10; 20 czerwca 2012 r., II FSK 2511/10; 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08; 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07; 12 marca 2009 r., II FSK 49/08; 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Innymi słowy, dane znajdujące się ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione, jako uprawnione do tych działań w treści przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz wydanego na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, dalej jako rozporządzenie MRRiB). Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego.

Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym – pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowania, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg.

W rozpatrywanej sprawie Strona skarżąca podnosi, a organy (organ I instancji jak i organ odwoławczy) nie kwestionują, iż toczy się stosowne postępowanie dotyczące danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków – klasyfikacji działki gruntu nr [...] przy ul W. oznaczonego jako użytek Bi poprzez które Strona skarżąca dąży do wykazania, że prawidłowym oznaczeniem jest użytek rolny o symbolu B/RIIb i B/RIVa.

Wspomniane orzeczenie NSA 9 stycznia 2018 r., I OSK 1554/17 w przedmiocie odmowy Skarżącemu dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków - dotyczyło więc postępowania, w którym podatnik upatrywał przesłankę zawieszenia toczącej się wobec niego procedury w zakresie podatku od nieruchomości za 2018 r. W wyroku tym, oddalającym skargę kasacyjną D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. od wyroku WSA we Wrocławiu o sygn. akt II SA/Wr 818/16 wskazano zaś, że:

"Jest rzeczą bezsporną, że przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków nie zawierają odrębnego trybu weryfikowania wadliwych wpisów w ewidencji gruntów, funkcjonującego obok aktualizacji operatu ewidencyjnego. Podobnie jak bezsporną rzeczą jest, że aktualizacja operatu ewidencyjnego ma na celu zarówno zastąpienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym, lub obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienie nowych danych ewidencyjnych, jak również wyeliminowanie danych błędnych."

"... art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zaś § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: wyeliminowania danych błędnych. Jednym słowem aktualizacja operatu ewidencyjnego dokonywana jest nie tylko w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, ale aktualizacja może również mieć miejsce w przypadku wykrycia błędnych informacji, wówczas celem aktualizacji jest wyeliminowanie danych błędnych. Stąd też w zależności od tego czy celem aktualizacji operatu ewidencyjnego jest wprowadzenie nowych danych, czy też wyeliminowanie danych błędnych, organ powinien przeprowadzić stosowne postępowanie. W niniejszej sprawie organ prowadził postępowanie w sprawie aktualizacji operatu, które zakończyło się decyzją o odmowie wprowadzenia zmiany wydaną na podstawie art. 24 ust 2c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednak z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że istnieją wątpliwości, czy celem tego postępowania było wprowadzenie nowych danych co do oznaczenia użytku gruntowego, czy też wyeliminowanie danych wprowadzonych w 2004 r., które wnioskodawca uważał za błędne. Prawidłowe ustalenie przedmiotu postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego ma istotne znaczenie, albowiem ustalenia te będą dotyczyć różnych okresów czasowych, w czasie których nie obowiązywały te same zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. (...) Powyższe sprawia, że jednoznaczne ustalenie przedmiotu i celu prowadzonego postępowania aktualizacyjnego jest niezbędne, dla jego prawidłowego zakończenia."

Z przytoczonego fragmentu orzeczenia wynika zatem, iż postępowanie na które powołuje się Strona skarżąca może mieć charakter zagadnienia wstępnego przy procedowaniu w sprawie wymiaru Wnioskodawcy podatku od nieruchomości za 2018 r., bowiem Naczelny Sąd Administracyjny:

1. – wskazał, że postępowania aktualizacyjne, o którym mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.p.g.k. nie jest postępowaniem jednorodnym lecz obejmuje oprócz ujawnienia nowych danych ewidencyjnych również postępowanie, którego celem jest wyeliminowanie danych błędnych,
2. – uznał, że organy nie zidentyfikowały, czego żądała Strona skarżąca składając wniosek o zmianę w operacie ewidencyjnym w zakresie działki gruntu nr [...] przy ul W.– czy dotyczył wprowadzenia nowych danych, czy też wyeliminowania danych wprowadzonych w 2004 r.
3. – stwierdził, że prawidłowe ustalenie przedmiotu postępowania i jego celu jest istotne bowiem dotyczyć będzie różnych okresów czasowych.

Wobec powyższego Sąd uznaje, że postępowanie do którego odnosi się cytowany wyżej wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1554/17 może dotyczyć postępowania, które należy zakwalifikować do zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 OP. Postępowanie aktualizacyjne ma bowiem na celu również wyeliminowanie danych błędnych stosownie do treści przepisu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.p.g.k.

Mając to na uwadze jako przedwczesne należy uznać rozstrzygnięcie Organu odwoławczego z [...] kwietnia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta z [...] lutego 2018 r. odmawiające zawieszenia postępowania w zakresie podatku od nieruchomości za 2018 r. Przyjęcie wiarygodnych ustaleń faktycznych nie jest bowiem możliwe do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest weryfikacja danych w operacie ewidencji gruntów i budynków działki gruntu nr [...] przy ul W.. Naczelny Sąd Administracyjny nie wykluczył, że wniosek Strony skarżącej dotyczy wyeliminowania błędnych danych, co wymagałoby analizy celem ewentualnego wszczęcia przez organ postępowania - o którym mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.p.g.k. z urzędu. Wynika to z założenia, że ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji mającym stanowić odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości.

Zawiera ona dane wynikające z dokumentów źródłowych lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. W przypadku postępowania aktualizacyjnego, które ma na celu wyeliminowania błędnych informacji z ewidencji gruntów i budynków – art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.p.g.k., w trybie przewidzianym przez § 45 § 1 pkt 3, § 2 rozporządzenie MRRiB możliwa jest korekta wpisów operatu ewidencyjnego w oparciu o powtórna analizę dokumentów archiwalnych. Ewentualnie wszczęcie i prowadzenie postępowania - aktualizacyjnego w tym zakresie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia oraz takiej zmiany w ewidencji, która wywrze skutek nie - jak przyjmuje się co do zasady w przypadku aktualizacji ewidencji gruntów i budynków - na przyszłość (ex nunc) lecz również wstecz od 2004 r. (ex tunc). Istniała by zatem podstawa, do twierdzenia, że domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego, jaki stanowią zapisy w ewidencji stanowiącej podstawę do wymiaru podatku od nieruchomości, może zostać skutecznie obalone rozstrzygnięciem organu prowadzącego postępowanie aktualizacyjne w przedmiocie zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków działki gruntu nr [...] przy ul W., przywracającym w ewidencji stan zgodny z rzeczywistością, który istniał już w dacie powstania obowiązku podatkowego, którego dotyczy postępowanie wymiarowe objęte wnioskiem Strony skarżącej o zawieszenie - tj. od 1 stycznia 2018 r. Wyeliminowanie wpisów wadliwych, dokonanych bez podstawy prawnej, w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem faktycznym nie wywołuje skutków jedynie na przyszłość, od daty wprowadzenia nowych zapisów w ewidencji.

Przyjęcie skuteczności dla takich wpisów korygujących od dnia ich wprowadzenia, jak zasadnie przyjął to Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie w wyroku z 28 sierpnia 2018 r. o sygn. akt I SA/Lu 375/18 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo: "... oznaczałoby usankcjonowanie z perspektywy prawnopodatkowej ewidentnie wadliwych zapisów w ewidencji gruntów i budynków, wprowadzonych bez podstawy prawnej. W efekcie, to na skarżącego, jako podatnika spadałyby skutki prawne ewidentnie wadliwych wpisów w ewidencji, taka sytuacja nie może być zaakceptowana w państwie prawa."

Orzekając w spornej tu sprawie – Sąd, mając na względzie treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a., związany jest treścią wspomnianego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 1554/17. Dotyczy ono bowiem postępowania, które należy zakwalifikować do zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 OP Postępowanie aktualizacyjne ma bowiem na celu również wyeliminowanie danych błędnych stosownie do treści przepisu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.p.g.k. Mając to na uwadze - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako przedwczesne uznał rozstrzygnięcie SKO z [...] kwietnia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta z [...] lutego 2018 r. odmawiające postępowaniu wszczętemu na wniosek Strony (w przedmiocie danych w operacie ewidencji gruntów i budynków działki gruntu nr [...] przy ul Wrocławskiej 136) charakteru zagadnienia wstępnego (w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 OP) w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r.

Podsumowując - Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie uznaje, że został naruszony art. 201 § 1 pkt 2, w związku z art. 122 i art. 187 § 1 OP przez brak wyjaśnienia przedmiotu postępowania, które Strona skarżąca wskazała jako zagadnienie wstępne, co uzasadniało uchylenie w oparciu o art. 145 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie Prezydenta. Uchybienie to niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mogło bowiem zadecydować o błędnej odmowie zawieszenia postępowania wymiarowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien uwzględnić ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2019 sygn. akt II FSK 79/19 (otwierającym ponowne postępowanie przed WSA) oraz w wyroku z 9 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 1554/17 stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. Należy w szczególności wyjaśnić, jakiego konkretnie typu postępowania aktualizacyjnego dotyczył wniosek Strony skarżącej odnośnie działki gruntu nr [...] położona w W. przy ul. W., a także czy oraz w jakim przedmiocie postępowanie to jest prowadzone w kontekście zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 OP oraz jego wpływ na postępowanie wymiarowe w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. - zgodnie z poglądami zaprezentowanymi w niniejszym orzeczeniu.

O kosztach postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł w oparciu o art. 200, w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając wartość uiszczonego wpisu od skargi.