Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. M. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r.
Odpis wyroku doręczono skarżącemu w dniu 20 stycznia 2011 r.
We wniosku datowanym na ten sam dzień skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie dla niego doradcy podatkowego.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 01 lutego 2011 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy, poprzez ustanowienie dla niego doradcy podatkowego.
Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych pismem z dnia 22 marca 2011 r. wyznaczył skarżącemu osobę pełnomocnika (dor. pod. B. M.), która w dniu 05 kwietnia zapoznała się z aktami sprawy.
Następnie pismem wniesionym w dniu 20 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dokonując jednocześnie spóźnionej czynności.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazała, że o wyznaczeniu jej w tej roli dowiedziała się z chwilą odebrania pisma od Przewodniczącego Krajowej Rady Doradców Podatkowych, to jest z dniem 29 marca 2011 r. Jednak faktyczne działania mogła podjąć dopiero z chwilą zapoznania się z aktami sprawy. Podniosła przy tym, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, połączony z koniecznością sporządzenia samej skargi jest zbyt krótki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 p.p.s.a. strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, w oparciu o art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Przesłanką merytoryczną przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy w jego uchybieniu. Należy przez to rozumieć zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym.
Należy również wskazać, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych doradcę podatkowego).
Skarżący nie mogąc sobie pozwolić na pełnomocnika z wyboru, musiał wystąpić o przyznanie mu prawa pomocy oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co miało miejsce z zachowaniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (wniosek z dnia 20 stycznia 2010 r.). Jako, że terminy rozpatrzenia jego wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były okolicznościami od niego niezależnymi, należy uznać, iż skarżący dochował należytej staranności występując z samym wnioskiem.
Moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu (zapoznania się przez niego z pismem ustanawiającym go pełnomocnikiem strony) nie jest jednak równoznaczny z ustaniem przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 p.p.s.a. oznaczałoby bowiem, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty w której pełnomocnik dowiedziałby się o fakcie wyznaczenia go z urzędu, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Takie założenie prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej.
Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu udzielenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu pełnomocnictwa.
Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w szeregu orzeczeń, między innymi w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09 jak i postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06.
Podkreślenia wymaga ponadto, że trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu nie jest tożsamy z terminem o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., pełni on jedynie te same funkcje.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skoro pełnomocnik skarżącego zapoznała się z aktami sprawy w dniu 05 kwietnia 2011 r., to składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 29 kwietnia 2011 r. oraz wnosząc jednocześnie skargę, zachowała wymogi formalne o których mowa w art. 87 p.p.s.a.
Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej.