Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 marca 2009 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W następstwie wniesienia sprzeciwu Sąd postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Od powyższego postanowienia strona złożyła zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 210/09.
Z tych względów, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2009 r., wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100,00 zł, pod rygorem odrzucenia wniesionego środka odwoławczego. Zarządzenie to skarżący zaskarżył w drodze zażalenia, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. o sygn. akt II FZ 355/09 zostało oddalone.
Wobec powyższego, tym samym zarządzeniem z dnia 13 lipca 2009 r., ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, a wobec nie uiszczenia należnej opłaty, postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r. Sąd zażalenie odrzucił.
Na postanowienie z dnia 9 listopada 2009 r. strona złożyła zażalenie, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł te same okoliczności, co we wniosku złożonym w dniu 8 stycznia 2009 r. wskazując, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada majątku i wraz z dwojgiem dzieci pozostaje na utrzymaniu żony, pracującej za granicą i mieszkającej osobno. Jednocześnie skarżący przesłał zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...] 2009 r. o jego rejestracji jako osoby bezrobotnej oraz kserokopię aktu notarialnego umowy majątkowej małżeńskiej wyłączającej majątkową wspólność ustawową majątku małżonków L. i J. N. i zawiadomienia dotyczącego księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości w Ś. przy ul. [...], z której wynika, że właścicielem tej nieruchomości jest żona skarżącego.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku podatnik oświadczył, że od czasu powrotu z emigracji w [...] tj. od 2004 r. nie składał żadnego zeznania podatkowego, gdyż przez cały ten okres pozostawał bezrobotny. Wskazał, że jego małżonka w 2008 r. nie składała zeznania podatkowego w Polsce, gdyż od 2006 r. jest zatrudniona w N. i tam przeważnie zamieszkuje. Wnioskujący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwójką dzieci, nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani środków transportu i pozostaje na utrzymaniu żony, dzięki czemu nie jest zmuszony do korzystania z Pomocy Społecznej. Wnioskujący – pomimo wezwania – nie przedłożył dokumentów potwierdzających wskazane w oświadczeniu okoliczności, nie przedstawił też szczegółowego zestawienia ponoszonych przez niego i jego rodzinę miesięcznych wydatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona skarżąca skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Powyższe postanowienie zostało utrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt II FZ 210/09 oddalił zażalenie skarżącego, uznając je za bezzasadne.
Stosownie do art. 252 i 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej upsa, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i o dochodach. Wniosek ten powinien być złożony na urzędowym formularzu. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów.
Z powyższej regulacji wynika, że we wniosku i w zgromadzonym materiale dowodowym powinny być zawarte dokładne i rzetelne dane, które umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. To sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na Sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych.
Rozpoznawany wniosek o prawo pomocy złożony przez stronę skarżącą, będący już kolejnym w sprawie, należy w istocie uznać za wniosek o zmianę postanowienia tutejszego Sądu z dnia 20 kwietnia 2009 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stąd też, istotnym dla rozpoznania niniejszego wniosku jest norma zawarta w art. 165 upsa która stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Jak wskazano powyżej, warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest więc wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. To samo odnosi się - tym bardziej - do ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 upsa. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy - stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy.
Skarżący, zarówno w pierwotnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i we wniosku złożonym w dniu 17 grudnia 2009 r., podniósł te same okoliczności świadczące, jego zdaniem, o konieczności zwolnienia go od kosztów sądowych tj. brak majątku, pracy i prawa do zasiłku oraz pozostawanie na utrzymaniu żony, pracującej za granicą i mieszkającej osobno.
Z dodatkowego oświadczenia złożonego przez skarżącego na wezwanie Sądu wynika, że od czasu powrotu z emigracji w [...] tj. od 2004 r., nie składał żadnego zeznania podatkowego, gdyż przez cały ten okres pozostawał bezrobotny. Wnioskujący nie korzysta z Pomocy Społecznej, ani innych form wsparcia państwowego, pozostając wyłącznie na utrzymaniu żony, która z zarobionych przez siebie za granicą pieniędzy utrzymuje zarówno siebie (prowadząc osobne gospodarstwo domowe), męża jak i dwójkę małoletnich dzieci. Wnioskujący – pomimo wezwania – nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności, ani innych informacji, których treść mogła mieć znaczenie dla oceny wniosku skarżącego (w tym nie przedstawił zestawienia ponoszonych przez niego i jego rodzinę miesięcznych wydatków, z których wynikałoby choćby w przybliżeniu, jakiego rzędu kwotami dysponuje skarżący na utrzymanie siebie i dzieci).
Zdaniem Sądu, w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia Sądu z dnia 20 kwietnia 2009 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W rozpoznawanym wniosku skarżący powtórzył argumentację podnoszoną na wcześniejszych etapach postępowania. Ta zaś została już przez Sąd oceniona w powyżej wskazanym postanowieniu. Przedstawione dane nie wskazują na zmianę sytuacji skarżącego w stosunku do stanu poprzedniego, zatem nie uzasadniona była zmiana wcześniejszego prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05, niepubl.)
W związku z powyższym, należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącego z całą pewnością nie uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia Sądu z dnia 20 kwietnia 2009 r.
Z tych względów, na podstawie art. 165 upsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.