Uzasadnienie
W sprawie, postanowieniem z dnia 21 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił sprzeciw strony skarżącej "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 października 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Odpis postanowienia Sądu został doręczony skarżącej w dniu 13 lutego 2013 r. w trybie doręczenia właściwego (k. 50 akt sądowych).
W zażaleniu na to postanowienie, wywiedzionym w dniu 21 lutego 2013 r. (data stempla pocztowego), skarżąca - reprezentowana na tym etapie przez pełnomocnika procesowego - wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia przez przedłożenie stosownego pełnomocnictwa procesowego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniesionego środka odwoławczego.
Odpis wezwania doręczono pełnomocnikowi w dniu 13 marca 2013 r. Odpowiadając na wezwanie pełnomocnik skarżącej w dniu 26 marca 2013 r. (data stempla pocztowego) wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia wspomnianego braku formalnego zażalenia, dokonując jednocześnie czynności, co do której uchybił terminowi. W motywach wniosku podniesiono, że wykonanie wezwania w określonym w nim terminie nie było możliwe, z uwagi na chorobę pełnomocnika, która trwała od 20 do 25 marca 2013 r., co potwierdza załączona do wniosku kserokopia zaświadczenia lekarskiego.
Następnie, pismem Sądu z dnia 8 kwietnia 2013 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia kolejnego braku formalnego zażalenia przez jego podpisanie. Brak ten został uzupełniony w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że rozstrzygnięcia wymagały dwie kwestie procesowe: wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2013 r. odrzucające sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 października 2012 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a także ocena, czy zażalenie na wymienione postanowienie Sądu z dnia 21 stycznia 2013 r. zostało wniesione w ustawowym terminie, określonym w art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.").
W pierwszej z wymienionych kwestii Sąd stwierdza, że wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zasługiwał na uwzględnienie. Strona skarżąca wypełniła bowiem pozytywne przesłanki o jakich jest mowa w art. 86 i 87 p.p.s.a.
Wskazane przepisy przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy i gdy uprawdopodobni okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu oraz gdy wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz z tym wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony.
Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są zatem okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie sądowym przyjęte jest, iż wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oraz, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Zakamycze 2005, s. 219).
Podkreślenia również wymaga, że merytoryczne rozpoznanie wniosku może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zostaną spełnione jego warunki formalne. Chodzi tu w szczególności o wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w określonym ustawą terminie, tj. w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1) i przewidziany w art. 87 § 4 p.p.s.a. wymóg dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której nie dokonano w terminie.
Mając na uwadze podane kryteria stwierdzić należy, że poddany ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu spełnia wymienione wyżej warunki formalne. Wskazać bowiem trzeba, że przyczyna uchybienia trwała do 25 marca 2013 r., a wniosek został złożony w dniu 26 marca 2013 r. Ponadto uchybiona czynność została dopełniona wraz z wnioskiem.
Nie jest sporne w sprawie, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego zażalenia przez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego upłynął w dniu 20 marca 2013 r., jako że wezwanie w tym przedmiocie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 13 marca 2013 r. Stosowne pełnomocnictwo zostało natomiast złożone do akt sprawy w dniu 26 marca 2013 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej "W. 1"). Nie ulega zatem wątpliwości, że termin, którego przywrócenia domaga się strona skarżąca, został uchybiony. Uchybienie temu terminowi nastąpiło jednak, w ocenie Sądu, na skutek okoliczności niezależnej od strony skarżącej, co zostało przez nią należycie uprawdopodobnione. Ową okolicznością potwierdzającą brak winy w uchybieniu terminowi, była choroba reprezentującego stronę pełnomocnika, trwająca w okresie od 20 marca 2013 r. do 25 marca 2013 r., podczas której nie mógł on podejmować czynności zawodowych, ze względu na zalecenie lekarskie: "Chory powinien leżeć". Zalecenie to potwierdza załączona do wniosku kserokopia zaświadczenia lekarskiego.
Zaznaczyć należy, że nadanie biegu zażaleniu uzależnione jest od spełnienia przez ten środek odwoławczy nie tylko warunków formalnych, lecz także warunków dopuszczalności, do których należy m.in. jego wniesienie w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 1 p.p.s.a.). Uchybienie temu warunkowi skutkuje bowiem odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2013 r. odrzucające sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 października 2012 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. Postanowienie będące przedmiotem zażalenia doręczono bowiem skarżącej w dniu 13 lutego 2013 r., co oznacza, że siedmiodniowy termin do wniesienia tego środka odwoławczego mijał z upływem dnia 20 lutego 2013 r. Zażalenie zostało natomiast wniesione w dniu 21 lutego 2013 r. (dowód: koperta – k. 58 akt sądowych). W tej sytuacji, Sąd zobligowany był do odrzucenia przedmiotowego zażalenia, jako wniesionego po upływie ustawowego terminu.
Na marginesie wskazać trzeba, że mimo tego, że zażalenie wniesiono po terminie, co Sąd uwzględnia z urzędu, było ono jednocześnie obarczone brakami formalnymi. W zaistniałej sytuacji, zażalenie nie mogło zostać odrzucone bez uprzedniego uzupełnienia braków formalnych przez przedłożenie pełnomocnictwa i o podpis. Wynika to z tego, że na etapie zażalenia wstąpił do sprawy pełnomocnik procesowy, co wiąże się z koniecznością doręczenia pism sądowych temu pełnomocnikowi, o czym stanowi art. 67 § 5 p.p.s.a. i dla wypełnienia dyspozycji tego przepisu, koniecznym było uzupełnienie powyższych braków formalnych.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. Orzeczenie w pkt. II sentencji nastąpiło w oparciu o art. art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.