Uzasadnienie
W sprawie M.W. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniał, że jego źródłem utrzymania jest obecnie świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie brutto 986,98 zł, częściowo zajęte przez komornika sądowego. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego majątku ruchomego i mieszka w 2-pokojowym lokalu mieszkaniowym, który nie jest jego własnością.
Skarżący nie dostarczył do Sądu wszystkich dokumentów wskazanych w wezwaniu doręczonym mu w dniu 30 listopada 2012 r. Z przesłanych dokumentów wynika, że po potrąceniach na podstawie zajęć komornika sądowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wypłaca wnioskodawcy miesięcznie kwotę 596,41 zł.
Z urzędu wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2011r. (sygn. akt I SA/Wr 1358/11) skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art.246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. M.W. wykazał bowiem, że w jego sytuacji rodzinnej i majątkowej nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaką – po potrąceniu z tytułu zajęcia komorniczego – dysponuje skarżący na miesięczne utrzymanie swojego gospodarstwa domowego.
Zaznaczenia wymaga również brak poprawy sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy w porównaniu ze stanem ustalonym w wyżej powołanym postanowieniu referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 1358/11).
W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.