Uzasadnienie
A. W. (dalej: skarżący, podatnik) reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ podatkowy) w sprawie wniosków o zwrot podatku VAT za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 106, dalej: u.p.t.u.) poprzez niedokonanie zwrotów należnego podatku;
- 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) poprzez nieskuteczne przedłużenie terminów zwrotu podatku w wyniku błędnego ich doręczenia, z pominięciem pełnomocnika.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o:
- 1. zobowiązanie organu podatkowego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego - orzeczenia w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres sierpień i wrzesień 2017 r. w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
- 2. zobowiązanie organu podatkowego do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;
- 3. orzeczenie na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r., Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 P.p.s.a., czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;
- 4. wymierzenie organowi podatkowemu grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz przyznanie od organu podatkowego na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;
- 5. zasądzenie od organu podatkowego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego;
- 6. przyśpieszenie rozpoznania sprawy i jej jak najszybsze rozpoznanie.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że skarżący poinformował go, iż [...] r. zostały mu doręczone dwa postanowienia z [...] r. o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień i wrzesień 2017 r. do czasu zakończenia jego weryfikacji do dnia [...] r. W tych okolicznościach skarżący pismem z [...] r. wezwał organ podatkowy do dokonania zwrotu VAT za sierpień i wrzesień 2017 r. Z kolei pismem z [...] r. skarżący złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ podatkowy.
Pełnomocnik skarżącego wskazał także, że w związku z wnioskami o zwrot podatku VAT za sierpień 2017 r. oraz wrzesień 2017 r. toczyły się kontrole celno-skarbowe (obecnie postępowanie podatkowe). Już na etapie kontroli skarżący ustanowił autora skargi jako swojego pełnomocnika do tych spraw. Postanowienia o przedłużeniu terminów zwrotów VAT zostały jednak doręczone bezpośrednio podatnikowi, tj. z pominięciem pełnomocnika. Pełnomocnictwo szczególne obowiązuje w dalszym ciągu. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu (np. Przegląd Podatkowy PP 2017/8/15-19, autor Dariusz Strzelec): "Sprawę podatkową stanowi przewidziana w przepisach prawa możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku, którymi są organ podatkowy i indywidualny podmiot, np. zobowiązanie podatkowe za określony rok. Tak rozumiana sprawa podatkowa staje się przedmiotem określonej procedury - czy to kontroli, czy też postępowania z chwilą wszczęcia takiej procedury z urzędu przez organ podatkowy." (...) "Określone zobowiązanie podatkowe za dany okres rozliczeniowy wyznacza [...] istotę danej sprawy podatkowej, a kwestia określonego trybu (czynności sprawdzające, kontrola podatkowa, postępowanie podatkowe) pozostaje kwestią wtórną w stosunku do konkretyzacji wynikającej z poszczególnych stosunków materialnych (zobowiązanie podatkowe).
Literalne rozumienie [...] przepisu art. 138e O.p. łączy zatem fakt udzielenia pełnomocnictwa z określoną sprawą podatkową, a nie formą proceduralną (kontrola, postępowanie), w której ta sprawa będzie rozpatrywana przez organ."
W ocenie pełnomocnika skarżącego sprawą podatkową jest sprawa rozliczenia podatkowego skarżącego za sierpień i wrzesień 2017 r. związana z dodatkową weryfikacją zwrotu podatku VAT za te okresy, która obecnie jest w procedurze postępowania podatkowego po przekształceniu z kontroli celno-skarbowej. Nie ma przy tym znaczenia, jaką procedurą podatkową objęta jest aktualnie ta sprawa i na jakim jest etapie przed organem podatkowym, tym, czy innym. Dopóki sprawa ta toczy się przed organami podatkowymi, dopóty treść pełnomocnictwa wskazująca na nią jest aktualna.
Natomiast, gdyby skarżący chciał zakomunikować inną od wyrażonej w pełnomocnictwie wolę działania to złożyłby w przedmiotowym zakresie stosowne oświadczenie. Z tych względów organ podatkowy błędnie doręczając postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotów podatku VAT, bezpośrednio podatnikowi, nie przedłużył skutecznie tych terminów, gdyż w ogóle nie zostały one wprowadzone do obrotu prawnego.
Reasumując pełnomocnik skarżącego stwierdził, że nieskuteczne przedłużenie terminu zwrotu podatku powoduje automatycznie konieczność wypłacenia podatku, zgodnie z żądaniem. Organ podatkowy pozostaje więc w bezczynności w sprawach zwrotów podatku VAT za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r.
Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania, którego szczegóły Sąd przedstawi w dalszej części uzasadnienia. Organ podatkowy stwierdził, że nie dokonał zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r., gdyż cały czas była weryfikowana zasadność zwrotu podatku. Najpierw była prowadzona kontrola celno-skarbowa wobec podatnika, która następnie została przekształcona w postępowanie podatkowe. Organ podatkowy wydawał postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r., które doręczał podatnikowi, gdyż nie ustanowił on pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne.
Natomiast w dniu 12 lutego 2019 r. wpłynęły do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. Delegatura w B. 2 pełnomocnictwa szczególne (PPS-1), ale jako organ, do którego jest składane pełnomocnictwo wskazano Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. Zakres pełnomocnictw obejmował: "kontrola celno-skarbowa [...]. Pełna reprezentacja przez organem I i II instancji. VAT 08.2017." oraz "kontrola celno-skarbowa [...]. Pełna reprezentacja przez organem I i II instancji. VAT 09.2017". (k. 56). Zatem złożone pełnomocnictwa szczególne upoważniały do działania w imieniu mocodawcy tylko przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w ramach kontroli celno-skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Jeżeli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Inaczej mówiąc, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18 – wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Celem skargi na bezczynność jest więc doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność, lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej, czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ podatkowy nie dopuścił się tak rozumianej bezczynności, na co wskazuje stan sprawy:
W dniu 1 września 2017 r. wpłynęły do organu podatkowego: deklaracja VAT-7 podatnika za sierpień 2017 r., w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 25 dni w kwocie [...] zł wraz z wnioskiem o przyśpieszenie terminu zwrotu podatku (VAT-ZT), oraz korekta deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r., w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 25 dni w kwocie [...] zł wraz z wnioskiem o przyśpieszenie zwrotu podatku (VAT-ZT) oraz uzasadnieniem przyczyny korekty deklaracji (ORD-ZU). Termin zwrotu przypadał na dzień [...] r.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w dniu [...] r. wszczął kontrolę celno-skarbową wobec podatnika w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r.
W dniu [...] r. organ podatkowy wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej) do czasu zakończenia jego weryfikacji, tj. do dnia [...] r., co ustalił organ podatkowy zwracając się wcześniej do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. Skarżący na dzień wydania postanowienia nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r.
Następnie w dniu 3 października 2017 r. wpłynęła do organu podatkowego deklaracja VAT-7 podatnika za wrzesień 2017 r., w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 25 dni w kwocie [...] zł wraz z wnioskiem o przyśpieszenie terminu zwrotu podatku (VAT-ZT). Termin zwrotu przypadał na dzień [...] r.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wszczął w dniu [...] r. wobec podatnika kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r., która ze względu na zaplanowane czynności kontrolne (czynności sprawdzające u dostawców oraz sprawdzenie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów przez administrację czeską) trwać miała nie krócej niż do [...] r.
Organ podatkowy w dniu [...] r. wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za wrzesień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej) do czasu zakończenia jego weryfikacji, tj. do dnia [...] r.
Skarżący na dzień wydania postanowienia nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi w dniu [...] r.
Pismem z dnia 29 listopada 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował organ podatkowy o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej za sierpień 2017 r. Z kolei organ podatkowy pismem z dnia 30 listopada 2017 r. zwrócił się Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. o podanie przewidywanego terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej wobec podatnika.
W dniu [...] r. wpłynęło do organu podatkowego postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] r. o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej za sierpień 2017 r. do dnia [...] r.
W dniu [...] r. organ podatkowy wydał kolejne postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej) do czasu zakończenia jego weryfikacji, tj. do dnia [...] r. Skarżący na dzień wydania postanowienia nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi w dniu [...] r.
Pismem z dnia 3 stycznia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej za wrzesień 2017 r. do dnia [...] r.
W dniu [...] r. organ podatkowy wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za wrzesień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej) do czasu zakończenia jego weryfikacji, tj. do dnia [...] r. Skarżący na dzień wydania postanowienia nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi w dniu [...] r.
Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej za sierpień 2017 r. do dnia [...] r.
W dniu [...] r. organ podatkowy wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej) do czasu zakończenia jego weryfikacji, tj. do dnia [...] r. Skarżący na dzień wydania postanowienia nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi w dniu [...] r.
Kolejnymi pismami z 23 marca 2018 r., z 23 kwietnia 2018 r., z 2 lipca 2018 r., z 18 lipca 2018 r., z 26 września 2018 r., z 24 października 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował organ podatkowy o kolejnych przedłużeniach terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej za sierpień i wrzesień 2017 r.
W dniu 15 listopada 2018 r. organ podatkowy wydał kolejne postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej) do czasu zakończenia jego weryfikacji, tj. do dnia [...] r. Skarżący na dzień wydania postanowienia nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r.
W dniu [...] r. organ podatkowy wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za wrzesień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej) do czasu zakończenia jego weryfikacji, tj. do dnia [...] r. Skarżący na dzień wydania postanowienia nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi w dniu [...] r.
Pismami z 18 grudnia 2018 r., z 25 marca 2019 r., z 12 kwietnia 2019 r., z 25 czerwca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował o kolejnych przedłużeniach terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej za sierpień i wrzesień 2017 r.
Pismami z dnia 23 sierpnia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przesłał do organu podatkowego wyniki kontroli celno-skarbowej z dnia [...] r. za miesiąc sierpień 2017 r. oraz za miesiąc wrzesień 2017 r.
W wyniku kontroli nr [...] z dnia [...] r. za sierpień 2017 r. stwierdzono m.in., że podatnik nie dokonał rzeczywistego zakupu towaru (kawy) z firmy A. W związku z czym zawyżył wartość podatku naliczonego do odliczenia od podatku należnego z tytułu zakupu towarów o kwotę A zł. Ponadto zakwestionowano sprzedaż towaru zakupionego od A, jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów dla podmiotu B [...], [...] O., [...] na kwotę [...] zł. Z kolei w wyniku kontroli nr [...] z dnia [...] r. za wrzesień 2017 r. stwierdzono m.in., że podatnik nie dokonał rzeczywistego zakupu towaru (kawy) z firmy A. W związku z czym, zawyżył podatek naliczony podlegający odliczeniu od podatku należnego o kwotę [...] zł. Ponadto zakwestionowano sprzedaż towaru zakupionego od A dla podmiotu B [...], [...] O., [...] na kwotę [...] zł.
Następnie w dniu 30 sierpnia 2019 r. organ podatkowy wystosował pismo do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego o udzielenie odpowiedzi, czy zwroty wynikające z rozliczeń przedstawionych w przesłanych wynikach kontroli tzn. za sierpień 2017 r. – [...] zł, za wrzesień 2017 r. - [...] zł nie budzą żadnych wątpliwości, a co za tym idzie można dokonać częściowych zwrotów za te okresy rozliczeniowe, bez konieczności oczekiwania na zakończenie prowadzonych postępowań.
Pismem z dnia 5 września 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował, iż ze względu na brak "korekt pokontrolnych" za sierpień i wrzesień 2017 r. wydane zostanie postanowienie o przekształceniu kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe, oraz jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego nie zostaną uzyskane inne materiały dowodowe (poza zgromadzonymi w trakcie prowadzonej kontroli celno-skarbowej), to w decyzji kończącej to postępowanie rozliczenie podatku wykazane w przedmiotowym wyniku kontroli nie powinno ulec zmianie.
Następnie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. pismami z dnia 5 grudnia 2019 r. poinformował, iż w dniu 2 grudnia 2019 r. postanowieniem z dnia [...] r. przekształcił kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 sierpnia 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. w postępowanie podatkowe o nr [...] oraz w dniu 29 listopada 2019 r. postanowieniem z dnia [...] r. przekształcił kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 września 2017 r. do 30 września 2017 r. w postępowanie podatkowe o nr [...].
Organ podatkowy w dniu [...] r. wydał postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej) oraz za wrzesień 2017 r. w kwocie [...] zł (zadeklarowanej), do czasu zakończenia jego weryfikacji, tj. do dnia [...] r. Skarżący na dzień wydania postanowienia nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a także nie zostało ustanowione pełnomocnictwo ogólne. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi w dniu [...] r.
W dniu [...] r. organ podatkowy dokonał zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika wraz z należnymi odsetkami za sierpień 2017 r. w kwocie [...] zł (odsetki [...] zł) oraz za wrzesień [...]zł (odsetki [...] zł).
Pismami z dnia 10 stycznia 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował o kolejnych przedłużeniach terminu zakończenia postępowań podatkowych za sierpień i wrzesień 2017 r.
W dniu 31 stycznia 2020 wpłynęło do organu podatkowego wezwanie z dnia [...] r. podpisane przez radcę prawnego (autora skargi), w którym w imieniu podatnika, w oparciu o udzielone mu pełnomocnictwa do spraw podatkowych prowadzonych obecnie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., a dotyczących rozliczenia podatkowego podatnika za okres sierpień i wrzesień 2017 r., wezwał organ podatkowy do natychmiastowego, nieprzekraczającego 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, zwrotu podatnikowi bezpodstawnie przetrzymywanego zwrotu podatku VAT za sierpień i wrzesień 2017 r. wraz z odsetkami na rachunek bankowy podatnika wskazany do zwrotów tych należności, z uwagi na upływ terminu zwrotu podatku VAT oraz nieskuteczne przedłużenie tego terminu.
Organ podatkowy uznając, że skarżący nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed tym organem w ramach pełnomocnictwa szczególnego, a nie zostało także ustanowione pełnomocnictwo ogólne, w dniu [...] r. wezwał radcę prawnego do usunięcia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, braków w postaci dostarczenia pełnomocnictwa do reprezentowania podatnika w sprawie. W wezwaniu pouczono, iż niezastosowanie się do przedmiotowego wezwania w oznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało doręczone w dniu [...] r., termin 7 dni upłynął w dniu [...] r. W związku z nieusunięciem w wyznaczonym terminie braków w dniu [...] r. organ podatkowy wydał postanowienie o pozostawieniu wezwania z dnia [...] r. do zwrotu podatku VAT za sierpień i wrzesień 2017 r. bez rozpatrzenia. Postanowienie zostało doręczone w dniu [...] r.
Pismem z dnia z dnia 4 marca 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował organ podatkowy o kolejnym przedłużeniu terminu zakończenia postępowania podatkowego za wrzesień 2017 r. do dnia 29 maja 2020 r.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wdał w dniu [...] r. decyzję nr [...], określającą za sierpień 2017 r. kwotę różnicy, o której mowa w art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w wysokości [...] zł, stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, do zwrotu na rachunek bankowy.
Z kolei w dniu 14 kwietnia 2020 r. wpłynęło do organu podatkowego ponaglenie z dnia [...] r. na niezałatwienie w terminie wniosku o zwrot VAT, podpisane przez radcę prawnego, które organ podatkowy przesłał zgodnie z właściwością rzeczową do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.
Analizując stan sprawy Sąd stwierdził, że organ podatkowy nie dopuścił się bezczynności. Organ podatkowy podejmował czynności, o czym świadczy przedstawiony powyżej stan sprawy. Co więcej te czynności były uzasadnione w okolicznościach niniejszej sprawy. Organ podatkowy cały czas wydawał postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r., a następnie dokonał częściowych zwrotów podatku wywiązując się ze swojego obowiązku. Trzeba jednak podkreślić, że najpierw trwała kontrola celno-skarbowa wobec podatnika, która następnie została przekształcona w postępowanie podatkowe. Cały czas była zatem weryfikowana zasadność zwrotu podatku VAT.
Natomiast pełnomocnik skarżącego bezczynności organu podatkowego upatruje w tym, że postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r. nie były doręczane jemu tylko podatnikowi, a skoro tak, to nie weszły one do obrotu prawnego i nie mogły wywołać żadnych skutków prawnych. Rzecz jednak w tym, że pełnomocnik skarżącego nie był jego pełnomocnikiem w postępowaniu przed organem podatkowym, tylko przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. W dniu 12 lutego 2019 r. wpłynęły do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. Delegatura w B. 2 pełnomocnictwa szczególne (PPS-1). Jako organ, do którego jest składane pełnomocnictwo wskazano Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. Zakres pełnomocnictw obejmował: "kontrola celno-skarbowa [...]. Pełna reprezentacja przez organem I i II instancji. VAT 08.2017." oraz "kontrola celno-skarbowa [...]. Pełna reprezentacja przez organem I i II instancji. VAT 09.2017". (k. 56).
W tym miejscu Sąd wskazuje na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., dalej: O.p.), regulujące kwestie pełnomocnictw.
I tak w myśl art. 138a § 1 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń (art. 138a § 2 O.p.).
Zgodnie z art. 138d § 1 O.p. pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych.
Nie ma wątpliwości, że skarżący nie udzielił pełnomocnictwa ogólnego radcy prawnemu. W myśl bowiem art. 138d § 3 O.p. pełnomocnictwo ogólne oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu zgłasza mocodawca, wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego, według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 1, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających złożenie pełnomocnictwa ogólnego, jego zmianę, odwołanie lub wypowiedzenie, w formie dokumentu elektronicznego, pełnomocnictwo składa się w formie pisemnej według wzoru, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Zgodnie z art. 138d § 5 O.p. adwokat, radca prawny oraz doradca podatkowy mogą sami zgłaszać udzielenie im pełnomocnictwa ogólnego oraz zawiadamiać o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu, ze wskazaniem daty zwolnienia z obowiązku reprezentacji.
Z kolei w myśl art. 138e § 1 i 2 O.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Pełnomocnictwo może być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu.
W myśl art. 138e § 3 O.p. pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis.
Dopiero od momentu złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w postępowaniu. Złożenie pełnomocnictwa jest wyrazem woli występowania w danym postępowaniu. Zgłoszenie pełnomocnictwa musi być konkretne i wskazywać, że dotyczy określonego postępowania, a celem jego złożenia jest reprezentowanie podatnika w tym właśnie postępowaniu.
Obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi istnieje dopiero od momentu doręczenia organowi dokumentu pełnomocnictwa, przy czym w piśmiennictwie akcentuje się, że doręczenie dokumentu pełnomocnictwa musi nastąpić do akt określonego (konkretnego) postępowania.
Sąd jeszcze raz podkreśla, że osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt tej konkretnej sprawy pełnomocnictwo. Organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do zastąpienia pełnomocnika w realizacji obowiązku wynikającego z tego przepisu, ponieważ jest to ewidentnie obowiązek pełnomocnika. Dokument pełnomocnictwa powinien trafić do akt rozpatrywanej sprawy jako wyraz woli strony działania w tej konkretnej sprawie za pośrednictwem pełnomocnika i dowód umocowania konkretnej osoby jako właśnie pełnomocnika (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 429/10; z 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 42/09; z 17 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1802/08; z 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1161/08; z 18 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1843/07; z 8 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 690/08; z 12 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 519/08; z 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FSK 131/09; z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 128/08).
Natomiast złożone przez radcę prawnego pełnomocnictwa były szczególne, ale upoważniające go do działania w imieniu mocodawcy tylko przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w ramach kontroli celno-skarbowej. Nie można więc utożsamiać ze sobą dwóch odrębnie wskazanych w art. 13 § 1 pkt 1 O.p. organów podatkowych, jakimi są naczelnik urzędu skarbowego oraz naczelnik urzędu celno-skarbowego. Zatem postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za sierpień 2017 r. i za wrzesień 2017 r. zostały skutecznie doręczone podatnikowi, w konsekwencji zostały wprowadzone do obrotu prawnego i wywołują skutki prawne. Tym samym organ podatkowy nie dopuścił się bezczynności.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 87 ust. 2 u.p.t.u., nie może on być skuteczny w sprawie zainicjonowanej skargą na bezczynność, gdyż przepis ten dotyczy przedłużeniu terminu do zwrotu podatku VAT.
Niezrozumiały dla Sądu jest zarzut naruszenia art. 145 § 2 P.p.s.a. zważywszy na treść przepisu.
Reasumując, w tych okolicznościach sprawy nie było żadnych podstaw do uwzględnienia skargi i zastosowania art. 149 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.