Uzasadnienie
TF S.A., zwane dalej skarżącym, TF lub Spółką, w dniu 19 marca 2008 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., jednym pismem procesowym, skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej podając tylko, że organ ten postanowieniami z dnia [...] stycznia 2006 r. wszczął postępowania, w ramach których do dnia wniesienia skargi nie zostały wydane decyzje, pomimo upływu ustawowego terminu. Według skarżącego "Oznacza to, że Dyrektor Izby Skarbowej jest bezczynny".
Dyrektor Izby Skarbowej przekazał skargę z aktami oraz udzielił odpowiedzi na skargę, w której wnosił o oddalenie skargi i przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania.
Jak wynika z akt sprawy oraz z treści odpowiedzi na skargę, TF w piśmie z dnia [...] grudnia 2005 r. złożyło wniosek o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2000 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995 r. Wymieniony wniosek obejmował m.in. decyzję dotyczącą VAT za grudzień 1995 r. i bezczynności organu w postępowaniu w tym zakresie dotyczy niniejsza sprawa.
W swoim wniosku o wznowienie postępowania jako podstawę tego wznowienia Spółka wskazała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na nowe dowody w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2000 r., [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 1995 r.
Pismem z dnia 4 stycznia 2006 r. organ wystąpił do WSA w Poznaniu o udostępnienie mu akt administracyjnych przekazanych temu Sądowi w związku z zaskarżeniem decyzji podatkowych w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995 r.
Wobec otrzymania negatywnej odpowiedzi z WSA w Poznaniu, pismem z dnia [...] lutego 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej zawiadomił Spółkę, iż wznowione postępowanie nie zostanie zakończone w terminie określonym w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Jako przyczynę niedotrzymania terminu podał brak akt administracyjnych sprawy, zalegających w WSA w Poznaniu (sygn. akt I SA/Po 1835-1840/04). Nowy termin załatwienia sprawy organ określił następująco: "w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez tut. organ akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu".
Zwrot akt administracyjnych Dyrektorowi Izby Skarbowej nastąpił przy piśmie WSA w Poznaniu z dnia 12 lutego 2008 r. (sygn. akt I SA/Po 1101/07, I SA/Po 1660-1664/07). Izba Skarbowa otrzymała te akta w dniu 14 lutego 2008 r.
Zawiadomieniem z dnia 17 marca 2008 r. organ określił kolejny termin zakończenia postępowania – do dnia [...] kwietnia 2008 r., podając jako przyczynę niedotrzymania terminu "konieczność dalszej analizy przedmiotowych spraw, w tym w związku z wnioskiem Podatnika z dnia [...] lutego 2008 r. " (wniosek dotyczący połączenia przedmiotowego postępowania – wznowionego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r., z postępowaniem dotyczącym tej samej decyzji podatkowej – wznowionym postanowieniem z dnia 26 listopada 2007 r.).
Z akt przekazanych przez Dyrektora Izby Skarbowej wynika ponadto, że po rozpatrzeniu ponaglenia TF z dnia 7 kwietnia 2008 r. Minister Finansów wydał w dniu [...] maja 2008 r. postanowienie nr [...], uznając owo ponaglenie za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę do sądu administracyjnego wnosi się pod określonymi warunkami. Regulują je przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) i Sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada spełnienie tych przesłanek.
W wyżej powołanej ustawie zostały przewidziane formalnoprawne warunki dopuszczalności skargi, do których należy m.in. wyczerpanie środków zaskarżenia. W myśl art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.).
W przypadku skargi na bezczynność środkami zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. są zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwanej Ordynacja podatkowa). Postępowanie podatkowe jest prowadzone przez właściwe organy na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, tak więc i w niniejszej sprawie przed wniesieniem skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej jako organu podatkowego prowadzącego postępowanie wznowieniowe, należało wyczerpać środki zaskarżenia, to jest złożyć ponaglenie na podstawie art.141 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten określa, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia. Środek powyższy w doktrynie i judykaturze jest traktowany jako szczególnego rodzaju środek zaskarżenia, skoro jego konsekwencją jest konieczność zajęcia przez organ wyższego stopnia, w formie prawem przewidzianej, stanowiska w kwestii zasadności zarzutu bezczynności.
W świetle art. 52 § 1 P.p.s.a. nie budzi też wątpliwości, iż owo wyczerpanie środka zaskarżenia musi mieć cechę uprzedniości, co oznacza, iż ponaglenie nie tylko musi być złożone, ale i rozpatrzone przed wniesieniem skargi na bezczynność. W rozpoznawanej sprawie ma to o tyle znaczenie, że tryb ponaglenia został zrealizowany, niemniej nastąpiło to w dniu 8 maja 2008 r., natomiast skarga na bezczynność została wniesiona 19 marca 2008 r. W tej sytuacji wniesienie skargi było przedwczesne, a w konsekwencji przyjąć należało, iż nastąpiło bez wyczerpania środków zaskarżenia.
Za taki środek zaskarżenia nie można też uznać pisma TF z dnia [...] stycznia 2008 r., na które wskazał przedstawiciel skarżącego na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. Treść tego pisma, skierowanego bezpośrednio do Dyrektora Izby Skarbowej, nie zawierała bowiem żadnego wskazania co do konkretnych postępowań administracyjnych, a autor skoncentrował się przede wszystkim na wykazywaniu nieprawidłowości działania pracowników organów podatkowych "przez niedopełnienie obowiązków służbowych" i działanie na szkodę strony oraz Skarbu Państwa, w szczególności przez niedokonanie zwrotu "wielomilionowej nadpłaty" w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2007 r. (sygn. akt SK 63/06).
Ponadto należy mieć na względzie, że omawiane pismo nie mając charakteru ponaglenia, nie było też rozpatrywane w przepisanym trybie przez organ wyższego stopnia, zatem i w tym przypadku nie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a.
W tych okolicznościach skargę należało uznać za niedopuszczalną z powodu uprzedniego niewyczerpania środków zaskarżenia i w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucić ją, co Sąd orzekł w sentencji.
(-) Anna Juszczyk-Wiśniewska (-) Krystyna Skowrońska-Pastuszko (-) Jacek Jaśkiewicz