Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Sz 3/14 oddalił skargę C. T. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata.
W dniu 8 czerwca 2016 r. doręczono ustanowionemu w sprawie na zasadzie prawa pomocy pełnomocnikowi skarżącego odpis wyroku tutejszego Sądu z dnia 9 września 2015 r. wraz z uzasadnieniem (k. 227). Pełnomocnik z urzędu – adwokat G. K. w dniu 10 czerwca 2016 r. nadesłała opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Powyższa opinia została przesłana skarżącemu przez pełnomocnika w dniu 22 lipca 2016 r. (k. 246).
W dniu 1 sierpnia 2016 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu pismo zatytułowane "Zażalenie – Na doręczenie obywatelowi chcącemu skarżyć na podstawie uprawnień stwierdzonych przez Konstytucję Rzeczypospolitej – śmiecia sporządzonego przez podstawioną adwokatkę o stosowanym tak zwanym nazewnictwie "opinii", nie mającym podstaw prawnych i nie ujętym w żadnych przepisach".
W treści pisma domagał się wyznaczenia innego pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej oraz niewypłacanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za sporządzoną opinię.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Z powyższego wynika, że środek prawny w postaci zażalenia przysługuje stronie jedynie na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, a ponadto zażalenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, kiedy ustawa wyraźnie stanowi o możliwości jego wniesienia.
W przedmiotowej sprawie z treści "Zażalenia" wynika, że skarżący nie zgadza się ze sporządzoną przez pełnomocnika opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przedmiotowa opinia nie podlega jednakże ocenie sądu pod względem merytorycznym, jak również nie podlega ona kontroli instancyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powołana ustawa nie przewiduje żadnego środka zaskarżenia od takiej opinii – w szczególności w art. 194 p.p.s.a. nie został przewidziany środek zaskarżenia od takiej opinii – co skutkuje niedopuszczalnością zażalenia złożonego przez skarżącego w dniu 1 sierpnia 2016 r.
Za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt I OZ 732/12, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) warto powtórzyć, iż żadna ustawa, w tym Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewiduje natomiast środka zaskarżenia od opinii ustanowionego z urzędu pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy "zażalenie" na sporządzoną przez ustanowionego w ramach wykonania prawa pomocy adwokata z urzędu opinię podlegało na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Jednocześnie Sąd zauważa, że adwokat ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy ma prawo odmówić wniesienia środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna, czy też szerzej – odmówić podjęcia określonej czynności procesowej, jeżeli uzna, że jest ona z oczywistych względów bezzasadna. Odmowa sporządzenia środka odwoławczego jest czynnością z zakresu pomocy prawnej, co wyjaśnił już Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 2000 r. sygn. akt III CZP 14/00 (OSNC 2001/2/21). Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika z mocodawcą nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W tych kwestiach właściwa jest korporacja prawnicza (por. postanowienia NSA z dnia: 26 lipca 2013 r. sygn. akt I OZ 595/13; 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 981/12; 26 września 2013 r. sygn. akt I OZ 712/12, przywołane w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OZ 1198/13 – orzeczenia dostępne jw.).
Zatem wszelkie uwagi dotyczące wykonywania prawa pomocy przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w tym wniosek w zakresie zmiany pełnomocnika, strona winna kierować do Okręgowej Rady Adwokackiej w S. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji.