Uzasadnienie
Pismem z 15 lutego 2022 r. E. H., zastępowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...], ozn. hip. [...], dz. [...].
Skarżąca wniosła o wyznaczenie Prezydentowi m.st. Warszawy terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie, zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Stąd badając, czy wskazana zasada została naruszona, sąd administracyjny analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują strony. Jeżeli dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" między tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienie NSA z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 387/11 oraz postanowienie NSA z 28 lipca 2017 r. sygn. akt I OZ 1133/17).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 171/16, po rozpoznaniu skargi W. H., w miejsce którego wstąpili W. H., Y. E. i A. H., zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z 27 czerwca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w rejonie ulic [...], [...] i [...], hip. [...], dz. [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 10 grudnia 2016 r.
Z treści powołanego wyroku wynika, że przedmiotem kontroli Sądu była bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w rozpoznaniu wniosku z 27 czerwca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w rejonie ulic [...], [...] i [...], hip. [...], dz. [...]. Z uzasadnienia wyroku wynika, że chodzi o wniosek z 27 czerwca 2012 r. złożony przez W. H. Z analizy powyższego wyroku i jego uzasadnienia, akt administracyjnych sprawy oraz treści przedmiotowej skargi wynika, że przedmiotem złożonej w niniejszej sprawie skargi E. H. z 15 lutego 2022 r. jest bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania powyższego wniosku W. H. z 27 czerwca 2012 r., uzupełnionego pismem z 31 października 2012 r.
Zatem przedmiot obu spraw jest tożsamy.
Ponadto stwierdzić należy, że zarówno w sprawie I SAB/Wa 176/16, jak i w obecnie rozpoznawanej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa, gdyż podmiotem praw i obowiązków był organ – Prezydent m.st. Warszawy oraz obok W. H., Y. E. i A. H., które wstąpiły w miejsce zmarłego W. H. również pozostałe strony postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem W. H. z 27 czerwca 2012 r., uzupełnionego pismem z 31 października 2012 r.
Zgodnie bowiem z treścią art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku W. H. z 27 czerwca 2012 r., uzupełnionego pismem z 31 października 2012 r., wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność S. H. Z akt sprawy wynika również, że po zmarłej w dniu [...] kwietnia 1971 r. S. H. spadek z mocy ustawy nabyły dzieci: syn W. H. i syn S. H. – każdy z nich w 1/2 części spadku.
Natomiast spadek po zmarłym w dniu [...] listopada 1998 r. S. H. nabyły na podstawie ustawy: żona W. M. H. i córka E. H. po 1/2 części spadku każde z nich. Zaś spadek po zmarłej w dniu [...] stycznia 2008 r. W. H. nabyła na podstawie ustawy córka E. H. w całości.
Z kolei, co wynika z uzasadnienia ww. wyroku z 13 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 171/16, następcami prawnymi zmarłego w dniu [...] listopada 2015 r. W. H. są: W. H., Y. E. i A. H. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wszystkie wymienione osoby są stronami postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Ponadto, z akt sprawy wynika, że pismem z 28 sierpnia 2017 r. skarżąca E. H., obok W. H., Y. E. i A. H., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie ww. wyroku z 13 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 171/16. Przy czym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 28 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1678/17, odrzucił skargę E. H. z uwagi na brak wezwania organu przed wniesieniem skargi do wykonania wyroku z 13 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 171/16.
Stwierdzić należy, że skoro E. H. jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w rejonie ulic [...], [...] i [...], hip. [...], dz. [...], wszczętego na podstawie wniosku W. H. z 27 czerwca 2012 r., uzupełnionego pismem z 31 października 2012 r., to wyrok z 13 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 171/16, niewątpliwie dotyczył również jej praw i obowiązków, mimo tego, że nie brała ona udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym tym wyrokiem.
Z powyższego wynika, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest tożsama zarówno pod względem podmiotowym (rozumiana jako tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków), jak i przedmiotowym (rozumiana jako tożsamość treści praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej), ze skargą rozpoznaną powyższym prawomocnym wyrokiem z 13 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 171/16. Sprawa taka została już prawomocnie osądzona.
Zauważyć należy, że przyznanie każdej stronie postępowania administracyjnego (przy wielości stron) możliwości składania do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, czy też na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w różnych terminach – prowadziłoby do sytuacji, w której w tej samej sprawie administracyjnej zapadałyby kolejne wyroki zobowiązujące organ do rozpatrzenia tego samego wniosku wszczynającego postępowanie administracyjnej w odmiennych terminach procesowych.
Aby zapobiec takiej sytuacji ustawodawca przewidział instytucję skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego określoną w art. 154 p.p.s.a. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Podkreślenia wymaga, że to właśnie w tym postępowaniu Sąd ocenia, czy po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwił sprawę, czy też wciąż pozostaje bezczynny lub w dalszym ciągu przewlekle prowadzi sprawę. Jednocześnie Sąd uwzględniając skargę w tym przedmiocie ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 października 2018 r., sygn. akt I OZ 965/18, stwierdził, że w przypadku wydania prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, w tej samej sprawie nie jest dopuszczalne kierowanie kolejnych skarg na bezczynność bądź przewlekłość; opieszałość organu podlega natomiast skardze w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie wyroku sądu.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., postanowił sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.