Uzasadnienie
T. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. podając, że wnioskiem z 28 stycznia 2005 r. zwróciła się do tego organu o udostępnienie decyzji Naczelnika W. z dnia [...] marca 1983 r. nr [...] zezwalającej na podział działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu [...], stanowiącej część ulicy [...]. Skarżąca wskazała też, że złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na bezczynność Prezydenta W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] zobowiązało Prezydenta do rozpoznania wniosku w terminie do 8 maja 2009 r.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej odrzucenie i wyjaśnił m.in., że nie odnaleziono akt sprawy zakończonej decyzją z [...] marca 1983 r. i w związku z tym organ przystąpił do ich odtworzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lutego 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 115/09 odrzucił skargę T. K. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postępowanie z wniosku skarżącej o udostępnienie decyzji z [...] marca 1983 r. powinno zakończyć się udostępnieniem tej decyzji, o ile organ stwierdzi, że skarżąca jest uprawniona do domagania się tej czynności. Postępowanie w przedmiocie udostępnienia dokumentu (będącą czynnością materialno-techniczną) mieści się w zakresie innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynności objętych pkt 4, a bezczynność na niewykonanie tych czynności podlega kognicji sądu administracyjnego stosownie do pkt 8 tego przepisu. Postępowanie w takich sprawach nie ma charakteru postępowania administracyjnego ogólnego i nie kończy się rozstrzygnięciem sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej.
Dlatego na bezczynność w przedmiocie udostępnienia decyzji nie przysługuje zażalenie w rozumienie art. 37 k.p.a. Stosownie do art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargę, skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu właściwego do organu do usunięcia naruszenia prawa. Fakt wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienia z [...] kwietnia 2009 r. pozostaje poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu. Pouczenie zamieszczone w tym postanowieniu nie kreuje żadnego uprawnienia do złożenia skargi z pominięciem trybu określonego w art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro organ nie podejmuje czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia decyzji, to pozostaje on w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W takim przypadku złożeni skargi powinno być poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Jednakże warunkiem merytorycznego rozpoznania niniejszej skargi, odmiennie niż w przypadku bezczynności w wydaniu decyzji, jest zachowanie terminu do wniesienia skargi określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Skarżąca wniosła skargę 12 maja 2009 r. a z przedłożonej na rozprawie kserokopii wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynika, że wpłynęło ono do Prezydenta W. w dniu 25 września 2007 r.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej T. K. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 794/10 uchyli postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2010 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd wskazał, że należy podzielić pogląd, iż niekiedy wyczerpanie środków zaskarżenia w sprawie ze skargi na bezczynność może mieć miejsce zarówno poprzez wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jak i w drodze wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 p.p.s.a.). Ma to miejsce w przypadkach, gdy rozstrzygnięcie sprawy może nastąpić w różnej prawnej formie działania administracji, co jest uzależnione od sposobu jej rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 27 maja 2004 r. sygn. SAB/Op 1 /04 (ONSAiWSA 2005/2/33) stwierdzając, że w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie czynności materialno-technicznej, wyczerpanie środków zaskarżenia może mieć miejsce zarówno poprzez złożenie zażalenia jak i przez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Stanowisko to została zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2007 r. sygn. akt II FSK 1152/06 i z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. II OSK 230/09.
Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że wniesienie zażalenia przez skarżącą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie kreuje po jej stronie żadnego uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego z pominięciem trybu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. NSA w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. I OSK 685/10 podniósł, że przepisy art. 52 § 3 i 4 p.p.a.a. odnoszą się wyłącznie do skarg na akty organów administracji, a nie do skarg na bezczynność, bowiem żaden przepis nie nakłada n stronę obowiązku wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa w przypadku skargi na bezczynność.
Sąd pominął okoliczność, że skarżącej przysługiwały dwa alternatywne sposoby wyczerpania środków odwoławczych w przypadku bezczynności organu. Skoro skarżąca wniosła zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zażalenie to merytorycznie rozpatrzył, po czym zgodnie z pouczeniem wniosła skargę do sądu administracyjnego, to należy uznać że wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia. Niezasadnie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę uznając błędnie, że nie została spełniona jedna z przesłanek jej dopuszczalności – wyczerpanie środków zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga została oceniona jako zasadna.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnosząc powyższy przepis do rozpoznawanej skargi należy przede wszystkim zauważyć, że w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2010 r. zawarta została ocena prawna, według której w przypadku skargi na bezczynność w sprawie na bezczynność organu w razie niewykonania przez niego żądanej przez stronę czynności materialno-technicznej, strona ma dwa środki prawne, które umożliwią jej zaskarżenie tej bezczynności do sądu administracyjnego z żądaniem zobowiązania organu do podjęcia takiej czynności. Może to być zażalenie złożone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 52.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jej wniosku z 28 stycznia 2005 r. o udostępnienie decyzji Naczelnika W. z dnia [...] marca 1983 r. SKO postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania tego wniosku w terminie do dnia 8 maja 2009 r. Tym samym został wyczerpany tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. i wobec niezałatwienia sprawy w terminie określonym w powołanym postanowieniu, skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.