Uzasadnienie
Pismem z [...] lipca 2015 r. B. N., S. T., J. N., K. M., A. R. i A. R., reprezentowani przez adwokata B. W., złożyli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. G. [...], hip. nr [...]-P.
W skardze zarzucili organowi naruszenie art. 35 i 36 k.p.a., wskazując, że organ nie dochował terminów wskazanych w k.p.a., jak również terminu wyznaczonego postanowieniem Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], zapadłego na skutek zażalenia skarżących. Wobec powyższego wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania ich wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Powołana skarga na bezczynność została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. (data wpływu do organu [...] lipca 2014 r.) B. N., S. T., J. N., K. M., A. R. i A.R., reprezentowani przez adwokata B. W., wystąpili do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. G. [...], hip. nr [...]-P. na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżący wystąpili z ponagleniem do organu o rozpoznanie ich wniosku z dnia [...] lipca 2014 r.
Następnie pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżący na podstawie art. 37 k.p.a. wystąpili do Wojewody M. z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]w rozpoznaniu ich wniosku z dnia [...] lipca 2014 r.
Pismami z dnia [...] listopada 2014 r. Prezydent zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru [...] oraz Archiwum Państwowego w W. o nadesłanie dokumentów dotyczących ww. nieruchomości. Odpowiedzi na powyższe wezwania organ otrzymał odpowiednio w dniu [...] i [...] grudnia 2014 r.
Pismami z dnia [...] stycznia 2015 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego [...], Sądu Rejonowego dla W.-M. XV Wydziału Ksiąg Wieczystych o nadesłanie dokumentów dotyczących ww. nieruchomości. Pismem z tej samej daty organ zwrócił się do skarżących o nadesłanie dokumentów ww. nieruchomości oraz postanowień spadkowych po przedwojennych właścicielach ww. nieruchomości. Odpowiedź z Archiwum [...] organ otrzymał przy piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r., a z Sądu Rejonowego dla W.-M. XV Wydziału Ksiąg Wieczystych w dniu [...] lutego 2015 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], Wojewoda M. uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia ww. postanowienia.
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący nadesłali postanowienia spadkowe po przedwojennych właścicielach nieruchomości oraz zmodyfikowali wniosek z dnia 18 lipca 2014 r., wskazując konkretne działki, za które domagają się odszkodowania.
Pismem z [...] lipca 2015 r. B. N., S. T., J. N., K. M., A.R. i A. R. złożyli wspomnianą powyżej skargę.
W odpowiedzi na nią organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że skarżący pismem z dnia [...] lutego 2015 r. zmodyfikowali swój pierwotny wniosek z dnia [...] lipca 2014 r. i w związku z tym zostali wezwani do jego uzupełnienia poprzez podanie powierzchni nieruchomości oraz przedłożenie zaświadczenia hipotecznego lub aktu notarialnego potwierdzającego, kto był właścicielem nieruchomości w przeddzień wejścia w życie dekretu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu albo dokonania czynności w określonym terminie oraz zobowiązaniu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "Kpa") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga B.N., S.T., J. N., K. M., A. R. i A. R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie.
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Wniosek wpłynął do organu w dniu 21 lipca 2014 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Tymczasem pomimo upływu ponad półtora roku od złożenia przez skarżących opisanego wniosku, Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku odszkodowawczego w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin trzymiesięczny dla załatwienia wniosku odszkodowawczego jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego.
Jednocześnie, Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność organu – aczkolwiek naganna - nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Orzekając o powyższym Sąd wziął pod uwagę datę złożenia wniosku skarżących wszczynającego przedmiotowe postępowanie ([...] lipca 2014 r.) oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości w. Ponadto, z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ podejmował czynności zmierzające do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, choć nie informował skarżących o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do czego był zobligowany mocą art. 36 § 1 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 3 sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.