Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia [...] lipca 1950 r. (Monitor Polski [...]) Minister Budownictwa ustanowił przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem pn. P. w P. – J. M. i T. Z. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia wystąpili następcy prawni byłych wspólników P. [...] Sp. z o.o – N. M., I. M. i M. M. oraz W. Z.. W toku postępowania nadzorczego w miejsce W. Z. wstąpili jego następcy prawni – M. Z., M. B. i D. L..
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury umorzył postępowanie wszczęte ww. wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia z dniu [...] lipca 1950r.
Pismem z dnia 7 września 2013 r. W. M., I. M., M. M., D. L., M. B. oraz M. Z., złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r.
W dniu 19 lutego 2014 r. skarżący wystąpili do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Wobec braku wydania rozstrzygnięcia, pismem z dnia 7 maja 2014 r. M. B., D. L. i M. Z., reprezentowane przez radcę prawnego P. B. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie rozpatrzenia ww wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., domagając się m. in. wymierzenia organowi grzywny oraz orzeczenia przez sąd, że doszło w sprawie do rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowania w danej sprawie zostało wszczęte ponad 20 lat temu, gdyż tuż wtedy wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności przejęcia przez Skarg Państwa swojej nieruchomości niezgodnie z prawem i bez żadnego odszkodowania. Od dnia zaś złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. minęło ponad 7 miesięcy, co znacznie przekracza termin określony w art. 35 Kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Minister Infrastruktury i Rozwoju przedstawił szczegółowo przebieg sprawy, wskazując jednocześnie, że nie pozostaje w bezczynności albowiem w dniu [...] maja 2014 r. wydał decyzje nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. Organ wskazał również, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie opóźniło się ze względu na zmiany organizacyjne w urzędzie - połączenie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z Ministerstwem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a także ze względu na trudną sytuację kadrową w Wydziale Rewindykacji Mienia, w którym obecnie pracuje trzech referentów, prowadzących ponad 400 spraw rewindykacyjnych
Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżących wskazał, że z uwagi na wydanie przez organ decyzji z dnia [...] maja 2014 r. skarga na bezczynność jest bezprzedmiotowa i on podtrzymuje skargę wniesioną również w przedmiocie przewlekłości postepowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ wydał decyzję dopiero po 8 miesiącach od dnia złożenia wniosku. Ponadto pełnomocnik skarżących zażądał wymierzenia organowi grzywny "za naruszenie wszelkich standardów i prowadzenie sprawy przez 23 lata i umorzenie jej po okresie 20 lat".
W kolejnym piśmie z dnia 9 października strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze oraz piśmie z dnia 10 lipca 2014r. Dodatkowo w piśmie tym strona przedstawiła argumentację na poparcie jej wniosku o konieczności stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 29 grudnia 2010 r. umarzającej postępowanie dot. ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. P. [...] sp. z o.o. w P. Skarżący podkreślili, że dopiero po złożeniu zażalenia przez stronę, organ pismem z dnia 17 marca 2014 r. poinformował o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm – powoływana dalej jako "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ppsa.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności, czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe.
Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie.
Jak wynika z akt sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] maja 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...].
Zdaniem Sądu, wydanie przez Ministra ww. decyzji z dnia [...] maja 2014 r., wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłość organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżących z dnia 7 września 2013 r. Oczywiste jest bowiem, że organ załatwił sprawę, co oznacza brak przewlekłość. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 3 sentencji wyroku).
W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Analizując zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju choć naganne, nie nosi jednak cechy rażącego naruszenia prawa. Sąd zauważa, że realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ, czy też zmiany organizacyjne i strukturalne, które w ówczesnym okresie następowały w obrębie całego Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju - na co wskazywał organ, czyniły praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W tym miejscu podkreślić należy również, że nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się już ponad 20 lat, co miałoby skutkować konieczność stwierdzenia przez Sąd, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przypomnieć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy przewlekłości Ministra Infrastruktury i Rozwoju w prowadzeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 7 września 2013 r. (data wpływu do organu 10 września 2013 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. Inne zaś postępowania, o których wspominała strona skarżąca związane z przejęciem majątku mającego należeć do ich poprzedników prawnych, są w świetle aktualnie obowiązujących przepisów postępowaniami odrębnymi, nie związanymi z niniejszą sprawą i ich przebieg pozostają bez wpływu na orzeczenie wydawanie w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc się natomiast do kwestii wymierzenia grzywny, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek strony nie może być uwzględniony. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa jest bowiem dodatkowym środkiem stosowanym w celu zmobilizowania organu do wydania decyzji. Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest konieczności mobilizowanie organu do wypełnienia obowiązku ustawowego w postaci wydania decyzji, gdyż Minister wydał już rozstrzygnięcie. Tym samym Sąd uznał, iż w tym zakresie skarga podlegała oddaleniu.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 orzekł jak w pkt 1 i 3 sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. Sąd oddalił natomiast skargę w pkt 2 wyroku na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.