Uzasadnienie
J. M., I. M. i J. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2014 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że wnioskiem z dnia [...].01.2014 r., zwrócili się o przyznanie odszkodowania na podstawie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (DZ.U. nr 261, poz. 2603). W związku z brakiem podejmowania przez organ czynności mających na celu zakończenie postępowania skarżący zwrócili się do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. W dniu [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie nr [...], którym uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin na załatwienie sprawy.
Prezydent [...] wbrew nałożonemu na niego zobowiązaniu nie podjął merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący podnieśli, że Prezydent [...] pozostaje nadal w bezczynności w prowadzeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość warszawską, położoną przy ul. [...] znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ ponadto wyjaśnił, iż pismem z dnia 20.04.2015 r. zawiadomił strony postępowania, iż z uwagi na konieczność zgromadzenia dokumentacji na potrzeby sprawy, jak też zważywszy na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku skarżących w terminie. Jednocześnie Prezydent [...]poinformował strony, że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia 31 sierpnia 2015 r.
Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym w nim terminie.
Na wstępie należy wskazać, że o bezczynności organu można mówić w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - dalej "k.p.a.", jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność jest niejako "przymuszenie" organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza natomiast do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] miał więc obowiązek podjęcia działań zmierzających do rozpoznania wniosku skarżących z dnia 21 stycznia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] nr hip. [...], przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Podkreślenia wymaga, iż skarżący wyczerpali tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a., bowiem pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skierowali do organu wyższej instancji, to jest Wojewody [...], zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że wniosek skarżących inicjujący postępowanie administracyjne został doręczony Prezydentowi [...] w dniu [...] stycznia 2014 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Urzędu [...]. Mając na uwadze konieczność zgromadzenia materiału dowodowego, którego zebranie z uwagi na specyfikę sprawy nie rzadko wymaga poszukiwań dokumentów w archiwach, sprawę przedmiotową należy kwalifikować jako skomplikowaną, dla której ustawodawca przewiduje dwumiesięczny termin na jej załatwienie. Tym samym na gruncie niniejszej sprawy dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy zaczął swój bieg od dnia 24 stycznia 2014 r.
Bezspornym jest również, że organ nie zakończył postępowania administracyjnego, jak również nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę Mazowieckiego w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w którym organ wyższej instancji uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez strony za uzasadnione, obligując Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w terminie do czterech miesięcy od dnia doręczenia ww. postanowienia z aktami sprawy, tj. do dnia [...] grudnia 2014 r. Na uwagę ponadto zasługuje, iż do czasu złożenia przez skarżących skargi na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent [...] nie podjął żadnej czynności, która mogłaby ewentualnie powodować wstrzymanie biegu terminu na załatwienie sprawy. Dopiero bowiem w dniu [...] kwietnia 2015 r., to jest w dniu kiedy organ przekazał Sądowi skargę wraz z aktami sprawy, Prezydent [...] zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...] ozn.
Nr hip. [...]. Czynność ta została jednakże dokonana już po upływie ustawowych terminów na załatwienie sprawy, jak też po upływie terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, a także po złożeniu przez strony skargi do Sądu na bezczynność organu.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy, liczonego od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że pomimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy bezczynność organu - aczkolwiek naganna - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Przy ocenie powyższego Sąd wziął pod uwagę złożoność przedmiotowej sprawy, jej specyfikę i związaną z tym konieczność zgromadzenia niezbędnej dokumentacji. Nie bez znaczenia więc pozostaje, iż sprawa prowadzona jest w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 261, poz. 2603) co oznacza, że z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów.
Sąd uznał ponadto, iż przedłużające się postępowanie nie było wyrazem złej woli organu i nie cechował tego działania tak poważny stopień naruszenia prawa, który należałoby zakwalifikować jako rażący. Sądowi znane są również z urzędu okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...] Okoliczności te niewątpliwie generują przedłużanie czasu koniecznego do załatwienia sprawy i w konsekwencji powodują, że przekroczenie ustawowych terminów rozpoznania spraw nie narusza zasad działania organu z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywatela do organu (art. 8 k.p.a.) w którym zasada szybkości i ekonomiki postępowania musiała ustąpić (art. 12 § 1 k.p.a.).
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a