Uzasadnienie
R. L., M. L.-S. i E. L. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 27 grudnia 2013 r. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] maja 1952 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] marca 1952 r. odmawiającego przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. L. [...], [...], [...], [...], ozn. nr hip. "[...]".
W piśmie z dnia 12 sierpnia 2014 r. (złożonym osobiście w Biurze Podawczym Sądu w dniu 2 września 2014 r.) R. L. działając jako skarżąca i jako pełnomocnik pozostałych skarżących oświadczyła, iż cofa skargę na bezczynność organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia jednego z tych środków, wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. Stosownie natomiast do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu administracyjnym. Warunek ten dotyczy także bezczynności organu. Jak wynika bowiem z treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwana dalej: "k.p.a.", na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po wniesieniu zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. na bezczynność organu rozpatrującego sprawę, organ wyższego stopnia może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy, zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości.
Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę zarówno na bezczynność danego organu, jak i na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. Przy tym zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym i doktryną skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Bk 66/10).
Uwzględniając konieczność wyczerpania wszelkich środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego należy ustalić zatem, czy strona skutecznie skierowała wezwanie do usunięcia prawa. W tym kontekście istotnym jest, czy wezwanie zostało złożone przed dniem wniesienia skargi do Sądu. Analiza akt sprawy wskazuje, że pełnomocnik skarżących, działający w ich imieniu w postępowaniu administracyjnym, wniósł takie wezwanie bezpośrednio do Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu 23 lipca 2014 r. (wezwanie w aktach administracyjnych). Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu została wniesiona zaś w dniu 21 lipca 2014 r. (k. 2 akt sądowych), tj. dwa dni przed złożeniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Wniesienie skargi przed złożeniem ww. środka zaskarżenia skutkować musi zatem stwierdzeniem jej niedopuszczalności, a w konsekwencji odrzuceniem skargi – bez jej merytorycznej oceny.
W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje pismo skarżących o cofnięciu skargi z dnia 12 sierpnia 2014 r., wniesione bezpośrednio do Sądu w dniu 2 września 2014 r.
Wskazać należy, iż rozpoznanie wniosku o cofnięcie skargi możliwe jest dopiero wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu i została należycie opłacona. Strona może cofnąć skargę, jeżeli wszczęła ona postępowanie sądowoadministracyjne, co następuje dopiero wówczas, gdy skarga była dopuszczalna i nie zawierała wskazanych wcześniej braków. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Badanie skuteczności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga została wniesiona skutecznie, to jest, gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. Dopiero wówczas strona skarżąca jest uprawniona do rozporządzenia skargą poprzez jej cofnięcie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07 i z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 277/14).
W sytuacji, gdy skarga, z uwagi na nie wyczerpanie przysługujących stronie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie została skutecznie wniesiona i nie zainicjowała postępowania sądowoadministracyjnego, nie jest dopuszczalne jej cofnięcie.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.