Uzasadnienie
E. S., I. J. i A. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] oznaczonej nr hip [...], w części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przeszła na własność Gminy W. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że w dniu [...] r., złożyli do Prezydenta W. wniosek dotyczący ustalenia odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość.
Następnie złożyli zażalenie do Wojewody [...] w trybie art. 37 § 1 k.p.a. na nie załatwienie sprawy w terminie, a organ postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] uznał je za zasadne i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin na załatwienie tej sprawy. Skarżący podkreślili, że do dnia wniesienia skargi do Sądu organ nie rozpoznał ich wniosku, tym samym nie załatwił sprawy w sposób wymagany przez regulacje kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro zatem Prezydent W. pozostaje w bezczynności ich skarga jest zasadna.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] r., poinformowano skarżących o tym, że trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Wskazał również dodatkowy termin zakończenia postępowania, tj. trzy miesiące od zgromadzenia całości materiału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania w trybie przepisu art. 215 u.g.n. za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...] oznaczonej nr hip [...], w części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.
Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi sytuacja nie załatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.
Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.
Z akt sprawy wynika, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu [...] r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącego skargi do Sądu organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] r., nr [...], w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Powyższe postanowienie zostało doręczone Prezydentowi W. w dniu [...] r. (data prezentaty wpływu do organu), a zatem termin do wydania rozstrzygnięcia upłynął w dniu [...] r.
W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. i dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po dacie złożenia w organie wniosku inicjującego postępowanie w sprawie Prezydent W. w miesiącu [...] (pismo z dnia [...] r. znak [...]) wystąpił do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, zaś akta te zostały nadesłane przy piśmie z dnia [...] r. Kolejną czynnością jaką podjął organ było wystąpienie zarówno do właściwych komórek organizacyjnych urzędu o nadesłanie akt lokalowych oraz informacji z ewidencji gruntów i map z granicami działek i nieruchomości hipotecznych (pisma z dnia [...] r. znak [...]) oraz do Archiwum Państwowego o nadesłanie kopii dokumentów z akt nieruchomości oraz Biura Odbudowy S., a także kopii fragmentu Ogólnego planu zabudowania W. dotyczących przedmiotowego gruntu (pismo z dnia [...] r. znak [...]).
Jednocześnie w tym samym dniu organ wystąpił do pełnomocnika skarżących z informacją o stanie sprawy oraz o planowanym terminie jej zakończenia, tj. trzech miesięcy od zgromadzenia materiału w sprawie. Należy przy tym zauważyć, iż ww. czynności datowane na [...] r. zostały podjęte na skutek ponaglenia Wojewody [...] o nadesłanie akt sprawy, wobec złożonego przez skarżących zażalenia (pismo z dnia [...] r. znak [...]). Poza ww. czynnościami organ nie podejmował innych działań mających na celu wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. ma charakter rażącego naruszenia w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., albowiem miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a.
Tym samym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.