Uzasadnienie
P.S. i B.S., w piśmie z dnia 7 listopada 2016 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 maja 2014 r. o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] hip. [...] o powierzchni 160 m ².
Skarżący zarzucili Prezydentowi [...] naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", i wnieśli o zobowiązanie Prezydenta do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi opisano przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że w wyniku złożonego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia wraz z aktami. Wyznaczonego terminu jednakże Prezydent [...] nie dotrzymał.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przed złożeniem ww. wniosku o przyznanie odszkodowania toczyło się postępowanie w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste części ww. nieruchomości o powierzchni 522 m². Zakończone ono zostało wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], a w dniu [...] lutego 2015 r. podpisano akt notarialny oddający powyższy grunt w użytkowanie wieczyste skarżącym. Do rozpatrzenia pozostał zatem wniosek z dnia 21 maja 2014 r. dotyczący przyznania odszkodowania za część ww. nieruchomości o pow. 160 m². Reasumując organ wskazał, że ze względu na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie wyznaczonym przez Wojewodę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w "K.p.a." oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).
W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów K.p.a.
Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wskazuje, że wniosek z dnia 21 maja 2014 r. o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej część nieruchomości (160 m²) wpłynął do Urzędu [...] w dniu 4 czerwca 2014 r. Wniosek ten wpłynął do organu już po wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., którą przyznano skarżącym prawo użytkowania wieczystego do części ww. nieruchomości o powierzchni 522 m². Z akt sprawy wynika także, że na podstawie ww. decyzji podpisano w dniu 20 lutego 2015 r. akt notarialny oddający powyższy grunt skarżącym w użytkowanie wieczyste. Organ po otrzymaniu ww. wniosku nie podejmował żadnych czynności zmierzających do jego załatwienia. Nie informowano też stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia. Prezydent [...] nie dochował również terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r., mocą którego uznano zażalenie skarżących za uzasadnione i wyznaczono dodatkowy termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy.
Skarga jest więc w pełni uzasadniona. Oczywiste jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom K.p.a. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana.
Ponadto, zdaniem Sądu, przebieg prowadzonego postępowania przez organ daje podstawy do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął pod uwagę datę wpływu wniosku do organu oraz fakt, że organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie mających na celu załatwienie wniosku oraz to, że organ nie informował skarżących o przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a.