Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 czerwca 2012 r. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...]1 i [...]
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. zezwolił na realizację inwestycji drogowej obejmującej m.in. działki o nr [...] i [...] pn. "Budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku [...], od węzła [...] do węzła [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewoda [...] ustalił za ww. działki odszkodowanie.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. wniósł do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odwołanie od powyższej decyzji.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r. T. K. wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 16 czerwca 2012 r. skarżący wskazał, że pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r. wniósł do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak organ nie udzielił na nie odpowiedzi. Zdaniem skarżącego bezczynności organu w powyższym przedmiocie nie zmienia fakt wydania decyzji rozpatrującej odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia 6 stycznia 2013 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze z dnia 16 czerwca 2012 r. i wniósł o stwierdzenie przez Sąd, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 379/12 oddalił skargę, wskazując, że skarga ta wniesiona została w dniu 17 czerwca 2012 r., podczas gdy w dniu [...] maja 2012 r. organ wydał w sprawie decyzję, którą uchylił w całości decyzję Wojewody [...] ustalającą odszkodowanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z bezczynnością organu mamy do czynienia w sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Jeśli zatem skarga na bezczynność organu została wniesiona po dniu wydaniu przez organ rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, brak jest podstaw do przyjęcia, że organ pozostaje w stanie bezczynności.
Na skutek wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 października 2013 r., sygn.. akt I OSK 797/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zdaniem sądu odwoławczego w świetle przepisu art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas gdy Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miały charakteru rażącego oraz czy uzasadnione jest wymierzenie grzywny. Wydanie decyzji przed wniesieniem skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt.8 ustawy nie zwalnia zatem od orzekania w powyższym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem sądu odwoławczego uwzględnienie skargi na bezczynność organu możliwe jest również w sytuacji, gdy decyzja została wydana przed złożeniem skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miały charakteru rażącego oraz czy uzasadnione jest wymierzenie grzywny. Konkludując sąd odwoławczy wskazał, iż wydanie decyzji przed wniesieniem skargi jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, nie zwalnia sądu w zakresie orzekania, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu należało uznać, że skarga na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jest uzasadniona. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż odwołanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. wpłynęło do organu w dniu 5 grudnia 2011 r. Z akt sprawy wynika również, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie była doręczana wszystkim stronom postępowania za wyjątkiem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, a więc skarżący nie wiedział o jej istnieniu. W dniu 24 kwietnia 2012 r. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące nierozpatrzenia przez organ odwoławczy odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Z akt sprawy wynika także, iż odwołanie od decyzji Wojewody zostało rozpoznane przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Jednocześnie skarżący w dniu 19 czerwca 2012 r. (data wpływu) złożył skargę do Sądu na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania odwołania.
Odnosząc się do przedstawionego powyżej przebiegu prowadzonego postępowania Sąd nie ma żadnych wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchybił powołanym wyżej przepisom k.p.a. Organ odwoławczy prowadząc postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. naruszył art. 35 § 3 k.p.a. zgodnie z którym odwołanie winno być rozpoznane w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W realiach niniejszej sprawy przedmiotowe odwołanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zostało rozpoznane dopiero po pięciu miesiącach od jego złożenia.
Ponadto z akt sprawy nie wynika aby organ w jakimkolwiek piśmie poinformował skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie do czego obligował go art. 36 k.p.a. Na podstawie akt stwierdzić można również, że organ odwoławczy nie podejmował w sprawie żadnych czynności dowodowych.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za uznaniem takim przemawia, zdaniem Sądu, przede wszystkim długotrwałość postępowania odwoławczego i zupełny brak poinformowania skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie.
Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a należało stwierdzić bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w rozpoznaniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie ustalenia odszkodowania oraz orzec, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.