Uzasadnienie
P. S. pismem z 11 lutego 2016 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej jako "P.p.s.a.", za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 22 sierpnia 2015 r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., [...], w przedmiocie połączenia spraw.
W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. sygn. akt I SO/Wa 279/16 oddalił ww. wniosek P. S. wskazując, że skarga na przedmiotowe postanowienie Kolegium zarejestrowana została w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt I SA/Wa 627/16, a następnie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. odrzucona jako niedopuszczalna. Skoro zatem skarga do sądu administracyjnego na postanowienie SKO z dnia [...] kwietnia 2016 r. okazała się niedopuszczalna, to również wniosek o wymierzenie grzywny należało uznać na niedopuszczalny.
Po rozpoznaniu zażalenia P. S. na ww. postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OZ 1448/16 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z sentencji zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek P. S. o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny za nieprzekazanie do Sądu jego skargi na postanowienie Kolegium z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] w przedmiocie połączenia spraw, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, a zatem, że wniosek ten jest dopuszczalny, ale niezasadny. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika natomiast, iż Sąd pierwszej instancji uznał wniosek o wymierzenie grzywny za niedopuszczalny i orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia niepozostającego w prawnym związku z wydanym rozstrzygnięciem (sprzeczność sentencji z uzasadnieniem), pozbawia możliwości skontrolowania toku rozumowania Sądu. Tej wady nie da się usunąć w inny sposób niż poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 68/15).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, za pośrednictwem którego wniesiona została skarga, obowiązany jest przekazać ją sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Powinien to uczynić niezależnie od tego, czy skargę uznaje za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie ten sąd.
W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego, działając na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy, P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę z dnia 22 sierpnia 2015 r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., [...], w przedmiocie połączenia spraw. Skarga ta, jak wynika z prezentaty organu, wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu [...] sierpnia 2015 r. (k-2 akt sądowych sprawy o sygn. I SA/Wa 627/16). Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Termin ten upłynął w dniu 23 września 2015 r. Tymczasem skarga P. S. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi została przekazana przez organ dopiero w dniu 28 kwietnia 2016 r. (data prezentaty Sądu, k–4 akt sądowych sprawy o sygn. I SA/Wa 627/16).
W ocenie Sądu, choć wskazane opóźnienie w przekazaniu skargi nie zasługuje na aprobatę, to jednak oprócz faktu naruszenia terminu przekazania skargi sądowi, przy rozstrzyganiu o nałożeniu grzywny, należy wziąć pod uwagę również przyczyny niewypełnienia przez organ ww. obowiązku. Przepisy dopuszczające wymierzenie organowi grzywny mają bowiem na celu dyscyplinowanie organów, jak również stosowanie wobec nich finansowych środków represyjnych, a Sąd, orzekając o zasadności wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 P.p.s.a., powinien rozważyć całokształt okoliczności sprawy, związanych z nieterminowym przekazaniem skargi, a tym samym wziąć pod uwagę stopień winy organu.
W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi, choć znaczne, to jednak jest usprawiedliwione, z uwagi na znaną sądowi z urzędu liczbę spraw wszczętych w organie przez P. S. Działania organu mają wprawdzie długotrwały charakter i nie mieszczą się w ustawowym terminie do załatwienia sprawy, ale należy uznać, że niedochowanie terminu przez organ jest – przynajmniej w znacznej mierze – następstwem działań strony nakierowanych nie na realne załatwienie jej sprawy, lecz na utrudnienie (dezorganizację) prawidłowego funkcjonowania organu. Taki charakter w zdecydowanej większości mają działania P. S. Kieruje on bowiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego setki podań, których przedmiotem w 90% przypadków nie jest żądanie rozpoznania jego sprawy, lecz mnożenie bytów, które tylko pozornie mają charakter sprawy administracyjnej. Takie działania skarżącego P. S. nie zasługują na ochronę prawną, ponieważ nie są nakierowane na obronę jego interesu prawnego, a zatem stanowią nadużycie przysługującego mu prawa do terminowego załatwienia jego sprawy.
Ogólnie rzecz ujmując, nadużyciem prawa jest bowiem wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2016 r., I OZ 605/16).
Skoro zatem z treści art. 55 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd może orzec o wymierzeniu grzywy, jednak nie jest do tego bezwzględnie zobligowany, to biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.