Uzasadnienie
Skarżąca Spółka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem Unii Europejskiej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2020r. sygn. akt I FZ 31/20. Jednocześnie w skardze, a następnie także na formularzu PPPr, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że na chwilę obecną Spółka nie prowadzi działalności, nie ma żadnego majątku. Środki trwałe firmy zostały częściowo zlicytowane przez Urząd Skarbowy, a częściowo spieniężone na poczet zobowiązań wobec dostawców i kredytów bankowych oraz na zaspokojenie zobowiązań wobec byłych pracowników Hurtowni. Spółka posiada liczne zobowiązania wobec urzędu miasta, urzędu skarbowego oraz dostawców.
Wspólnicy spółki w nadesłanych wnioskach PPF podtrzymali, że spółka nie prowadzi już działalności, nie ma żadnego majątku. Hale magazynowe zostały obciążone hipotecznie. Własne dochody ze stosunku pracy wspólnicy określili na kwotę 4.286 zł (1.930 zł - wynagrodzenie R.B., 2.356 zł - wynagrodzenie R.B.), z kolei stałe wydatki i zobowiązania na łączną kwotę 3.480 zł - 3.930 zł (300-500 zł opłata za media w nieruchomości przy [...], 150 zł telefon, internet, 1.500 zł zakup żywności, 400 zł - 600 zł leki i wizyty lekarskie, 800 zł - 1.000 zł opłaty związane z miejscem zamieszkania oraz 330 zł rata miesięczna kary grzywny wraz z kosztami sądowymi sygn. akt [...]).
Z nadesłanych, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do złożenia dodatkowych dokumentów, zaświadczeń wynika, że R.B. uzyskuje dochód netto 2.387,72 zł, a R.B. 2.014,65 zł. Ww. wynagrodzenia są wolne od obciążeń i zajęć sądowych. Jednocześnie małżonkowie oświadczyli, że R.B. nie posiada kont i lokat bankowych. Z kolei wyciąg z rachunku bankowego R.B. w [...] na dzień [...] marca 2021 r. potwierdził brak zgromadzonych środków finansowych.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym - czyli takim o jakie wnioskuje skarżąca spółka - obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z dnia 8 lipca 2008r., I GZ 173/08, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym postanowieniu dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza jednak konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 935/14).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną nie może ona powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 7 października 2014 r. sygn. akt I GZ 390/14; postanowienie WSA w Olsztynie z 31 października 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 553/18).
Co więcej, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy spółki jawnej, oprócz sytuacji majątkowej spółki, należy wziąć pod uwagę także sytuację majątkową jej wspólników. Stosownie bowiem do art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 505, ze zm.), każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.
Ponadto, zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych.
W rozpoznawanej sprawie, skarżąca spółka domaga się przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Na chwilę obecną, jedyną opłatą niezbędną dla dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem Unii Europejskiej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt I FZ 31/20 w wysokości 200 zł.
W ocenie referendarza sądowego okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uprawniają do uznania, że skarżąca nie ma żadnych środków na poniesienie ww. opłaty.
W tym miejscu zauważyć należy, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej spółki była już przedmiotem oceny w postępowaniach prowadzonych przed tutejszym sądem, m.in. w sprawach o sygn. akt I SPP/Go 140/19, I SPP/Go 139/19, I SPP/Go 88/19, I SA/Go 80/19, I SPP/Go 10/19 czy I SPP/Go 3/19. Zgodnie z dokumentami znajdującymi się w ww. aktach spraw, spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych przychodów, nie posiada majątku ani środków pieniężnych na rachunkach bankowych, nie zatrudnia pracowników. Powyższe ustalenia pozostają aktualne w niniejszej sprawie bowiem ww. okoliczności nie uległy zmianie.
Dokonując z kolei oceny możliwości finansowych wspólników spółki jawnej podnieść należy, że obecnie oboje małżonkowie uzyskują stałe dochody ze stosunku pracy w łącznej wysokości netto 4.400 zł miesięcznie (średnia z ostatnich trzech miesięcy). Wynagrodzenia te wolne są od obciążeń i zajęć sądowych. W formularzach PPF małżonkowie określili stałe wydatki i zobowiązania na łączną kwotę 3.480 zł - 3.930 zł, w zależności od pory roku. Już chociażby nadwyżka dochodów nad wydatkami pozwala uznać, że małżonkowie B. mogą uiścił w pełnej wysokości wpis od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia NSA z dnia 17 września 2020r. sygn. akt I FZ 31/20.
Ponadto, wątpliwości referendarza budzą wydatki skarżących na leczenie określone w kwocie 400 zł - 600 zł, na potwierdzenie czego, w sprawach o sygn. akt I SPP/Go 21/21 i I SPP/Go 22/21 dołączyli kserokopie dziewięciu paragonów za badania i wizyty lekarskie, zakup leków. Po pierwsze bowiem skarżący nie wykazali, że wydatki związane z leczeniem czy zakupem leków wynikają z przewlekłej choroby któregoś z małżonków, a zatem, że są to stałe wydatki miesięczne. Poza tym zauważyć należy, że przedłożone kopie paragonów za wizyty lekarskie, badania czy zakup leków nie są imienne.
Co więcej, płatność za jeden z nich tj. za zakup leków w dniu 13 stycznia 2021r., zrealizowana została przy użyciu karty. Tymczasem, jak wynika z oświadczeń małżonków R.B. nie posiada kont i lokat bankowych, zaś z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego R.B. prowadzonego przez [...] taka płatność w dacie wystawienia paragonu nie została odnotowana. Powyższe oznaczać może, że przedłożone paragony nie dokumentują wydatków skarżących, bądź skarżący posiadają jeszcze inny rachunek bankowy, który nie został ujawniony w prowadzonym postępowaniu.
Mając jednak na uwadze, że wniosek skarżącej spółki o ustanowienie adwokata z urzędu motywowany jest wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem Unii Europejskiej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2020r. sygn. akt I FZ 31/20, a ta zgodnie z art. 285l i art. 175 P.p.s.a. powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, w tym zakresie wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.