Uzasadnienie
W.G., zwany dalej "skarżącym", uzyskał zezwolenie Prezydenta W. na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób taksówką osobową marki [...] numer rejestracyjny [...], numer boczny [...] (zezwolenie nr [...] z dnia [...] września 1998 r.).
Protokołem kontroli z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] sporządzonym przez inspektorów Wojewódzkiej Inspekcji Handlowej w [...] w obecności funkcjonariusza policji oraz skarżącego ustalono, iż skarżący wykonywał w tym dniu usługę przewozową na trasie [...] bez włączonego taksometru. Po zakończeniu kursu pobrał opłatę w wysokości 12 zł, zawyżoną o kwotę 5 zł w stosunku do cen przewidzianych w uchwale nr [...] Rady W. z dnia [...] czerwca 1996 r. Na żądanie inspektorów wystawił rachunek za przejazd posługując się danymi innego kierowcy – Z.S. taxi osobowe nr [...].
Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] cofnięto skarżącemu wspomniane wyżej zezwolenie na zarobkowy przewóz osób taksówką. Decyzja została wydana na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. Nr 141, poz. 942 ze zm.). Stosownie do tego przepisu zezwolenie można cofnąć, jeżeli przedsiębiorca narusza przepisy o cenach urzędowych za usługi przewozowe.
W odwołaniu od tej decyzji, skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], skarżący podkreśla, iż stwierdzona nieprawidłowość była incydentalnym przypadkiem w jego działalności zawodowej. Za ten czyn został już zresztą dostatecznie ukarany dwoma mandatami karnymi. Podkreśla fakultatywność decyzji cofającej zezwolenie w świetle art. 16 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy.
Ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wzięło pod uwagę uchylenie z dniem 1 stycznia 2002 r. powołanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób, która była podstawą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Od dnia 1 stycznia 2002 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371). Ta ustawa, jak wskazano, ma zastosowanie przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy.
W świetle art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym licencję cofa się jeżeli jej posiadacz rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa. Zatem, obecnie obowiązująca ustawa nie pozostawia uznaniu organu administracji publicznej kwestii cofnięcia licencji czy też nie. Wynika to wyraźnie z przepisu art. 15 ust. 1 tej ustawy, stanowiącego, że licencję cofa się w przypadkach wymienionych w tym przepisie.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie:
* ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,
* ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
* ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak już wskazano zaskarżona decyzja została oparta na innym przepisie prawa niż to miało miejsce w odniesieniu do decyzji organu I instancji. Zachodzi więc potrzeba rozstrzygnięcia istotnej dla sprawy kwestii, według jakich przepisów podlegają ocenie stwierdzone przez inspektorów Wojewódzkiej Inspekcji Handlowej w [...] w dniu [...] kwietnia 2001 r. nieprawidłowości w działalności skarżącego, w szczególności zaś w zakresie pobrania przez skarżącego zawyżonej ceny za przewóz, co skutkowało cofnięcie zezwolenia na zarobkowy przewóz osób taksówką. W tym czasie, jak to już wskazano, obowiązywała ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób, a tym samym zachowanie skarżącego podlegało ocenie jej art. 16 ust. 2 pkt 3, w świetle którego zezwolenie można było cofnąć, jeżeli przedsiębiorca narusza przepisy o cenach urzędowych za usługi przewozowe. Obowiązująca od dnia 1 stycznia 2002 r. cytowana ustawa z dnia 6 września 2001 r. w art. 104 ust. 2 zawierała przepis o następującej treści: Do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się jej przepisy.
Przepis ten nie mógł jednakże stanowić podstawy dla zastosowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów nowej ustawy dla oceny prawnej zdarzenia będącego przedmiotem kontroli skarżącego z dnia [...] kwietnia 2001 r., co miało miejsce pod rządem poprzedniej ustawy. Przepis art. 104 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. ma bowiem charakter normy procesowej, a nie materialnoprawnej. Zatem, powołany wyżej przepis nie może stanowić podstawy do oceny, którą ustawę należy zastosować do stanów faktycznych zaszłych w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy.
Należy więc, zgodnie z ogólną zasadą lex retro non agit, stosować przepisy ustawy obowiązującej w dacie zajścia zdarzenia, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Dodać należy, iż podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 października 2003 r. I CK 134/02 wydanym na tle art. 113 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), którego treść jest zbliżona do sformułowania zawartego w art. 104 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.
Sąd nie podzielił zatem stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż nowa ustawa, w tym jej art. 15, ma zastosowanie przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy. Z uwagi na surowsze w stosunku do skarżącego regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) nowej ustawy w porównaniu do art. 16 ust. 2 pkt 3 poprzedniej ustawy, obowiązującej w dacie zaistnienia zdarzenia rodzącego dla skarżącego skutki prawne, zastosowanie przez Samorządowe Kole-gium Odwoławcze nowej, i zarazem surowszej dla skarżącego ustawy, uzasadnia zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji zasady niedziałania prawa wstecz, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Organ odwoław-czy, z powodu naruszenia prawa materialnego, z góry więc wykluczył możliwość zbadania, czy w odniesieniu do skarżącego zachodziły przesłanki do odstąpienia od cofnięcia zezwolenia na zarobkowy przewóz osób taksówką, która to możliwość wchodziła w grę w świe-tle art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób. Powyższe naruszenie prawa materialnego mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 litera a) p.s.a.
W związku z nieprawomocnym wyrokiem w niniejszej sprawie Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja podlega wykonaniu (art. 152 p.s.a.).
Na marginesie sprawy, w razie zaistniałej w międzyczasie zmia-nie stanu prawnego, organ odwoławczy może zastosować nową usta-wę, gdy tak stanowią odpowiednie przepisy przejściowe, a ponadto, gdy nowe przepisy są korzystniejsze dla strony postępowania. Taka zaś sytuacja nie miała jednakże miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.s.a.